{"id":1370,"date":"2017-09-11T18:02:39","date_gmt":"2017-09-11T16:02:39","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1370"},"modified":"2017-09-11T18:02:39","modified_gmt":"2017-09-11T16:02:39","slug":"ateizm-swiatopogladem-naukowym-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/ateizm-swiatopogladem-naukowym-2\/","title":{"rendered":"Czy ateizm jest \u015bwiatopogl\u0105dem naukowym?"},"content":{"rendered":"

Ateizm bardzo cz\u0119sto nie jest jedynie brakiem wiary w Boga. Gdyby tak by\u0142o, nie by\u0142oby niniejszej rozprawki. A jednak rozprawka ta zosta\u0142a napisana, bowiem ateizm cho\u0107 nie zawsze, to jednak bardzo cz\u0119sto jest tak naprawd\u0119 modelem \u015bwiatopogl\u0105dowym, kt\u00f3ry wprowadza konkurencyjny dla teizmu metafizyczny model i spos\u00f3b wyja\u015bniania \u015bwiata przez w\u0142asne opisywanie obrazu otaczaj\u0105cej nas rzeczywisto\u015bci. W tek\u015bcie tym zajm\u0119 si\u0119 analiz\u0105 tego\u017c modelu i sposobu<\/strong>
\nMotto:
\n\u015awiatopogl\u0105d mo\u017ce a nawet powinien korzysta\u0107 z nauk i filozofii, jednak zawsze b\u0119dzie poza nie wykracza\u0142<\/em>
\nProf. A. B. St\u0119pie\u0144[1]<\/a>.
\nAteizm bardzo cz\u0119sto nie jest jedynie brakiem wiary w Boga. Gdyby tak by\u0142o, nie by\u0142oby niniejszej rozprawki. A jednak rozprawka ta zosta\u0142a napisana, bowiem ateizm cho\u0107 nie zawsze, to jednak bardzo cz\u0119sto jest tak naprawd\u0119 modelem \u015bwiatopogl\u0105dowym, kt\u00f3ry wprowadza konkurencyjny dla teizmu metafizyczny model i spos\u00f3b wyja\u015bniania \u015bwiata przez w\u0142asne opisywanie obrazu otaczaj\u0105cej nas rzeczywisto\u015bci. W tek\u015bcie tym zajm\u0119 si\u0119 analiz\u0105 tego\u017c modelu i sposobu. Tym razem na rzeczy jest to, \u017ce niekt\u00f3rzy atei\u015bci bardzo cz\u0119sto uzurpuj\u0105 sobie prawo do tego, \u017ce nauki empiryczne potwierdzaj\u0105 ich ateistyczny \u015bwiatopogl\u0105d i spos\u00f3b dochodzenia do twierdze\u0144. Twierdz\u0105 oni bowiem, \u017ce religia jest ju\u017c niepotrzebna, poniewa\u017c nauka ju\u017c dawno „udowodni\u0142a”, \u017ce cz\u0142owiek i \u015bwiat nie byli stworzeni przez Boga, bowiem powstali w wyniku tzw. Wielkiego Wybuchu i na drodze ewolucji \u017cycia, czyli w wyniku czystego przypadku.
\nPonadto niekt\u00f3rzy atei\u015bci twierdz\u0105 zarazem, \u017ce \u015bwiatopogl\u0105d teistyczny w\u0142a\u015bnie dlatego jest gorszy od ich \u015bwiatopogl\u0105du, \u017ce przyjmuje pewne za\u0142o\u017cenia na wiar\u0119. \u015awiatopogl\u0105d ateistyczny ma natomiast\u00a0 – ich zdaniem – przyjmowa\u0107 tylko to co zosta\u0142o bezspornie „udowodnione naukowo”[2]<\/a>, przy czym „dow\u00f3d naukowy” rozumiej\u0105 oni w spos\u00f3b bardzo staro\u015bwiecki, tzn. w zgodzie z zasadami czystej empirii.
\nZacytujmy w tym miejscu jednego z ateist\u00f3w, kt\u00f3ry wyrazi\u0142 to w spos\u00f3b wyj\u0105tkowo jednoznaczny:
\n„Wiara to rzeczywi\u015bcie przyjmowanie czego\u015b bez dowodu, czyli z definicji przeciwie\u0144stwo nauki, kt\u00f3ra wsz\u0119dzie domaga si\u0119 obiektywnych, czyli niezale\u017cnych od „widzi mi si\u0119” poszczeg\u00f3lnych ludzi, dowod\u00f3w (…) Atei\u015bci i agnostycy (…) w nic nie wierz\u0105, tylko domagaj\u0105 si\u0119 wsz\u0119dzie dowod\u00f3w, zgodnie z naukow\u0105 metodologi\u0105, kt\u00f3ra le\u017cy u podstaw ich \u015bwiatopogl\u0105du”[3]<\/a>.
