{"id":1438,"date":"2017-09-25T19:30:52","date_gmt":"2017-09-25T17:30:52","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1438"},"modified":"2017-09-25T19:30:52","modified_gmt":"2017-09-25T17:30:52","slug":"bednarski-czysciec-wymyslono-kosciele-katolickim-okolo-roku-600","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/bednarski-czysciec-wymyslono-kosciele-katolickim-okolo-roku-600\/","title":{"rendered":"Bednarski: Czy czy\u015bciec wymy\u015blono w Ko\u015bciele Katolickim oko\u0142o roku 600"},"content":{"rendered":"
\n
\n
<\/div>\n
\u015awiadkowie Jehowy bardzo nie lubi\u0105 katolickiej nauki o czy\u015b\u0107cu. Czy czy\u015bciec wymy\u015blono w Ko\u015bciele Katolickim oko\u0142o roku 600, jak pisze Towarzystwo Stra\u017cnica? Tekst nasz analizuje kwesti\u0119 czy\u015b\u0107ca w nauce \u015awiadk\u00f3w Jehowy i w pismach wczesnochrze\u015bcija\u0144skich.<\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n
Czy czy\u015bciec wymy\u015blono w Ko\u015bciele Katolickim oko\u0142o roku 600?<\/strong><\/div>\n
\n 
\nNajcz\u0119\u015bciej w \u015brodowiskach protestanckich i w\u015br\u00f3d \u015awiadk\u00f3w Jehowy twierdzi si\u0119, \u017ce nauka o czy\u015b\u0107cu zosta\u0142a \u201eodkryta\u201d, czy \u201esformu\u0142owana\u201d, w VI wieku lub nawet dok\u0142adniej w latach 590-604 przez papie\u017ca Grzegorza I, zwanego Wielkim, kt\u00f3ry w tych latach pe\u0142ni\u0142 t\u0119 funkcj\u0119.
\n 
\n\u201e\/czy\u015bciec\/ jako nauka by\u0142 nieznany w Ko\u015bciele chrze\u015bcija\u0144skim przez pierwsze 600 lat…\u201d (\u201eUpewniajcie si\u0119 o wszystkich rzeczach\u201d<\/em> 1957 cz. 1, s. 38).
\n 
\n\u201eDoktryna o\u00a0czy\u015b\u0107cu (…) zosta\u0142a sformu\u0142owana w\u00a0sz\u00f3stym stuleciu<\/u>, a\u00a0rang\u0119 dogmatu ko\u015bcielnego nadano jej na soborze florenckim (1439)\u201d (Stra\u017cnica<\/em> Nr 19, 1989 s. 6).
\n 
\n\u201eGrzegorz I (595-604<\/u> po Chr.) by\u0142 tym, kt\u00f3ry pierwszy odkry\u0142 istnienie \u2018czy\u015b\u0107ca\u2019<\/u>. (…) On by\u0142 pierwszym, kt\u00f3ry to wprowadzi\u0142<\/u> do nauki \u00bbchrze\u015bcija\u0144skiej\u00ab i przyj\u0105\u0142 do doktryn Ko\u015bcio\u0142a Rzymsko-Katolickiego, b\u0119d\u0105cych chrystianizmem odst\u0119pczym\u201d (Stra\u017cnica<\/em> Nr 15, 1955 s. 16 [ang. 01.03 1952 s. 159-160]; w innej publikacji \u015awiadkowie Jehowy pisz\u0105 o latach \u201e590-604\u201d \u2013 ang. Stra\u017cnica<\/em> 15.12 1959 s. 762).<\/u>
\n 
\nW tym ostatnim fragmencie wida\u0107 brak wiedzy Towarzystwa Stra\u017cnica, skoro nie wiedzia\u0142o ono nawet, w kt\u00f3rych latach papie\u017cem by\u0142 Grzegorz I, podaj\u0105c z\u0142y rok pocz\u0105tku jego pontyfikatu. W kolejnym artykule organizacja ta zmieni\u0142a ju\u017c podany rok na odpowiedni, ale tylko w publikacji angielskiej, bo polski artyku\u0142, odpowiadaj\u0105cy jemu, nie ukaza\u0142 si\u0119.
\nW naszym artykule nie b\u0119dziemy omawia\u0107 tekst\u00f3w biblijnych o czy\u015b\u0107cu, bo te wskazali\u015bmy w ksi\u0105\u017cce pt. W obronie wiary<\/em>, w rozdziale Czy\u015bciec<\/em> oraz w artykule pt. Czy\u015bciec w Biblii \u015awiadk\u00f3w Jehowy???<\/em>
\nPatrz http:\/\/www.piotrandryszczak.pl\/27.html<\/a>
\nhttp:\/\/piotrandryszczak.pl\/biblia-swiadkow\/czysciec-w-biblii-swiadkow-jehowy.html<\/a>
\n 
\nTu za\u015b poka\u017cemy, \u017ce czy\u015bciec wcale nie narodzi\u0142 si\u0119 oko\u0142o roku 600.
\nNauka o tym stanie po\u015bmiertnym znana by\u0142a zar\u00f3wno w judaizmie, przed narodzeniem Jezusa, jak i w chrze\u015bcija\u0144stwie pierwszych wiek\u00f3w.
\n <\/p>\n

Judaizm a \u2018czy\u015bciec\u2019<\/strong><\/p>\n

 
\nCiekawe jest to, \u017ce Towarzystwo Stra\u017cnica samo potwierdza, i\u017c judaizm wierzy\u0142 w po\u015bredni stan (mi\u0119dzy piek\u0142em a niebem):
\n 
\n\u201eWed\u0142ug The<\/em> Jewish<\/em> Encyclopedia<\/em> rabini tak si\u0119 na to zapatruj\u0105: \u00bbW\u00a0dniu s\u0105du ostatecznego b\u0119d\u0105 trzy rodzaje dusz: sprawiedliwe od razu zostan\u0105 uznane za godne \u017cycia wiecznego, z\u0142e trafi\u0105 do Gehenny, natomiast dusze, kt\u00f3rych cnoty r\u00f3wnowa\u017c\u0105 si\u0119 z\u00a0grzechami, p\u00f3jd\u0105 do Gehenny i\u00a0b\u0119d\u0105 si\u0119 w\u00a0niej wznosi\u0107 i\u00a0opada\u0107, dop\u00f3ki nie wynurz\u0105 si\u0119 oczyszczone\u00ab. W\u00a0tym ostatnim twierdzeniu \u0142atwo rozpozna\u0107 opis czy\u015b\u0107ca<\/u>\u201d (Przebud\u017acie si\u0119!<\/em> Nr 10, 1988 s. 6).
\n 
\nTu trzeba koniecznie doda\u0107, \u017ce Towarzystwo Stra\u017cnica \u2018zapomnia\u0142o\u2019 poda\u0107, \u017ce te wierzenia rabin\u00f3w dotycz\u0105 I wieku, a wi\u0119c czasu Jezusa b\u0119d\u0105cego na ziemi. Oto komentarz do tego z fachowego podr\u0119cznika:
\n 
\n\u201eW \u015blad za obrazem wa\u017cenia przez Boga na wadze ludzkich czyn\u00f3w pojawia si\u0119 jako dalsza konsekwencja takiej oceny kategoria ludzi, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 miejsce po\u015brednie mi\u0119dzy sprawiedliwymi a bezbo\u017cnymi. Im nale\u017cy si\u0119 oczyszczenie przy pomocy ognia gehenny \u2013 zdaniem rabin\u00f3w przewa\u017cnie ze szko\u0142y Szammaja. Wsp\u00f3lnota w Qumran wierzy r\u00f3wnie\u017c w \u00bbpiec\u00ab oczyszczaj\u0105cy [przypis: 1Q H V, 16; 1 Q M XVII, 1]. \u00bbJest wi\u0119c nie do zaprzeczenia, \u017ce Izrael wierzy\u0142 w istnienie czy\u015b\u0107ca<\/u>\u00ab\u201d (Eschatologia biblijna Nowego Testamentu<\/em> o. A. Jankowski OSB, Krak\u00f3w 1987, s. 216).
