{"id":1372,"date":"2017-09-11T18:06:46","date_gmt":"2017-09-11T16:06:46","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1372"},"modified":"2017-09-11T18:06:46","modified_gmt":"2017-09-11T16:06:46","slug":"potop-biblijny-niemozliwy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/potop-biblijny-niemozliwy\/","title":{"rendered":"Czy potop biblijny jest niemo\u017cliwy?"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<br \/>\n<strong>W niniejszym tek\u015bcie obroni\u0119 tez\u0119, \u017ce potop biblijny jak najbardziej m\u00f3g\u0142 wydarzy\u0107 si\u0119 i nie jest jedynie zmy\u015blonym podaniem<\/strong><br \/>\nNiniejszy traktat apologetyczny jest odpowiedzi\u0105 na argumenty racjonalist\u00f3w, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce opis potopu biblijnego jest fikcj\u0105, kt\u00f3ra jest niezgodna z naukami przyrodniczymi. Sceptycy cz\u0119sto wysuwaj\u0105 pod adresem biblijnego opisu potopu r\u00f3\u017cne zarzuty, jednak\u017ce wszystkie one w zasadzie mog\u0105 by\u0107 zbiorczo obalone za pomoc\u0105 jednego tylko wyja\u015bnienia. Zarzuty te s\u0105 bowiem oparte na jednym wsp\u00f3lnym b\u0142\u0119dzie literalnego odczytania opisu potopu. Owo odczytanie zak\u0142ada, \u017ce potop by\u0142 zjawiskiem globalnym, st\u0105d mno\u017cenie przez sceptyk\u00f3w r\u00f3\u017cnych chybionych pyta\u0144 opartych na tym b\u0142\u0119dnym za\u0142o\u017ceniu, w stylu: Je\u015bli potop by\u0142 zjawiskiem globalnym, to jak deszcz, padaj\u0105c od 40 do 150 dni, m\u00f3g\u0142 przykry\u0107 ca\u0142\u0105 ziemi\u0119, w tym tak wysokie szczyty jak Mount Everest? Jak Noe m\u00f3g\u0142 zabra\u0107 na pok\u0142ad wszystkie zwierz\u0119ta \u015bwiata, skoro wymiary arki na to nie pozwala\u0142y? Co ze zwierz\u0119tami z innych kontynent\u00f3w, takich jak Australia, kt\u00f3re nie wyst\u0119powa\u0142y na terenie \u00f3wczesnej Mezopotamii i tym samym nie mog\u0142y by\u0107 zabrane do arki?<sup>1<\/sup> Itd.<br \/>\nTrudno\u015bci te rzeczywi\u015bcie by\u0142yby powa\u017cne (co te\u017c nie znaczy, \u017ce nieprzezwyci\u0119\u017calne), gdyby teza o globalno\u015bci potopu musia\u0142a by\u0107 przyj\u0119ta bezdyskusyjnie. Nawet po przezwyci\u0119\u017ceniu wielu trudno\u015bci zwi\u0105zanych z koncepcj\u0105 globalnego potopu wci\u0105\u017c prawdopodobnie pozostawa\u0142yby kwestie nie do rozwi\u0105zania. Nie ma jednak konieczno\u015bci trwania w takim dylemacie. Mo\u017cna z powodzeniem wykaza\u0107, \u017ce teza o globalno\u015bci potopu nie tylko nie musi wynika\u0107 z tekstu Pisma, ale nawet przyj\u0119cie koncepcji potopu lokalnego nie stwarza problem\u00f3w natury teologicznej. Kiedy si\u0119 przyjmie taki spos\u00f3b widzenia, to wtedy wszystkie powy\u017csze dylematy racjonalistyczne znikaj\u0105. Skoro potop wyst\u0105pi\u0142 tylko na jakim\u015b