\nUzupe\u0142nia t\u0119 wypowied\u017a inny z ateist\u00f3w, kt\u00f3ry skierowa\u0142 taki oto „apel wirtualny” do os\u00f3b wierz\u0105cych:
\n„Widzicie- reali\u015bci nie „wierz\u0105” w NIC- bior\u0105 \u015bwiat empirycznie i ustalaj\u0105 tylko logiczne zwi\u0105zki mi\u0119dzy bytami stwierdzonymi empirycznie. Reali\u015bci stosuj\u0105 brzytw\u0119 Ockhama, dzi\u0119ki kt\u00f3rej do wyja\u015bnienia zasad rz\u0105dz\u0105cych \u015bwiatem wystarczaj\u0105 (z powodzeniem) tylko te rzeczy, o kt\u00f3rych WIEMY, \u017ce istniej\u0105”[4]<\/a>.
\nZatem, zgodnie z tymi wypowiedziami mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce wedle niekt\u00f3rych ateist\u00f3w ateizm ma by\u0107 rzekomo naukowy na mocy za\u0142o\u017cenia, \u017ce tak jak nauka uznaje on tylko co\u015b co zosta\u0142o „empirycznie udowodnione”, same tylko rzeczy realnie istniej\u0105ce i „czyste fakty”, i nie ma w nim rzekomo nic co by by\u0142o brane na wiar\u0119, nie ma \u017cadnych „za\u0142o\u017ce\u0144”. Niniejszy tekst b\u0119dzie polemizowa\u0142 z takimi ateistami, kt\u00f3rzy tak w\u0142a\u015bnie my\u015bl\u0105, jak dwaj wy\u017cej zacytowani atei\u015bci; ateist\u00f3w takich b\u0119d\u0119 nazywa\u0142 „ateistami scjentycznymi”, odr\u00f3\u017cniaj\u0105c ich od ateist\u00f3w, kt\u00f3rzy nie my\u015bl\u0105 w ten spos\u00f3b; nie wszyscy atei\u015bci musz\u0105 bowiem rozumowa\u0107 w ten spos\u00f3b, st\u0105d nie kieruj\u0119 do nich niniejszej polemiki.
\nPonadto atei\u015bci scjentyczni twierdz\u0105, \u017ce nauka umo\u017cliwia pewne i sta\u0142e zbli\u017canie si\u0119 do prawdy, religia za\u015b nie. Twierdz\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce nauka „potwierdza” b\u0142\u0119dno\u015b\u0107 religii, religia wi\u0119c traktuje nauk\u0119 jako przeciwnika; twierdz\u0105, \u017ce ich odwo\u0142ywanie si\u0119 do nauki w zakresie \u015bwiatopogl\u0105du zawsze daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 weryfikacji, teizm za\u015b nie daje mo\u017cliwo\u015bci weryfikacji danych na jakie si\u0119 powo\u0142uje, itd.
\nCzy to wszystko prawda? Niniejszy tekst wychodzi naprzeciw tym wszystkim pytaniom i wyzwaniom, staraj\u0105c si\u0119 odpowiedzie\u0107 na jak najwi\u0119cej zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych z tym tematem a tak\u017ce z przeciwstawianiem nauki wobec religii. Na pocz\u0105tek pierwsza kwestia:
\n1) Czy mo\u017cna w spos\u00f3b naukowy zweryfikowa\u0107 ateizm?
\nNici\u0105 przewodni\u0105 dla rozwa\u017ca\u0144 w tym punkcie niech b\u0119dzie taka oto dwojaka my\u015bl. Pierwsza z nich b\u0119dzie nawi\u0105zaniem do klasycznego stanowiska apologetycznego, kt\u00f3re odpiera\u0142o roszczenia ateizmu scjentycznego przez stwierdzenie, \u017ce ateizm nie mo\u017ce by\u0107 uznany za naukowy i empirycznie weryfikowalny, bowiem tak samo jak teizm w swych koncepcjach na temat pochodzenia \u015bwiata i cz\u0142owieka wykracza poza mo\u017cliwo\u015b\u0107 empirycznego sprawdzania naukowego[5]<\/a>. Ateizm wypowiadaj\u0105c metafizyczne i nieweryfikowalne tezy pr\u00f3buje ostatecznie odpowiedzie\u0107 na pytania na kt\u00f3re odpowiada religia, odpowiadaj\u0105c na nie jednak w spos\u00f3b konkurencyjny i antyteistyczny, czyli: sk\u0105d pochodzi \u017cycie i cz\u0142owiek (wyewoluowa\u0142 z materii nieo\u017cywionej), jak powsta\u0142o \u017cycie (na drodze przypadku), czym by\u0142 Wszech\u015bwiat przed Wielkim Wybuchem (odwiecznie istniej\u0105c\u0105 materi\u0105 w takiej czy innej postaci), itd.