\n 
\n\u017bydzi na przyk\u0142ad na podstawie tekst\u00f3w Hi 10:21-22, Za 13:9 i 1Sm 2:6 nauczali o czy\u015b\u0107cu (patrz Narodziny czy\u015b\u0107ca<\/em> J. Le Goff, Warszawa 1997, s. 32-36, 46-48).
\n\u017bydowska literatura religijna czas\u00f3w Chrystusa te\u017c wskazywa\u0142a na wiar\u0119 \u017byd\u00f3w w stan oczyszczenia przez \u201ecierpienie\u201d, a\u017c do pewnego momentu.
\nPozabiblijne dzie\u0142o z okresu I w. przed Chr.\/I w. po Chr. podawa\u0142o:
\n 
\n\u201eUjrza\u0142 Set, \u017ce B\u00f3g trzyma Adama w wyci\u0105gni\u0119tej r\u0119ce i przekazuje Micha\u0142owi, m\u00f3wi\u0105c: W twoim niech b\u0119dzie r\u0119ku a\u017c do dnia uroczystego; niech podlega karze a\u017c do ostatnich lat, kiedy jego cierpienie przemieni\u0119 w rado\u015b\u0107<\/u>\u201d (\u017bycie Adama i Ewy <\/em>47; tekst wg \u015amier\u0107 i \u017cycie wieczne<\/em> J. Ratzinger, Warszawa 1986 s. 241).
\n 
\nSkr\u00f3towo wierzenia Izraelit\u00f3w opisaliby\u015bmy tak:
\n 
\nJudaizm czas\u00f3w Chrystusa zna\u0142 nauk\u0119 o stanie po\u015brednim. Szko\u0142a rabina Szammaja (I w. przed Chr.\/I w. po Chr.) naucza\u0142a o trzech kategoriach S\u0105du Bo\u017cego:
\nna \u017cycie wieczne;
\nna ha\u0144b\u0119 wieczn\u0105;
\nna oczyszczenie, dla nie w pe\u0142ni sprawiedliwych, ale i nie ca\u0142kiem bezbo\u017cnych. Ci wed\u0142ug rabin\u00f3w (np. na podstawie Za 13:9) wst\u0119puj\u0105 na pewien czas do gehenny, aby si\u0119 oczy\u015bci\u0107 \u201eprzez ogie\u0144\u201d (Tos. Sanhedrin<\/em> 13:3).
\nEsse\u0144czycy, \u017cydowskie ugrupowanie religijne (150 r. przed Chr. \u2013 68 r. po Chr.), wierzyli w \u201epiec\u201d oczyszczaj\u0105cy dusz\u0119 po \u015bmierci (1Q HV,16;1QMXVII,1).
\n 
\nPr\u00f3cz tego znany jest tekst biblijny z Ksi\u0119gi, kt\u00f3rej nie uznaj\u0105 protestanci i \u015awiadkowie Jehowy. Je\u015bli nawet nie jest ona uznawana przez te ugrupowania, to poni\u017csze s\u0142owa s\u0105 \u015bwiadectwem historycznym wierze\u0144 Izraelit\u00f3w sprzed narodzenia Jezusa.
\nChodzi o nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa, kt\u00f3re zaopatrujemy w komentarz znanego biblisty:
\n 
\n2Mch 12:42-45 \u2013 \u201ea potem oddali si\u0119 modlitwie i b\u0142agali, aby pope\u0142niony grzech zosta\u0142 ca\u0142kowicie wymazany. M\u0119\u017cny Juda upomnia\u0142 lud, aby strzegli samych siebie i byli bez grzechu maj\u0105 przed oczyma to, co si\u0119 sta\u0142o na skutek grzechu tych, kt\u00f3ry zgin\u0119li. Uczyniwszy za\u015b sk\u0142adk\u0119 pomi\u0119dzy lud\u017ami, pos\u0142a\u0142 do Jerozolimy oko\u0142o dwu tysi\u0119cy srebrnych drachm, aby z\u0142o\u017cono ofiar\u0119 za grzech. Bardzo pi\u0119knie i szlachetnie uczyni\u0142, my\u015bla\u0142 bowiem o zmartwychwstaniu. Gdyby bowiem nie by\u0142 przekonany, \u017ce ci zabici zmartwychwstan\u0105, to modlitwa za zmar\u0142ych by\u0142aby czym\u015b zb\u0119dnym i niedorzecznym, lecz je\u015bli uwa\u017ca\u0142, \u017ce dla tych, kt\u00f3rzy pobo\u017cnie zasn\u0119li, jest przygotowana najwspanialsza nagroda \u2013 by\u0142a to my\u015bl \u015bwi\u0119ta i pobo\u017cna*. Dlatego w\u0142a\u015bnie sprawi\u0142, \u017ce z\u0142o\u017cono ofiar\u0119 przeb\u0142agaln\u0105 za zabitych, aby zostali uwolnieni* od grzechu [*przypis: \u00bbPobo\u017cna\u00ab \u2013 modlitwa za zmar\u0142ych; \u00bbuwolnieni\u00ab \u2013 podstaw\u0105 do nauki o czy\u015b\u0107cu jako o karze wprawdzie po\u015bmiertnej, lecz maj\u0105cej koniec]\u201d (Biblia Tysi\u0105clecia<\/em>).
\n 
\nZnawca eschatologii, biblista ks. A. Jankowski, tak oto komentuje ten fragment:
\n 
\n\u201eWnioski wysnute przez Jud\u0119 id\u0105 w dw\u00f3ch kierunkach \u2013 pomocy tak dla \u017cywych, jak dla umar\u0142ych. \u017bywych wi\u0119c upomina, by wystrzegali si\u0119 na przysz\u0142o\u015b\u0107 podobnego grzechu \u015bci\u0105gaj\u0105cego kar\u0119. Za umar\u0142ych za\u015b postanawia z\u0142o\u017cy\u0107 ofiar\u0119, wierz\u0105c, \u017ce taka interwencja u Boga ma zapewnion\u0105 skuteczno\u015b\u0107. Ofiar\u0119 jednak wyprzedza modlitwa od razu zanoszona przez pozosta\u0142ych przy \u017cyciu o ca\u0142kowite (znamienny przys\u0142\u00f3wek teleios<\/em> znaczy dos\u0142ownie \u00bbdoskonale\u00ab) wymazanie pope\u0142nionego przez poleg\u0142ych grzechu. Termin \u00bbwymaza\u0107\u00ab (exaleipho<\/em>) w literaturze greckiej stosuje si\u0119 przede wszystkim do zacierania b\u0142\u0119d\u00f3w pope\u0142nianych w r\u0119kopisach (w. 42). Modlitwa za zmar\u0142ych zanoszona w tych w\u0142a\u015bnie okoliczno\u015bciach zak\u0142ada milcz\u0105co trzy zasady:
\n1) \u017ce cho\u0107 sama \u015bmier\u0107 by\u0142a ju\u017c kar\u0105, nie zdo\u0142a\u0142a winowajc\u00f3w oczy\u015bci\u0107 do ko\u0144ca;
\n2) \u017ce wina poleg\u0142ych nie by\u0142a radykalnym odwr\u00f3ceniem si\u0119 od Boga, znamiennym dla zatwardzia\u0142ych przest\u0119pc\u00f3w, lecz zmaz\u0105 daj\u0105c\u0105 si\u0119 oczy\u015bci\u0107 nawet po \u015bmierci;
\n3) \u017ce wstawiennictwo \u017cywych za zmar\u0142ych jest skuteczne.