okre\u015blonym i niewielkim obszarze geograficznym, to w\u00f3wczas arka nie musia\u0142a zabra\u0107 wszystkich gatunk\u00f3w zwierz\u0105t, w tym tych z Australii i z innych kontynent\u00f3w, problem jej zbyt ma\u0142ych wymiar\u00f3w traci wi\u0119c w tym wypadku na aktualno\u015bci. Tak\u017ce inne problemy rozwi\u0105zuj\u0105 si\u0119 w takim wypadku: nie by\u0142o potrzeba a\u017c takiej ilo\u015bci wody w potopie, bo nie musia\u0142a ona zala\u0107 ca\u0142ej ziemi, w tym takich g\u00f3r jak Mount Everest.<br \/>\nNa pocz\u0105tek przyjrzyjmy si\u0119 fragmentom, kt\u00f3re niekt\u00f3rych sk\u0142oni\u0142y do wniosku, \u017ce potop by\u0142 zjawiskiem globalnym. Oto te fragmenty:<br \/>\n\u201eZ wszelkich zwierz\u0105t czystych we\u017a z sob\u0105 siedem samc\u00f3w i siedem samic, ze zwierz\u0105t za\u015b nieczystych po jednej parze: samca i samic\u0119; r\u00f3wnie\u017c i z ptactwa \u2013 po siedem samc\u00f3w i po siedem samic, aby w ten spos\u00f3b zachowa\u0107 ich potomstwo dla <em>ca\u0142ej ziemi<\/em>\u201d (Rdz 7,2-3 \u2013 <em>Biblia Tysi\u0105clecia<\/em>, dalej: BT; kursywa tu i dalej ode mnie).<br \/>\n\u201eGo\u0142\u0119bica, nie znalaz\u0142szy miejsca, gdzie by mog\u0142a usi\u0105\u015b\u0107, wr\u00f3ci\u0142a do arki, bo jeszcze by\u0142a woda na <em>ca\u0142ej powierzchni ziemi<\/em>; Noe, wyci\u0105gn\u0105wszy r\u0119k\u0119, schwyta\u0142 j\u0105 i zabra\u0142 do arki\u201d (Rdz 8,9 \u2013 BT).<br \/>\nNa pierwszy rzut oka fragmenty te zdaj\u0105 si\u0119 potwierdza\u0107 koncepcj\u0119 globalnego potopu, bowiem do opisania zakresu i skali tego wydarzenia u\u017cyto w nich okre\u015blenia \u201eca\u0142a ziemia\u201d, co w tek\u015bcie hebrajskim oddano za pomoc\u0105 wyra\u017cenia <em>kol-ha\u2019arec<\/em>. Jednak\u017ce okre\u015blenie to wcale nie musi oznacza\u0107 ca\u0142ej ziemi w rozumieniu globu ziemskiego. Biblia cz\u0119sto za pomoc\u0105 tej zbitki okre\u015bla tylko do\u015b\u0107 ograniczony obszar ziemi. Poj\u0119cie to jest zatem u\u017cywane tak\u017ce w znaczeniu lokalnym. Przypatrzmy si\u0119 kilku fragmentom Pisma. W biblijnym odpisie dekretu Artakserksesa czytamy o tym, \u017ce podbi\u0142 on \u201eca\u0142y \u015bwiat\u201d (Est 4,18; por. Est 4,20), cho\u0107 wiemy, \u017ce podbi\u0142 on tylko cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiata staro\u017cytnego. Nast\u0119pnie, jednym z najciekawszych fragment\u00f3w ukazuj\u0105cych, jak autorzy biblijni ju\u017c w ST rozumieli poj\u0119cie \u201eca\u0142a ziemia\u201d, jest tekst z Ksi\u0119gi Barucha 2,23, gdzie poj\u0119cie \u201eca\u0142a ziemia\u201d (<em>pasa he ge<\/em>) <em>odnosi si\u0119 tylko do obszaru Judy<\/em>:<br \/>\n\u201e[\u2026] zabior\u0119 z miast Judy i z Jeruzalem g\u0142os rado\u015bci i wesela, g\u0142os oblubie\u0144ca i oblubienicy, a <em>ca\u0142a ziemia<\/em> b\u0119dzie pustkowiem bez mieszka\u0144c\u00f3w\u201d (BT).<br \/>\nIdentyczna sytuacja zachodzi w tek\u015bcie z Jr 1,18, gdzie B\u00f3g m\u00f3wi do Jeremiasza, \u017ce uczyni go twierdz\u0105 warown\u0105 \u201eprzeciw ca\u0142ej ziemi\u201d (<em>\u2018al-kol ha\u2019arec<\/em>), cho\u0107 w tym samym zdaniu dalej wyja\u015bnia mu, \u017ce chodzi tu tylko o ziemi\u0119 judzk\u0105, na kt\u00f3rej prorok b\u0119dzie musia\u0142 pe\u0142ni\u0107 sw\u0105 misj\u0119:<br \/>\n\u201eA oto Ja czyni\u0119 ci\u0119 dzisiaj twierdz\u0105 warown\u0105, kolumn\u0105 \u017celazn\u0105 i murem spi\u017cowym przeciw ca\u0142ej ziemi, przeciw kr\u00f3lom judzkim i ich przyw\u00f3dcom, ich kap\u0142anom i ludowi tej ziemi\u201d (BT).<br \/>\nW Ksi\u0119dze Lamentacji (2,15) czytamy:<br \/>\n\u201eW d\u0142onie klaszcz\u0105 nad tob\u0105, wszyscy, co drog\u0105 przechodz\u0105, gwi\u017cd\u017c\u0105 i kiwaj\u0105 g\u0142owami nad C\u00f3r\u0105 Jeruzalem: Wi\u0119c to ma by\u0107 Miasto, cud pi\u0119kna, rado\u015b\u0107 ca\u0142ego \u015bwiata (lekol-ha\u2019arec \u2013 dos\u0142. \u201eca\u0142ej ziemi\u201d)?\u201d (BT).<br \/>\nW Ksi\u0119dze Daniela (Dn 2,37-38) czytamy o Nabuchodonozorze:<br \/>\n\u201eTy, kr\u00f3lu, kr\u00f3lu kr\u00f3l\u00f3w, kt\u00f3remu B\u00f3g nieba odda\u0142 panowanie, si\u0142\u0119, moc i chwa\u0142\u0119, w kt\u00f3rego r\u0119ce odda\u0142 w ca\u0142ym zamieszka\u0142ym \u015bwiecie ludzi, zwierz\u0119ta polne i ptaki powietrzne i kt\u00f3rego uczyni\u0142 w\u0142adc\u0105 nad nimi wszystkimi \u2013 ty jeste\u015b g\u0142ow\u0105 ze z\u0142ota\u201d (BT).<br \/>\nFragment ten m\u00f3wi, \u017ce Nabuchodonozor rz\u0105dzi w \u201eca\u0142ym zamieszkanym \u015bwiecie\u201d, cho\u0107 wiemy, \u017ce kr\u00f3lestwo babilo\u0144skie nie obejmowa\u0142o swym zasi\u0119giem ca\u0142ego \u00f3wczesnego \u015bwiata.<br \/>\nW 1 Ksi\u0119dze Machabejskiej (1,3) czytamy o podbojach Aleksandra:<br \/>\n\u201ePrzeszed\u0142 on a\u017c na kra\u0144ce \u015bwiata, a nabra\u0142 \u0142up\u00f3w od wielu narod\u00f3w. Ca\u0142a ziemia (he ge) przed nim zamilk\u0142a, jego za\u015b serce wbi\u0142o si\u0119 w pych\u0119\u201d (BT).<br \/>\nTutaj sytuacja przedstawia si\u0119 tak samo jak punkt wy\u017cej: Aleksander nie rz\u0105dzi\u0142 ca\u0142ym \u00f3wczesnym \u015bwiatem (nie podbi\u0142 cho\u0107by Indii<sup>2<\/sup>), wi\u0119c po raz kolejny wida\u0107, \u017ce okre\u015blaj\u0105ce zakres jego panowania poj\u0119cie \u201eca\u0142a ziemia\u201d r\u00f3wnie\u017c nie odnosi si\u0119 do ca\u0142ego \u00f3wczesnego \u015bwiata.<br \/>\nW Joz 2,3 czytamy, \u017ce kr\u00f3l Jerycha prosi Rachab, aby wyda\u0142a mu zwiadowc\u00f3w izraelskich, kt\u00f3rzy przyszli obejrze\u0107 \u201eca\u0142\u0105 ziemi\u0119\u201d (<em>kol-ha\u2019arec<\/em>). Jasne jest, \u017ce nie mog\u0142o tu chodzi\u0107 o ca\u0142\u0105 ziemi\u0119 w znaczeniu globalnym, lecz jedynie o obszar Kanaanu.