\nOfiara sk\u0142adkowa w \u015bwietle oceny autora ksi\u0119gi (ww. 43-45) ma najwyra\u017aniej sens tylko eschatologiczny, a nie doczesny. Autor natchniony ksi\u0119gi stwierdza poprawno\u015b\u0107 teologicznej zasady, na kt\u00f3rej opar\u0142 Juda pobo\u017cny sw\u00f3j czyn, a opisuj\u0105c j\u0105 uznaje, \u017ce cel \u00bbaby zostali uwolnieni od grzechu\u00ab b\u0119dzie osi\u0105gni\u0119ty\u201d (Eschatologia biblijna Nowego Testamentu<\/em> o. A. Jankowski OSB, Krak\u00f3w 1987, s. 215-216).
\n 
\nWidzimy zatem, \u017ce w judaizmie przed narodzeniem Jezusa Chrystusa, jak i w czasie Jego dzia\u0142alno\u015bci, znana by\u0142a nauka o oczyszczeniu z win po \u015bmierci. Syn Bo\u017cy nigdy jej nie zanegowa\u0142. Wr\u0119cz przeciwnie do niej nawi\u0105zywa\u0142 w swojej nauce (patrz om\u00f3wienie fragment\u00f3w biblijnych we wskazanych powy\u017cej naszych tekstach).
\n <\/p>\n

Pisarze chrze\u015bcija\u0144scy sprzed VI wieku pisz\u0105cy o czy\u015b\u0107cu i modlitwie za zmar\u0142ych<\/strong><\/p>\n

 
\nCzy naprawd\u0119 w chrze\u015bcija\u0144stwie nie uczono o czy\u015b\u0107cu przed VI wiekiem? Sami oce\u0144my \u015bwiadectwa historyczne i zarazem wczesnochrze\u015bcija\u0144skie oraz p\u00f3\u017aniejszych chrze\u015bcijan \u017cyj\u0105cych przed VI wiekiem. Przedstawiamy tu teksty dotycz\u0105ce czy\u015b\u0107ca i modlitwy za zmar\u0142ych, kt\u00f3ra wynika z wiary w jego istnienie.
\nNadmieniamy, \u017ce cytowani pisarze chrze\u015bcija\u0144scy powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na teksty biblijne a nie na jak\u0105\u015b mitologi\u0119, jak pisz\u0105 \u015awiadkowie Jehowy:
\n 
\n\u201eKatolicki dogmat o\u00a0oczyszczaj\u0105cych cierpieniach w\u00a0czy\u015b\u0107cu ma swe \u017ar\u00f3d\u0142o w\u00a0religiach Egiptu i\u00a0Bliskiego Wschodu\u201d (Stra\u017cnica<\/em> Nr 21, 1989 s. 5).
\n 
\nOto wspomniane najwa\u017cniejsze teksty biblijne, kt\u00f3re przez pisarzy chrze\u015bcija\u0144skich s\u0105 omawiane, jako dotycz\u0105ce czy\u015b\u0107ca:
\n 
\nMt 5:25-26; 12:32; 18:34-35; \u0141k 12:47-48; 12:58-59; 1Kor 3:14-15.
\n 
\nAugustyn (353-430)<\/strong>
\n 
\nNa pocz\u0105tku wskazujemy na niekonsekwencj\u0119 Towarzystwa Stra\u017cnica, kt\u00f3re uczy, \u017ce czy\u015bciec zosta\u0142 \u201eodkryty\u201d w VI wieku, czy mo\u017ce ju\u017c nawet na pocz\u0105tku VII wieku.
\nOt\u00f3\u017c w innej publikacji organizacja ta pisze o \u015bw. Augustynie, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 w latach 353-430 nast\u0119puj\u0105co:
\n 
\n\u201eJe\u017celi chodzi o\u00a0czy\u015bciec, ksi\u0105\u017cka Orpheus\u2014A General History of Religions<\/em> wyja\u015bnia: \u00bb\u015aw. Augustyn utrzymywa\u0142, \u017ce mi\u0119dzy przysz\u0142\u0105 szcz\u0119\u015bliwo\u015bci\u0105 a\u00a0pot\u0119pieniem istnieje pewien po\u015bredni stan przechodzenia pr\u00f3by, mianowicie oczyszczenie dusz w\u00a0ogniu<\/u>. (…) Doktryna o\u00a0czy\u015b\u0107cu (…) zosta\u0142a sformu\u0142owana w\u00a0sz\u00f3stym stuleciu, a\u00a0rang\u0119 dogmatu ko\u015bcielnego nadano jej na soborze florenckim (1439)\u00ab\u201d (Stra\u017cnica<\/em> Nr 19, 1989 s. 6).
\n 
\nW\u0142a\u015bciwie ju\u017c nic by\u015bmy nie musieli dodawa\u0107, skoro \u017cyj\u0105cy na prze\u0142omie IV i V wieku Augustyn pisa\u0142 o czy\u015b\u0107cu, wbrew obiegowej opinii \u015awiadk\u00f3w Jehowy.
\nAle Augustyn nie \u201eodkry\u0142\u201d czy\u015b\u0107ca, bo jak widzieli\u015bmy za czas\u00f3w Jezusa uczyli o nim Izraelici.
\nPr\u00f3cz tego w chrze\u015bcija\u0144stwie ta nauka by\u0142a znana na wiele lat przed Augustynem. Poni\u017cej wskazujemy znane nam teksty wczesnochrze\u015bcija\u0144skie i p\u00f3\u017aniejsze, ale tylko te sprzed VI wieku.
\n 
\nDidache<\/em> (ok. 100)<\/strong>
\n 
\nTekst Mt 5:26 w Nowym Testamencie przytoczony jest w kontek\u015bcie eschatologicznym, bo mowa jest te\u017c tam o karze \u201epiek\u0142a ognistego\u201d (Mt 5:22). W takim te\u017c znaczeniu cytuje ten fragment najstarszy komentarz do tego fragmentu, to znaczy pismo Didache<\/em>, pochodz\u0105ce z oko\u0142o roku 100:
\n 
\n\u201eDaj ka\u017cdemu kto ci\u0119 prosi i zwrotu si\u0119 nie dopominaj, poniewa\u017c Ojciec chce, \u017ceby\u015bmy z wszystkimi dzielili si\u0119 naszymi w\u0142asnymi darami. Szcz\u0119\u015bliwy ten, kto daje wed\u0142ug przykazania, gdy\u017c nic mu nie mo\u017cna zarzuci\u0107. Biada temu, kto bierze! Je\u015bli bowiem bierze dlatego, \u017ce potrzebuje, nic mu nie mo\u017cna zarzuci\u0107; je\u015bli jednak nie potrzebuje, zda spraw\u0119 z tego<\/u>, dlaczego wzi\u0105\u0142 i po co. Wsadzony do ciemnicy, odpowie za wszystkie swoje czyny i nie wyjdzie stamt\u0105d, a\u017c ostatni grosz zwr\u00f3ci<\/u> [por. Mt 5:26]\u201d (Didache<\/em> 1:5; tekst wg \u201eOjcowie Apostolscy\u201d t\u0142um. A. \u015awiderk\u00f3wna, Warszawa 1990 s. 57).
\n 
\nBiblista ks. A. Jankowski OSB o tym fragmencie Mt 5:26, cytowanym w Didache<\/em>, napisa\u0142 nast\u0119puj\u0105co:
\n 
\n\u201eJu\u017c kontekst u Mateusza sugeruje, \u017ce chodzi tu nie o ziemskiego s\u0119dziego, a u \u0141ukasza ta sama ma\u0142a przypowie\u015b\u0107 (…) zachodz\u0105ca r\u00f3wnie\u017c w Didache 1, 5, ma kontekst niedwuznacznie eschatologiczny i to z indywidualnej eschatologii…\u201d (Eschatologia biblijna Nowego Testamentu<\/em> o. A. Jankowski OSB, Krak\u00f3w 1987, s. 220).