<br \/>\nW 1\u00a0Sm 14,25 czytamy, \u017ce ludzie \u201eca\u0142ej ziemi\u201d (<em>kol-ha\u2019arec<\/em>) weszli do lasu, gdzie by\u0142 mi\u00f3d. Jasne jest, \u017ce nie chodzi\u0142o tu o wszystkich ludzi na ca\u0142ym globie, tylko o pewien lokalny obszar.<br \/>\nW 1\u00a0Sm 13,3 czytamy, \u017ce Dawid oznajmi\u0142 g\u0142osem tr\u0105by w \u201eca\u0142ej ziemi\u201d (<em>kol-ha\u2019arec<\/em>), \u017ce zwyci\u0119\u017cy\u0142 Filistyn\u00f3w. Jasne jest, \u017ce nie mo\u017ce tu chodzi\u0107 o ca\u0142\u0105 ziemi\u0119 w dos\u0142ownym tego s\u0142owa znaczeniu, chodzi jedynie o jaki\u015b obszar Izraela.<br \/>\nW 2\u00a0Sm 15,23 czytamy, \u017ce \u201eca\u0142a ziemia\u201d (<em>kol-ha\u2019arec<\/em>) p\u0142aka\u0142a, gdy lud przechodzi\u0142. Zn\u00f3w nie mo\u017ce tu chodzi\u0107 o wszystkich p\u0142acz\u0105cych ludzi z ca\u0142ej ziemi w znaczeniu globalnym.<br \/>\nW 2\u00a0Sm 18,8 czytamy, \u017ce pewna walka wojsk Dawida odbywa\u0142a si\u0119 na \u201eca\u0142ej ziemi\u201d (<em>kol-ha\u2019arec<\/em>). Jasne jest, \u017ce zn\u00f3w nie mo\u017ce to by\u0107 rozumiane dos\u0142ownie, w znaczeniu globu ziemskiego.<br \/>\nW Jr 4,27 i 12,11 (r\u00f3wnie\u017c Jr 23,10) czytamy, \u017ce \u201eca\u0142a ziemia\u201d (<em>kol-ha\u2019arec<\/em>) zostanie spustoszona, cho\u0107 chodzi tu tylko o obszar Judy.<br \/>\nInne fragmenty, gdzie w ST poj\u0119cia \u201eca\u0142a ziemia\u201d u\u017cywa si\u0119 w znaczeniu tylko jakiego\u015b konkretnego i ograniczonego geograficznie obszaru ziemi, to np.: Joz 6,27; Sdz 6,37; 2\u00a0Sm 24,8; Jr 8,16; 15,10; 50,23; 51,7.41.49; 2\u00a0Krl 5,15; Jdt 2,1-2; 5,21; 6,4; 11,1; 11,7-8; 11,23; Ps 48,3; Ez 35,14; Dn 2,39 itd.<br \/>\nPodobnie jest w Nowym Testamencie. Opr\u00f3cz \u0141ukasza (\u0141k 2,1; 4,25; Dz 11,28; 17,6; 19,27) poj\u0119cia \u201eca\u0142y \u015bwiat\u201d w lokalnym sensie u\u017cywa\u0142 tak\u017ce \u015bw. Pawe\u0142, kt\u00f3ry pisa\u0142, \u017ce o wierze Rzymian m\u00f3wi si\u0119 \u201epo ca\u0142ym \u015bwiecie (<em>en holo to kosmo<\/em>)\u201d (Rz 1,8; por. te\u017c Kol 1,6), a g\u0142os m\u00f3wi\u0105cych o Chrystusie rozszed\u0142 si\u0119 \u201epo ca\u0142ej ziemi (<em>ta perata tes oikoumenes<\/em>)\u201d (Rz 10,18).<br \/>\nMo\u017cemy zatem po tej egzegezie z powodzeniem przyj\u0105\u0107, \u017ce poj\u0119cie \u201eca\u0142a ziemia\u201d okre\u015blaj\u0105ce w Pi\u015bmie zakres potopu nie determinuje, i\u017c potop ten mia\u0142 zasi\u0119g globalny. Kiedy si\u0119 przyjmie taki spos\u00f3b widzenia, to wtedy wszystkie powy\u017csze dylematy racjonalistyczne znikaj\u0105. Skoro potop wyst\u0105pi\u0142 tylko na jakim\u015b okre\u015blonym i niewielkim obszarze geograficznym, to arka nie musia\u0142a zabra\u0107 wszystkich gatunk\u00f3w zwierz\u0105t, w tym tych z Australii i z innych kontynent\u00f3w, problem jej zbyt ma\u0142ych wymiar\u00f3w w tym wypadku znika. Tak\u017ce inne problemy rozwi\u0105zuj\u0105 si\u0119 w tej sytuacji: nie by\u0142o potrzeba a\u017c takiej ilo\u015bci wody w potopie, bo nie musia\u0142a ona zala\u0107 ca\u0142ej ziemi, w tym takich g\u00f3r jak Mount Everest itd.<br \/>\nPrzyj\u0119cie koncepcji lokalnego zasi\u0119gu potopu rodzi jednak pewne dylematy, w tym natury teologicznej, kt\u00f3re postaram si\u0119 teraz rozwi\u0105za\u0107. Kto\u015b mo\u017ce oponowa\u0107 w taki na przyk\u0142ad spos\u00f3b: Przecie\u017c Pismo m\u00f3wi, \u017ce \u201ewszystko\u201d (hebr. <em>kol<\/em>), co \u017cyje na ziemi, zgin\u0119\u0142o w potopie (Rdz 6,13.17; 7,4.5.21-23; 8,21). Poza tym Pismo podaje w Rdz 7, \u017ce Noe zabra\u0142 po parze i po siedem par z wszystkiego, co \u017cyje na ziemi, jak wi\u0119c mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 w tym wypadku, \u017ce potop mia\u0142 tylko zasi\u0119g lokalny? Odpowiadaj\u0105c na ten dylemat, zn\u00f3w trzeba odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do relatywnego znaczenia s\u0142\u00f3w u\u017cytych w opisie potopu. S\u0142owo \u201ewszystko\u201d ma w tym wypadku znaczenie wzgl\u0119dne i zak\u0142ada wyj\u0105tki. Zauwa\u017cmy, jak u\u017cyto s\u0142owa <em>kol<\/em> w Rdz 45,20, gdzie czytamy, \u017ce \u017bydzi mog\u0105 porzuci\u0107 bez \u017calu sw\u00f3j dobytek, bo dobra \u201eca\u0142ej ziemi\u201d (<em>kol-erec<\/em>) Egiptu stan\u0105 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 Izraelit\u00f3w, co oczywi\u015bcie nie mo\u017ce by\u0107 rozumiane dos\u0142ownie, bo na pewno by\u0142y dobra w Egipcie, kt\u00f3re nie sta\u0142y si\u0119 ich w\u0142asno\u015bci\u0105. W Rdz 6,13 i 17 (por. te\u017c Rdz 7,4 \u2013 podobnie) B\u00f3g m\u00f3wi, \u017ce nast\u0105pi koniec wszystkich istot ziemi (\u201ewszelkiego cia\u0142a\u201d \u2013 <em>kol-basar<\/em>), co oczywi\u015bcie nie mo\u017ce by\u0107 rozumiane dos\u0142ownie, bo przecie\u017c w arce przetrwa\u0142 Noe, jego rodzina i wiele gatunk\u00f3w zwierz\u0105t. Podobne przyk\u0142ady mo\u017cna by mno\u017cy\u0107. Jak wida\u0107, wyst\u0119puj\u0105ce w Rdz 7,4.5.21-23; 8,21 s\u0142\u00f3wko <em>kol<\/em> (\u201ewszystko\u201d) nie musi by\u0107 rozumiane dos\u0142ownie i absolutnie \u2013 przeciwnie, zak\u0142ada wyj\u0105tki.