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Justyn M\u0119czennik (100-165)<\/strong>
\n 
\nNie zaprzecza\u0142 istnieniu stanu po\u015bredniego Justyn M\u0119czennik (ur. 100), kt\u00f3ry pisa\u0142:
\n 
\n\u201e(…) dusze ludzi pobo\u017cnych \u017cyj\u0105 w jakiem\u015b miejscu lepszym, natomiast dusze ludzi niesprawiedliwych i z\u0142ych w gorszem, i tedy czekaj\u0105 na czas s\u0105du (…) ponosz\u0105 kar\u0119 i cierpi\u0105 tak d\u0142ugo, jak B\u00f3g chce<\/u>\u201d (Dialog z \u017bydem Tryfonem<\/em> 5:3; tekst wg \u201eApologia. Dialog z \u017bydem Tryfonem.<\/em> \u015awi\u0119ty Justyn filozof i m\u0119czennik\u201d Ks. A. Lisiecki, Pozna\u0144 1926 s. 107).
\n 
\nTekst ten przypomina wy\u017cej wspomnian\u0105 okresow\u0105 kar\u0119 w gehennie, o kt\u00f3rej nauczali \u017bydzi czas\u00f3w Jezusa.
\n 
\nArystydes (ok. 140)<\/strong>
\n 
\n\u201eA je\u015bli jaki sprawiedliwy spo\u015br\u00f3d nich umrze to si\u0119 raduj\u0105 i dzi\u0119ki czyni\u0105 i modl\u0105 si\u0119 za niego<\/u> i odprowadzaj\u0105 jak wyje\u017cd\u017caj\u0105cego\u201d (Apologia<\/em> 15:11, wg tekstu syryjskiego; tekst wg Antologia patrystyczna<\/em> t\u0142um. A. Bober SJ, Krak\u00f3w 1965 s. 25).
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ireneusz z Lyonu (130-202)<\/strong>
\n 
\nIreneusz naucza\u0142 o pewnym stanie przej\u015bciowym dla dusz, do momentu ko\u0144ca \u015bwiata, cho\u0107 nie pisa\u0142 nic o procesie ich oczyszczenia:
\n 
\n\u201edusze (chrze\u015bcijan) id\u0105 do niewidzialnego miejsca przeznaczonego dla nich przez Boga i przebywaj\u0105 tam a\u017c do zmartwychwstania. Potem otrzymuj\u0105c cia\u0142o i zmartwychwstaj\u0105c w doskona\u0142ej postaci, tj. z cia\u0142ami, jak wsta\u0142 sam Pan, tak p\u00f3jd\u0105 przed oblicze Boga\u201d (Przeciw herezjom<\/em> 5, 31, 1 n.; tekst wg Pocz\u0105tki doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej<\/em> J. N. D. Kelly, t\u0142um. J. Mruk\u00f3wna, Warszawa 1988, s. 346).
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Klemens Aleksandryjski (150-212)<\/strong>
\n 
\nPatrolog ks. J. Czuj wskazuje na dwa d\u0142ugie fragmenty zawieraj\u0105ce nauk\u0119 o czy\u015b\u0107cu u Klemensa Aleksandryjskiego (Patrologia<\/em> ks. prof. dr J. Czuj, Pozna\u0144 1953, s. 64). Chodzi o jego dzie\u0142o Kobierce<\/em> (VI:XIV i VII:XII). Cytujemy dwa kr\u00f3tkie fragmenty z tego pisma Klemensa:
\n 
\n\u201eAle gdy ju\u017c ustan\u0105 kary z chwil\u0105, gdy si\u0119 dope\u0142ni pokuta i oczyszczenie od ka\u017cdego uchybienia, to jeszcze wtedy tych, kt\u00f3rzy zostali uznani za godnych innej owczarni, oczekuje wielkie cierpienie z tego powodu, \u017ce nie mog\u0105 przebywa\u0107 razem z uwielbionymi za sprawiedliwo\u015b\u0107\u201d (Kobierce<\/em> VI:109,5-6; tekst wg Kobierce.<\/em> Klemens Aleksandryjski<\/em> t\u0142um. J. Niemirska-Pliszczy\u0144ska, Warszawa 1994, t. 2, s. 177-178).
\n 
\n\u201eCo wi\u0119cej [chrze\u015bcijanin], lituje si\u0119, nad tymi, kt\u00f3rzy po \u015bmierci podlegaj\u0105 wychowaniu i dopiero poprzez kar\u0119 zmuszeni s\u0105 do wyznawania grzech\u00f3w\u201d (Kobierce<\/em> VII:78,3; tekst wg Kobierce.<\/em> Klemens Aleksandryjski<\/em> t\u0142um. J. Niemirska-Pliszczy\u0144ska, Warszawa 1994, t. 2, s. 280).
\nPatrz te\u017c d\u0142u\u017cszy fragment Kobierce<\/em> VI:44,5-45,6.
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tertulian (155-220)<\/strong>
\n 
\n\u201eW og\u00f3le, je\u015bli wi\u0119zienie owo, o kt\u00f3rym \u015bwiadczy Ewangelia [Mt 5:25-26, 18:21-35] rozumiemy jako otch\u0142a\u0144 podziemn\u0105 i wyja\u015bniamy, \u017ce w oczekiwaniu na zmartwychwstanie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c odpokutowa\u0107 do ostatniego szel\u0105\u017cka za najmniejszy wyst\u0119pek…\u201d (O duszy<\/em> 58; tekst wg Eschatologia. Rzeczy Ostateczne Cz\u0142owieka i \u015awiata<\/em> ks. W. Granat, Lublin 1962 s. 246).
\n 
\n\u201eDlatego modlitwa nie potrafi niczego innego, jak tylko odwo\u0142a\u0107 dusze zmar\u0142ych z drogi \u015bmierci\u201d (O modlitwie<\/em> 29; tekst wg Tertulian. Wyb\u00f3r Pism<\/em> ks. W. Myszor, o. E. Stanula, ks. W. Kania, Warszawa 1970 s. 132).
\n 
\n\u201e[\u017bona] Naprawd\u0119 modli si\u0119 za jego dusz\u0119, wypraszaj\u0105c dla niego szcz\u0119\u015bcie wieczne i udzia\u0142 w pierwszym zmartwychwstaniu, daje na msz\u0119, co roku, w dniu jego \u015bmierci\u201d (O jedno\u017ce\u0144stwie<\/em> X:4; tekst wg Tertulian. Wyb\u00f3r Pism III<\/em> D. Sutryk, ks. E. Stanula CSsR, ks. K. Obrycki, ks. T. Skibi\u0144ski SAC, ks. T. Ko\u0142osowski SDB, S. Kalinkowski, I. Salamonowicz-G\u00f3rska, Warszawa 2007, s. 72).
\n 
\n\u201eOfiary za zmar\u0142ych sk\u0142adamy co roku w rocznic\u0119, jakby to by\u0142 dzie\u0144 narodzin\u201d (O wie\u0144cu<\/em> 3:3; tekst wg Tertulian. Wyb\u00f3r Pism III<\/em> D. Sutryk, ks. E. Stanula CSsR, ks. K. Obrycki, ks. T. Skibi\u0144ski SAC, ks. T. Ko\u0142osowski SDB, S. Kalinkowski, I. Salamonowicz-G\u00f3rska, Warszawa 2007 s. 109).
\n 
\nM\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Perpetuy i Felicyty<\/em><\/strong> (zm. 203)<\/strong>
\n 
\n\u201eDinokrates by\u0142 moim rodzonym bratem. Zmar\u0142 (…) za niego zatem si\u0119 modli\u0142am. Dzieli\u0142a nas jednak ogromna otch\u0142a\u0144 i ani ja do niego, ani on do mnie nie mogli\u015bmy si\u0119 przedosta\u0107 (…) Wtedy oprzytomnia\u0142am i u\u015bwiadomi\u0142am sobie, \u017ce brat m\u00f3j cierpi. By\u0142am jednak prze\u015bwiadczona o tym, \u017ce mog\u0119 mu ul\u017cy\u0107 w jego cierpieniach\u201d (M\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Perpetuy i Felicyty<\/em> 7; tekst wg M\u0119czennicy<\/em> ks. M. Starowieyski, Krak\u00f3w 1991).
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Hipolit (przed 170-235)<\/strong>
\n 
\nPatrolog ks. J. Czuj wspomina tak\u0105 oto nauk\u0119 o stanie po\u015brednim Hipolita zawart\u0105 w jego dziele:
\n 
\n\u201eO przyczynie wszech\u015bwiata<\/em> (…) by\u0142a mowa o miejscu pobytu dusz a\u017c do s\u0105du i ostatecznej zap\u0142aty\u201d (Patrologia<\/em> ks. prof. dr J. Czuj, Pozna\u0144 1953, s. 60).
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Orygenes (185-254)<\/strong>
\n 
\nOrygenes mi\u0119dzy innymi omawia przypowie\u015bci z Mt 5:25-26 i \u0141k 12:58-59, w kt\u00f3rych widzi stan czy\u015b\u0107ca:
\n 
\n\u201eNie by\u0142e\u015b godny, aby ci darowano pi\u0119\u0107set lub pi\u0119\u0107dziesi\u0105t denar\u00f3w, nie zas\u0142u\u017cy\u0142e\u015b, aby us\u0142ysze\u0107: \u00bbOdpuszczone s\u0105 grzechy twoje\u00ab [\u0141k 7:48], b\u0119dziesz wtr\u0105cony do wi\u0119zienia i tam sp\u0142acisz d\u0142ug prac\u0105 i wysi\u0142kiem albo przez ponoszenie kary i cierpie\u0144, i nie wyjdziesz st\u0105d, je\u015bli nie oddasz \u0107wierci asa albo ostatniego pieni\u0105\u017cka (…) Je\u015bli bowiem ten, kt\u00f3ry jest winien niewiele, nie wychodzi do wi\u0119zienia, je\u015bli nie zap\u0142aci ostatniej \u0107wierci asa, to temu, kto mie\u0107 b\u0119dzie taki wielki d\u0142ug, b\u0119d\u0105 wyznaczone niezliczone wieki na sp\u0142acenie d\u0142ugu<\/u>\u201d (Homilie o Ewangelii \u015bw. \u0141ukasza<\/em> 35:14-15; tekst wg Homilie o Ewangelii \u015bw. \u0141ukasza<\/em>, Orygenes<\/em> przek\u0142. S.Kalinkowski, Warszawa 1986, s. 135-136).
\n 
\nTrzeba tu doda\u0107, \u017ce ca\u0142a ta Homilia<\/em> 35 (1-15) po\u015bwi\u0119cona jest tej tematyce.
\n 
\n\u201eA kim jest ten, kto otrzymuje zbawienie w drugim zmartwychwstaniu? Jest nim ten, kto potrzebuje chrztu ogniem, kiedy przyb\u0119dzie do owego ognia, a ogie\u0144 go wypr\u00f3buje i znajdzie w nim \u00bbdrewno, siano i s\u0142om\u0119\u00ab [1 Kor 3, 12], aby je spali\u0107. Ze wzgl\u0119du na to stwierdzenie wczytujmy si\u0119 usilnie w s\u0142owa Pisma, zachowujmy je w sercu i starajmy si\u0119 \u017cy\u0107 wedle nich, aby\u015bmy po odej\u015bciu z tego \u015bwiata mogli by\u0107 czy\u015bci, przygotujmy nasze uczynki na odej\u015bcie, aby\u015bmy po \u015bmierci zostali zaliczeni w poczet dobrych i osi\u0105gn\u0119li zbawienie…\u201d (Homilia o Ksi\u0119dze Jeremiasza<\/em> 2:3; tekst wg \u201eHomilie o Ksi\u0119dze Jeremiasza<\/em>, Komentarz do Lamentacji Jeremiasza<\/em>, Homilie o Ksi\u0119gach Samuela i Ksi\u0119gach Kr\u00f3lewskich<\/em>, Orygenes<\/em> przek\u0142. S. Kalinkowski, Warszawa 1983, s. 39).
\n 
\n\u201eWszelako czekaj\u0105 na nas \u00bbkaci\u00ab [Mt 18:34] oraz ten, kt\u00f3ry za grzechy nasze bada nasze serce i nerki. Je\u015bli nie porzucimy szybko swoich grzech\u00f3w, znajdziemy si\u0119 w ich r\u0119kach. Dlatego wsta\u0144my i pro\u015bmy o pomoc Bo\u017c\u0105, aby\u015bmy zostali uznani za b\u0142ogos\u0142awionych w Chrystusie Jezusie…\u201d (Homilia o Ksi\u0119dze Jeremiasza<\/em> 20:9; tekst wg \u201eHomilie o Ksi\u0119dze Jeremiasza<\/em>, Komentarz do Lamentacji Jeremiasza<\/em>, Homilie o Ksi\u0119gach Samuela i Ksi\u0119gach Kr\u00f3lewskich<\/em>, Orygenes<\/em> przek\u0142. S. Kalinkowski, Warszawa 1983, s. 190).
\nPatrz te\u017c Homilia do Ksi\u0119gi Rodzaju<\/em> zawarta w Homilie o Ksi\u0119gach Rodzaju, Wyj\u015bcia, Kap\u0142a\u0144skiej<\/em>, Orygenes\u201d przek\u0142. S. Kalinkowski, Warszawa 1984.
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Cyprian (200-258)<\/strong>
\n 
\n\u201eCzym\u015b innym jest oczekiwa\u0107 na przebaczenie, a czym\u015b innym przej\u015b\u0107 do chwa\u0142y – by\u0107 wrzuconym do wi\u0119zienia i nie wyj\u015b\u0107 stamt\u0105d, a\u017c si\u0119 sp\u0142aci ostatni szel\u0105\u017cek [\u0141k 12:59] lub natychmiast otrzyma\u0107 nagrod\u0119 za wiar\u0119 cnot\u0119; przez d\u0142ugie cierpienie za grzechy by\u0107 w m\u0119ce przez ogie\u0144 obmywanym i oczyszczonym lub przez cierpienie ju\u017c grzechy wszystkie oczy\u015bci\u0107\u201d (List<\/em> 55:20; tekst wg Eschatologia. Rzeczy Ostateczne Cz\u0142owieka i \u015awiata<\/em> ks. W. Granat, Lublin 1962 s. 246).
\n 
\n\u201eZanotujcie sobie dni tych, kt\u00f3rzy ju\u017c odeszli, aby\u015bmy mogli wspomina\u0107 o nich, obchodz\u0105c pami\u0105tk\u0119 m\u0119czennik\u00f3w\u201d (List<\/em> 12:2).
\n 
\n\u201eZawsze za nich, jak pami\u0119tacie, sk\u0142adamy ofiary i obchodzimy rocznice ich m\u0119cze\u0144stwa\u201d (List<\/em> 39:3).
\n 
\n\u201e(…) je\u015bli kt\u00f3ry z nas za \u0142ask\u0105 Bo\u017c\u0105 szybciej uprzedzi drugiego, niechaj i u Pana nasza mi\u0142o\u015b\u0107 dalej trwa. Nie przestawajmy naszych braci i siostry poleca\u0107 mi\u0142osierdziu Ojca\u201d (List<\/em> 60:5).