<br \/>\nKto\u015b inny mo\u017ce oponowa\u0107: Je\u015bli B\u00f3g chcia\u0142 zala\u0107 potopem tylko pewien lokalny obszar ziemi, to czemu nie wys\u0142a\u0142 po prostu Noego w dalek\u0105 podr\u00f3\u017c, zamiast kaza\u0107 mu budowa\u0107 ark\u0119? Na to pytanie mo\u017cna jednak odpowiedzie\u0107 w ten spos\u00f3b, \u017ce gdyby B\u00f3g tak zrobi\u0142, to zwierz\u0119ta, kt\u00f3re Noe zabra\u0142 na ark\u0119, nie mog\u0142yby by\u0107 ocalone jako pewne gatunki charakterystyczne tylko dla tego obszaru. Ta odpowied\u017a jest te\u017c odpowiedzi\u0105 na ewentualne pytanie, czemu B\u00f3g kaza\u0142 zabra\u0107 Noemu zwierz\u0119ta na ark\u0119 w celu ich ocalenia, skoro potop mia\u0142 zasi\u0119g lokalny. Niekt\u00f3rzy racjonali\u015bci pr\u00f3buj\u0105 jednak kontestowa\u0107 t\u0119 tez\u0119 i twierdz\u0105, \u017ce przeczy temu fakt, zgodnie z kt\u00f3rym wiemy, i\u017c Noe zabra\u0142 na ark\u0119 kruka i go\u0142\u0119bic\u0119, kt\u00f3re jako gatunek mog\u0142y przetrwa\u0107 poza Mezopotami\u0105. Jednak\u017ce tekst Pisma nigdzie nie wspomina o tym, \u017ce kruk i go\u0142\u0119bica by\u0142y w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t, kt\u00f3re Noe zabra\u0142 do arki w celu ich ocalenia. Wiemy jedynie, \u017ce u\u017cy\u0142 ich jako swego rodzaju zwiadowc\u00f3w. I nie wiemy nic wi\u0119cej.<br \/>\nMo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 te\u017c zarzut tego rodzaju: Je\u015bli potop mia\u0142 zasi\u0119g jedynie lokalny, to czy B\u00f3g k\u0142ama\u0142, m\u00f3wi\u0105c (Rdz 9,11.15), \u017ce wi\u0119cej nie zniszczy w potopie \u017cycia na ziemi? Odpowiadaj\u0105c na to pytanie, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce rzeczywi\u015bcie B\u00f3g ju\u017c nie powodowa\u0142 potop\u00f3w nawet na ma\u0142ych obszarach. Ma\u0142e powodzie s\u0105 dzie\u0142em kapry\u015bnej przyrody, a nie celowym dzie\u0142em Boga.<br \/>\nInni mog\u0105 pyta\u0107: Czemu Noe zabiera\u0142 ptaki na ark\u0119, skoro potop mia\u0142 tylko lokalny zasi\u0119g? Przecie\u017c ptaki mog\u0142y z \u0142atwo\u015bci\u0105 uciec przed potopem. Odpowiadaj\u0105c na to pytanie, mo\u017cna jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pewne gatunki ptak\u00f3w s\u0105 zbyt s\u0142abe, aby przelecie\u0107 nawet niewielki obszar ziemi. Wiemy na przyk\u0142ad, \u017ce koliber nie jest w stanie lecie\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c 20 minut. Je\u015bli musia\u0142by to zrobi\u0107, to jego serce nie wytrzyma\u0142oby tego wysi\u0142ku i pad\u0142by z wycie\u0144czenia. Ponadto, w czasie potopu pada\u0142 deszcz (Rdz 7,4.12), podczas kt\u00f3rego o wiele ci\u0119\u017cej jest lecie\u0107 i wiele ptak\u00f3w wtedy po prostu nie lata.<br \/>\nBardziej powa\u017cniejszy dylemat powstaje wtedy, gdy oponenci lokalnego potopu wskazuj\u0105 na to, \u017ce skoro potop nie mia\u0142 globalnego zasi\u0119gu, to w takim wypadku jego sens mija si\u0119 z celem. Jahwe nie wyniszczy\u0142by przecie\u017c w tej sytuacji z\u0142ej cz\u0119\u015bci ludzko\u015bci. W tym wypadku nie uda\u0142oby si\u0119 oczy\u015bci\u0107 jej z grzechu i utworzy\u0107 na nowo z tej prawej cz\u0119\u015bci ludzko\u015bci, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a