\n 
\nCyprian te\u017c pisa\u0142, aby za pewnego grzesznika, \u201eza spok\u00f3j jego duszy ani nie sk\u0142ada\u0107 ofiar, ani te\u017c odprawia\u0107 modlitw\u201d (List<\/em> 1:2).
\n 
\nTeksty Cypriana cytowane wg \u015aw. Cyprian.<\/em> Listy<\/em> t\u0142um. O. W. Szo\u0142drski CSsR, Warszawa 1969.
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Efrem (zm. 373)<\/strong>
\n 
\n\u201eZmarli s\u0105 bowiem wspomagani ofiarami, kt\u00f3re sprawuj\u0105 \u017cywi. (…) Je\u017celi ludzie Matatiasza (…) zado\u015b\u0107uczynili za wyst\u0119pki tych, kt\u00f3rzy padli i byli w swych obyczajach bezbo\u017cni, o ile\u017c wi\u0119cej kap\u0142ani Syna przez \u015bwi\u0119te ofiary i modlitwy ustne zado\u015b\u0107uczyni\u0105 za wyst\u0119pki zmar\u0142ych\u201d (Testamentum<\/em> 72, 78; tekst wg Eschatologia. Rzeczy Ostateczne Cz\u0142owieka i \u015awiata<\/em> ks. W. Granat, Lublin 1962 s. 247).
\n 
\n\u201eGdy up\u0142ynie 30 dni po mojej \u015bmierci, to z\u0142\u00f3\u017ccie za mnie \u015bwi\u0119t\u0105 ofiar\u0119; albowiem pomaga si\u0119 zmar\u0142ym przez ofiary, jakie \u017cyj\u0105cy sk\u0142adaj\u0105\u201d (Testamentum<\/em> 72; tekst wg Patrologia<\/em> ks. prof. dr J. Czuj, Pozna\u0144 1953, s. 97).
\n 
\nBazyli (zm. 379)<\/strong>
\n 
\n\u201eMniemam (…) \u017ce umieraj\u0105cy (…) je\u015bli maj\u0105 jakie\u015b plamy albo \u015blady grzechu, s\u0105 zatrzymani (po \u015bmierci), je\u015bli natomiast s\u0105 bez ran i plam, to jako niezwyci\u0119\u017ceni i wolni s\u0105 przy Chrystusie\u201d (In Psalmum<\/em> 7, 2; tekst wg Eschatologia. Rzeczy Ostateczne Cz\u0142owieka i \u015awiata<\/em> ks. W. Granat, Lublin 1962 s. 247).
\n 
\nCyryl Jerozolimski (zm. 386)<\/strong>
\n 
\n\u201ePotem modlimy si\u0119 i za zmar\u0142ych \u015bwi\u0119tych ojc\u00f3w, biskup\u00f3w i w og\u00f3le wszystkich, kt\u00f3rzy mi\u0119dzy nami \u017cyli, wierz\u0105c w bardzo wielk\u0105 pomoc dla tych dusz, za kt\u00f3re zanosi si\u0119 modlitw\u0119 w chwili, kiedy na o\u0142tarzu spoczywa \u015bwi\u0119ta i straszliwa zarazem ofiara\u201d (Katecheza V o wtajemniczeniu<\/em> IX tekst wg Eschatologia. Rzeczy Ostateczne Cz\u0142owieka i \u015awiata<\/em> ks. W. Granat, Lublin 1962 s. 247).
\n 
\nGrzegorz z Nyssy (zm. 395)<\/strong>
\n 
\nZnawca eschatologii ks. M. Zi\u00f3\u0142kowski tak oto pisa\u0142 o nauce Grzegorza z\u00a0Nyssy:
\n 
\n\u201eM\u00f3wi o ogniu oczyszczaj\u0105cym, kt\u00f3ry po \u015bmierci cz\u0142owieka oczyszcza dusz\u0119 ze skaz moralnych (Or. De mortuis.<\/em> MG 46, 525)\u201d (tekst wg Eschatologia<\/em> ks. M. Zi\u00f3\u0142kowski, Sandomierz 1958 s. 253).
\n 
\nW zwi\u0105zku z tym w Internecie przytaczane s\u0105 poni\u017csze s\u0142owa Grzegorza z Nyssy:
\n 
\n\u201eZmazy kt\u00f3re w chwili \u015bmierci s\u0105 na duszy musz\u0105 ogniem czy\u015b\u0107cowym by\u0107 zg\u0142adzone\u201d.
\nPatrz np. http:\/\/pietrasdawid.pl\/kazania-konferencje\/pisane\/wiecznosc-i-przygotowanie-do-niej\/czysciec-przygotowanie-na-niebo<\/a>
\n 
\nAmbro\u017cy (zm. 397)<\/strong>
\n 
\n\u201eJestem zdruzgotany w sercu, poniewa\u017c zabrany zosta\u0142 m\u0119\u017cczyzna, jakiego z trudem mo\u017cemy znale\u017a\u0107. Jednak tylko Ciebie jedynego, Panie, powinno si\u0119 wzywa\u0107, Ciebie prosi\u0107, aby\u015b przywr\u00f3ci\u0142 go w synach. Ty, Panie, strzeg\u0105c w tej s\u0142abo\u015bci tak\u017ce dzieci, spraw, aby zbawieni zostali, co oczekuj\u0105 Ciebie. Daj spoczynek doskona\u0142y s\u0142udze Twemu Teodozjuszowi, ten spoczynek, kt\u00f3ry przygotowa\u0142e\u015b dla Twoich \u015bwi\u0119tych\u201d (Mowa na \u015bmier\u0107 Teodozjusza<\/em> 36; tekst wg Mowa na \u015bmier\u0107 Teodozjusza<\/em> przek\u0142. A. Kot\u0142owska; Pozna\u0144 2008, s. 37, 39).
\n 
\n\u201eWi\u0119c mniemam, \u017ce nie tyle nale\u017cy j\u0105 op\u0142akiwa\u0107 [zmar\u0142ej siostry Faustyna], ale bardziej nale\u017cy towarzyszy\u0107 jej z modlitwami i rozs\u0105dzam, \u017ce nie powiniene\u015b jej \u0142zami twymi zasmuca\u0107, lecz bardziej poleca\u0107 jej dusz\u0119 Panu ofiarami\u201d (List<\/em> 39,4 [do Faustyna; wg innych wyda\u0144 II:8,4]; tekst oryginalny: Itaque non tam deplorandam, quam prosequendam orationibus reor: nec moestificandam lacrymis tuis, sed magis oblationibus animam eius Domino commendandam arbitror<\/em>; cytowany wg http:\/\/mlat.uzh.ch\/MLS\/xfromcc.php?tabelle=Ambrosius_Mediolanensis_cps2&rumpfid=Ambrosius_Mediolanensis_cps2,%20Epistolarum%20classis%20I,%20%2039&id=Ambrosius_Mediolanensis_cps2,%20Epistolarum%20classis%20I,%20%2039&level=&corpus=2&current_title=%20EPISTOLA%20LIV<\/a> ).
\n 
\nPr\u00f3cz tego patrolog ks. J. Czuj tak pisa\u0142 o Ambro\u017cym:
\n 
\n\u201eUznaje ogie\u0144 oczyszczaj\u0105cy, po kt\u00f3rym nast\u0119puje raj (Ps. 1<\/em>)\u201d (Patrologia<\/em> ks. prof. dr J. Czuj, Pozna\u0144 1953, s. 142).
\n 
\nKonstytucje Apostolskie<\/em><\/strong> (IV w.)<\/strong>
\n 
\n\u201eM\u00f3dlmy si\u0119 za braci naszych, kt\u00f3rzy odpocz\u0119li w Chrystusie, a\u017ceby B\u00f3g, mi\u0142o\u015bnik ludzi, kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 dusze zmar\u0142ego, odpu\u015bci\u0142 mu wszelki grzech dobrowolny i niedobrowolny, a b\u0119d\u0105c mi\u0142o\u015bnikiem \u0142askawym, umie\u015bci\u0142 go w krainie pobo\u017cnych, odpoczywaj\u0105cych na \u0142onie Abrahama\u201d (Konstytucje Apostolskie<\/em> 1:8; tekst wg Eschatologia<\/em> ks. M. Zi\u00f3\u0142kowski, Sandomierz 1958 s. 253).
\n 
\nJan Chryzostom (zm. 407)<\/strong>
\n 
\n\u201eNie na pr\u00f3\u017cno aposto\u0142owie wydali zarz\u0105dzenia, aby\u015bmy w szacownych i czcigodnych tajemnicach pami\u0119tali o tych, co z tego \u015bwiata zeszli (…) w tym bowiem czasie, kiedy ca\u0142y lud i kap\u0142ani stoj\u0105 z wyci\u0105gni\u0119tymi r\u0119kami i z\u0142o\u017cona jest ofiara wzbudzaj\u0105ca l\u0119k, to czy\u017c Boga nie przeb\u0142agamy, modl\u0105c si\u0119 za nich?\u201d (In Phil. hom.<\/em> 3 n, 4; tekst wg Eschatologia. Rzeczy Ostateczne Cz\u0142owieka i \u015awiata<\/em> ks. W. Granat, Lublin 1962 s. 247).
\n 
\n\u201eNie\u015bmy im pomoc i pami\u0119tajmy o nich. Je\u015bli synowie Hioba zostali oczyszczeni przez ofiar\u0119 ich ojca, dlaczego mieliby\u015bmy w\u0105tpi\u0107, \u017ce nasze ofiary za zmar\u0142ych przynosz\u0105 im jak\u0105\u015b pociech\u0119? Nie wahajmy si\u0119 nie\u015b\u0107 pomocy tym, kt\u00f3rzy odeszli, i ofiarujmy za nich nasze modlitwy\u201d (Homiliae in primam ad Corinthios<\/em> 41, 5; tekst wg Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego<\/em> 1992, par. 1032).
\n 
\nAugustyn (zm. 430)<\/strong>
\n 
\nWspomniany przez \u015awiadk\u00f3w Jehowy \u015bw. Augustyn (patrz powy\u017cej) pozostawi\u0142 nam wiele tekst\u00f3w o czy\u015b\u0107cu i modlitwie za zmar\u0142ych. Oto te najbardziej znane:
\n 
\n\u201eW tym \u017cyciu (Bo\u017ce!) oczy\u015b\u0107 mnie i uczy\u0144 mnie takim, dla kt\u00f3rego ju\u017c nie by\u0142oby potrzebnego ognia poprawczego. (…) Jest powiedziane \u00bbSam b\u0119dzie zbawiony tak jednak jakby przez ogie\u0144\u00ab [1Kor 3:15]. A poniewa\u017c jest powiedziane: \u00bbb\u0119dzie zbawiony\u00ab, to lekcewa\u017cy si\u0119 ten ogie\u0144. Jakkolwiek s\u0105 zbawieni przez ogie\u0144, jednak ten ogie\u0144 b\u0119dzie wi\u0119kszy, ani\u017celi cokolwiek mo\u017ce ucierpie\u0107 cz\u0142owiek w tym \u017cyciu\u201d (Enarr. in ps.<\/em> 37, 3; tekst wg Eschatologia<\/em> ks. M. Zi\u00f3\u0142kowski, Sandomierz 1958 s. 253).
\n 
\n\u201eCzasowe kary cierpi\u0105 jedni w tym \u017cyciu, inni w drugim po \u015bmierci, inni znowu tu i tam, ale tylko przed owym surowym i ostatecznym s\u0105dem\u201d (De civitate Dei<\/em> 1. 21, c. 13; tekst wg Eschatologia. Rzeczy Ostateczne Cz\u0142owieka i \u015awiata<\/em> ks. W. Granat, Lublin 1962 s. 247).
\n 
\n\u201eWys\u0142uchiwana jest modlitwa albo Ko\u015bcio\u0142a, albo jakich\u015b pobo\u017cnych dusz za niekt\u00f3rych zmar\u0142ych, lecz tylko za tych odrodzonych w Chrystusie, jakich \u017cycie nie by\u0142o na tyle z\u0142e, aby dla nich mi\u0142osierdzie nie by\u0142o konieczne\u201d (De civitate Dei<\/em> 1. 21, c. 24, n. 2; tekst wg Eschatologia. Rzeczy Ostateczne Cz\u0142owieka i \u015awiata<\/em> ks. W. Granat, Lublin 1962 s. 247).
\n 
\n\u201eNie nale\u017cy temu przeczy\u0107, \u017ce dusze zmar\u0142ych otrzymuj\u0105 pomoc przez pobo\u017cno\u015b\u0107 swych bliskich, kiedy jest sk\u0142adana ofiara Po\u015brednika, albo ja\u0142mu\u017cny s\u0105 w Ko\u015bciele dawane. Lecz pomagaj\u0105 jedynie tym, kt\u00f3rzy na to zas\u0142u\u017cyli w czasie \u017cycia ziemskiego. Jest to bowiem jaki\u015b rodzaj \u017cycia ani tak dobry, aby tej pomocy potrzebowa\u0142 po \u015bmierci, ani tak z\u0142y, \u017ceby ju\u017c to mu nie pomog\u0142o\u201d (Enchiridion<\/em>; tekst wg Eschatologia. Rzeczy Ostateczne Cz\u0142owieka i \u015awiata<\/em> ks. W. Granat, Lublin 1962 s. 247).
\n 
\nCezary z Arles (zm. 543)<\/strong>
\n 
\n\u201eJe\u017celi za\u015b (…) nie odkupujemy grzech\u00f3w za pomoc\u0105 dobrych uczynk\u00f3w, b\u0119dziemy tak d\u0142ugo przebywali w owym ogniu oczyszczaj\u0105cym, dop\u00f3ki wspomniane ma\u0142e grzechy nie zostan\u0105 spalone jak drzewo, trawa i s\u0142oma (…) \u00f3w ogie\u0144 oczyszczaj\u0105cy b\u0119dzie surowszy od tego, co w tym \u017cyciu mo\u017cna widzie\u0107, odczu\u0107 i pomy\u015ble\u0107\u201d (Sermones<\/em> 104, 4-5; tekst wg Eschatologia. Rzeczy Ostateczne Cz\u0142owieka i \u015awiata<\/em> ks. W. Granat, Lublin 1962 s. 247).
\n 
\nGrzegorz Wielki (zm. 604)<\/strong>
\n 
\n\u201eCo do pewnych win lekkich trzeba wierzy\u0107, \u017ce jeszcze przed s\u0105dem istnieje ogie\u0144 oczyszczaj\u0105cy, wed\u0142ug s\u0142\u00f3w Tego, kt\u00f3ry jest prawd\u0105. Powiedzia\u0142 On, \u017ce je\u015bli kto\u015b wypowie blu\u017anierstwo przeciw Duchowi \u015awi\u0119temu, nie zostanie mu to odpuszczone ani w tym \u017cyciu, ani w przysz\u0142ym (Mt 12, 32). Mo\u017cna z tego wnioskowa\u0107, \u017ce niekt\u00f3re winy mog\u0105 by\u0107 odpuszczone w tym \u017cyciu, a niekt\u00f3re z nich w \u017cyciu przysz\u0142ym\u201d (Dialogi <\/em>4, 39; tekst wg Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego<\/em> 1992, par. 1031).