na arce. Ale i ten dylemat mo\u017cna rozwi\u0105za\u0107. Mo\u017cemy bowiem przyj\u0105\u0107, \u017ce B\u00f3g obj\u0105\u0142 sw\u0105 kar\u0105 tylko t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 ludzko\u015bci, kt\u00f3ra rzeczywi\u015bcie odrzuci\u0142a Jego przes\u0142anie, kt\u00f3re Noe g\u0142osi\u0142 na ma\u0142ym obszarze. Nie by\u0142o sensu kara\u0107 te\u017c tych ludzi, kt\u00f3rzy \u017cyli na innych kontynentach, bo oni nie znali Jahwe i jego wymaga\u0144. B\u00f3g wi\u0119c uzna\u0142, \u017ce niegodziwa by\u0142a tylko ta ma\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 ludzko\u015bci, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 na tym ma\u0142ym obszarze swoistego laboratorium historii zbawienia, i tylko t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 ludzko\u015bci postanowi\u0142 zniszczy\u0107 w potopie, aby niejako utworzy\u0107 swe \u201elaboratorium historii zbawienia\u201d od nowa. Owo \u201elaboratorium\u201d mia\u0142o si\u0119 potem od nowa rozwija\u0107 i rozlewa\u0107 w swym zasi\u0119gu na ca\u0142y \u015bwiat.<br \/>\nReasumuj\u0105c, koncepcja lokalnego potopu rozwi\u0105zuje wiele problem\u00f3w, kt\u00f3re niesie ze sob\u0105 koncepcja potopu globalnego. Trudno\u015bci wynikaj\u0105ce z koncepcji potopu lokalnego s\u0105 o wiele mniejsze ni\u017c niemal nieprzezwyci\u0119\u017calne trudno\u015bci wynikaj\u0105ce z koncepcji potopu globalnego. Przyj\u0119cie koncepcji potopu lokalnego sprawia, \u017ce potop opisany w Biblii mo\u017ce zosta\u0107 uznany za wydarzenie jak najbardziej mo\u017cliwe z przyrodniczego punktu widzenia.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nJan Lewandowski<em>,<\/em> kwiecie\u0144 2005<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n1 Por. A. i E. Tollmanowie, <em>A jednak by\u0142 potop. Od mitu do historycznej prawdy<\/em>, Warszawa 1999, s. 223n.<br \/>\n2 Por. W. J. Harrington, <em>Klucz do Biblii<\/em>, Warszawa 1997, s. 127<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<h3><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; W niniejszym tek\u015bcie obroni\u0119 tez\u0119, \u017ce potop biblijny jak najbardziej m\u00f3g\u0142 wydarzy\u0107 si\u0119 i nie jest jedynie zmy\u015blonym podaniem Niniejszy traktat apologetyczny jest odpowiedzi\u0105 na argumenty racjonalist\u00f3w, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce opis potopu biblijnego jest fikcj\u0105, kt\u00f3ra jest niezgodna z&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[153,184,576,652],"class_list":["post-1372","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-arka","tag-biblia","tag-noe","tag-potop"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1372"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1372\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}