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Napisy na nagrobkach (II w.)<\/strong>
\n 
\nWczesnymi dowodami dotycz\u0105cymi modlitwy za zmar\u0142ych, a wi\u0119c i wiary w czy\u015bciec, s\u0105 zachowane nagrobki chrze\u015bcija\u0144skie z II wieku z napisami tej tre\u015bci:
\n 
\n\u201eEucharis jest moj\u0105 matk\u0105, Pius ojcem. Prosz\u0119 was, o bracia kiedy tu przyjdziecie o modlitw\u0119. Aby Wszechmog\u0105cy B\u00f3g zachowa\u0142 Agap\u0119 na wieki\u201d (tekst wg Eschatologia. Rzeczy Ostateczne Cz\u0142owieka i \u015awiata<\/em> ks. W. Granat, Lublin 1962 s. 248).
\n 
\n\u201eTo ja sam Abercjusz w mojej obecno\u015bci kaza\u0142em tu wypisa\u0107: Niech ka\u017cdy, kt\u00f3ry te s\u0142owa rozumie, pomodli si\u0119 za Abercjusza\u201d (tekst wg Eschatologia. Rzeczy Ostateczne Cz\u0142owieka i \u015awiata<\/em> ks. W. Granat, Lublin 1962 s. 248).
\n 
\nTowarzystwo Stra\u017cnica samo potwierdza, \u017ce w pierwszych wiekach chrze\u015bcija\u0144stwa zmarli mieli tego typu napisy na nagrobkach, kt\u00f3re wyra\u017ca\u0142y ich wiar\u0119 w czy\u015bciec i moc modlitwy za zmar\u0142ych:
\n 
\n\u201eNiekt\u00f3re inskrypcje s\u0105 wzruszaj\u0105ce i\u00a0wydaj\u0105 si\u0119 potwierdza\u0107 przekonanie, \u017ce umarli zasn\u0119li i\u00a0oczekuj\u0105 zmartwychwstania: \u00bbAquilina \u015bpi w\u00a0spokoju\u00ab (Jana 11:11, 14). Inne napisy s\u0105 sprzeczne z\u00a0naukami biblijnymi i\u00a0odzwierciedlaj\u0105 pogl\u0105d, jakoby umarli mogli pomaga\u0107 \u017cywym albo si\u0119 z\u00a0nimi porozumiewa\u0107, na przyk\u0142ad: \u00bbPami\u0119taj o\u00a0m\u0119\u017cu i\u00a0dzieciach\u00ab, \u00bbM\u00f3dl si\u0119 za nami\u00ab, \u00bbModl\u0119 si\u0119 za ciebie\u00ab, \u00bbSpoczywam w\u00a0pokoju\u00ab.\u201d (Przebud\u017acie si\u0119!<\/em> Nr 8, 1995 s. 20).
\n 
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Anonimowe pisma pozabiblijne<\/strong>
\n 
\nDodatkowymi \u015bwiadectwami z pierwszych wiek\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa i judaizmu czas\u00f3w Chrystusa, potwierdzaj\u0105cymi wiar\u0119 w stan po\u015bredni i praktyk\u0119 modlitwy za zmar\u0142ych, s\u0105 anonimowe pisma pozabiblijne:
\n 
\nTestament Abrahama<\/em> (ok. 100)
\n 
\n\u201e(…) jej grzechy i jej czyny sprawiedliwe r\u00f3wnowa\u017cy\u0142y si\u0119, dlatego [anio\u0142] nie daje jej na s\u0105d, ani ku zbawieniu a\u017c do czasu, kiedy przyjdzie S\u0119dzia wszystkich (…) I oni b\u0142agali i modlili si\u0119 za t\u0119 dusz\u0119<\/u>, a B\u00f3g ich wys\u0142ucha\u0142; a gdy powstali z modlitwy, nie zobaczyli ju\u017c tej duszy tam stoj\u0105cej (…) Zosta\u0142a uratowana dzi\u0119ki twojej prawej modlitwie, i (…) anio\u0142 \u015bwietlany wzi\u0105\u0142 j\u0105 i zani\u00f3s\u0142 do raju\u201d (Testament Abrahama<\/em> [recenzja d\u0142u\u017csza] 14:1-8; tekst wg Apokryfy Starego Testamentu<\/em> R. Rubinkiewicz SDB, Warszawa 1999 s. 96).
\n 
\nDzieje Paw\u0142a<\/em> (ok. 180)
\n 
\n\u201eA Tekla nie zwlekaj\u0105c, podnios\u0142a g\u0142os i rzek\u0142a: \u00bbBo\u017ce Niebios, Synu Najwy\u017cszego, przychyl jej czego pragnie; niech c\u00f3rka jej, Falkonilla, \u017cyje w wieczno\u015bci<\/u>\u00ab\u201d (Dzieje Paw\u0142a i Tekli<\/em> 29; tekst wg Apokryfy Nowego Testamentu<\/em> D. Rops, F. Amiot, t\u0142um. Z. Romanowiczowa, Londyn 1955).
\n 
\nWidzimy z powy\u017cszego, \u017ce nauka o czy\u015b\u0107cu i modlitwa za zmar\u0142ych znana by\u0142a w Ko\u015bciele Katolickim na d\u0142ugo przed VI wiekiem, a papie\u017c Grzegorz I Wielki nie by\u0142 \u017cadnym odkrywc\u0105 tych wierze\u0144. Myl\u0105 si\u0119 zatem \u015awiadkowie Jehowy i protestanci oraz wprowadzaj\u0105 w b\u0142\u0105d ludzi ucz\u0105c, \u017ce to on by\u0142 wprowadzaj\u0105cym czy\u015bciec. Wierzenia te znane by\u0142y w judaizmie, tak przed narodzeniem si\u0119 Jezusa, jak i przez kilka pierwszych wiek\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa.
\n 
\nCiekawe jest to, \u017ce w jednej ze starszych publikacji \u015awiadkowie Jehowy pisz\u0105 o mniej wi\u0119cej 335 roku, jako czasie wprowadzenia czy\u015b\u0107ca, a nie o roku 600:
\n 
\n\u201eNie ma ani jednego wersetu Pisma \u015aw., kt\u00f3ryby popiera\u0142 teorj\u0119 o \u00bbczy\u015b\u0107cu\u00ab. T\u0119 nauk\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki zacz\u0105\u0142 g\u0142osi\u0107 mniej wi\u0119cej 1600 lat temu<\/u> i od tego czasu kap\u0142ani katoliccy g\u0142osili j\u0105 nadal…\u201d (Z\u0142oty Wiek<\/em> 16.10 1935 s. 14 [ang. 26.09 1934 s. 817]).
\n 
\n\u201eDo pierwszych nauk, wprowadzonych<\/u> przez rzymsko-katolicki ko\u015bci\u00f3\u0142, nale\u017cy nauka o \u00bbczy\u015b\u0107cu\u00ab<\/u> i o modlitwach ofiarnych na rzecz umar\u0142ych\u201d (Ochrona<\/em> 1937 s. 29).
\n 
\nNa zako\u0144czenie sk\u0142adam szczeg\u00f3lne podzi\u0119kowanie za pomoc w tworzeniu tego tekstu J. Romanowskiemu z Warszawy oraz innej znanej mi osobie.\n<\/div>\n

<\/div>\n
<\/div>\n
W\u0142odzimierz Bednarski<\/div>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015awiadkowie Jehowy bardzo nie lubi\u0105 katolickiej nauki o czy\u015b\u0107cu. Czy czy\u015bciec wymy\u015blono w Ko\u015bciele Katolickim oko\u0142o roku 600, jak pisze Towarzystwo Stra\u017cnica? Tekst nasz analizuje kwesti\u0119 czy\u015b\u0107ca w nauce \u015awiadk\u00f3w Jehowy i w pismach wczesnochrze\u015bcija\u0144skich. Czy czy\u015bciec wymy\u015blono w Ko\u015bciele… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[988,1053],"tags":[],"class_list":["post-1438","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-biblistyka-egzegeza-biblijna-czysciec","category-swiadkowie-jehowy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1438","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1438"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1438\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1438"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1438"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1438"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}