\nZ tego punktu widzenia, cz\u0119sto reprezentowanego przez wielu apologet\u00f3w teistycznych, ateizm nie mo\u017ce by\u0107 wi\u0119c ani naukowy, ani empiryczny, skoro formu\u0142uje twierdzenia jakich nie mo\u017cemy ju\u017c dzi\u015b zweryfikowa\u0107 przez obserwacj\u0119 (nie wiemy co by\u0142o przed Wielkim Wybuchem bo nauka nie jest w stanie bada\u0107 tego, nie mo\u017cemy dzi\u015b ju\u017c r\u00f3wnie\u017c dotrze\u0107 do pocz\u0105tk\u00f3w \u017cycia, itd.). Ateizm jest zatem tak samo jak teizm filozoficznym zbiorem twierdze\u0144, b\u0119d\u0105c systemem metafizycznym, jak twierdz\u0105 niekt\u00f3rzy badacze tego zjawiska[6]<\/a>.
\nTakie postawienie sprawy na pewno nie odpowiada tzw. scjentycznym ateistom, skoro przy takim uj\u0119ciu ateizm przestaje by\u0107 naukowy, podpadaj\u0105c tym samym pod zarzuty jakie stawia si\u0119 teizmowi, tzn. brak weryfikacji i nie-naukowo\u015b\u0107.
\nZ drugiej strony, ateizm mo\u017ce by\u0107 uznany za naukowy, kiedy zwr\u00f3cimy uwag\u0119 na to, \u017ce nauki empiryczne wypowiadaj\u0105 czasem twierdzenia nieweryfikowalne, wychodz\u0105c poza granice mo\u017cliwo\u015bci badania empirycznego i wprowadzaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c do swego wnioskowania niesprawdzalne za\u0142o\u017cenia.
\nJednak takie postawienie sprawy r\u00f3wnie\u017c nie zadowoli ateist\u00f3w scjentycznych, bowiem przy takim uj\u0119ciu zar\u00f3wno nauce jak i ateizmowi (je\u015bli rozumie\u0107 ateizm jako naukowy, a nauk\u0119 jako „czyst\u0105 empiri\u0119”) mo\u017cna postawi\u0107 taki sam zarzut jaki atei\u015bci stawiaj\u0105 teizmowi, tzn. nie-naukowo\u015b\u0107 oraz wprowadzanie niesprawdzalnych i cz\u0119sto nawet metafizycznych za\u0142o\u017ce\u0144. W niniejszym tek\u015bcie przychylam si\u0119 w\u0142a\u015bnie do p\u00f3j\u015bcia po linii tej drugiej opcji, tzn. twierdz\u0119, \u017ce zar\u00f3wno nauki szczeg\u00f3\u0142owe jak i ateizm opieraj\u0105 si\u0119 czasem w swym rozumowaniu na niesprawdzalnych za\u0142o\u017ceniach zamiast na faktach (z braku innego wyj\u015bcia), wyst\u0119puj\u0105c czasem nawet wbrew faktom.
\nPrzy takim zwr\u00f3ceniu uwagi na nie-empiryczn\u0105 stron\u0119 nauki traci ona cechy naukowe w uj\u0119ciu ateizmu odwo\u0142uj\u0105cego si\u0119 „tylko do fakt\u00f3w”, i tym samym sam ateizm traci „naukowe uzasadnienie” i „empiryczn\u0105 podstaw\u0119” dla swej rzekomej wy\u017cszo\u015bci nad teizmem, nawet je\u015bli okaza\u0142oby si\u0119, \u017ce w swej metodologii jest on naukowy. Od tej pory nauka i ateizm r\u00f3wnie\u017c nie dostarczaj\u0105 ju\u017c ostatecznej pewno\u015bci poznawczej. Poprowad\u017amy w tym kierunku rozwa\u017cania.
\nAby obali\u0107 ateistyczne mniemanie, \u017ce ateizm przez sam fakt odwo\u0142ania si\u0119 do nauk przyrodniczych uzyskuje wy\u017cszo\u015b\u0107 nad teizmem, wystarczy wykaza\u0107, – co zostanie poni\u017cej uczynione – \u017ce:<\/p>\n

    \n
  1. A) istniej\u0105 sytuacje, gdy nauki przyrodnicze uznaj\u0105 za prawdziwe twierdzenia, kt\u00f3re nie opieraj\u0105 si\u0119 ani na obserwacji ani tym bardziej nie dadz\u0105 sprawdzi\u0107 si\u0119 w faktach<\/li>\n
  2. B) nauki przyrodnicze w punkcie wyj\u015bcia swych rozwa\u017ca\u0144 przyjmuj\u0105 niesprawdzalne za\u0142o\u017cenia<\/li>\n
  3. C) nauki przyrodnicze w spos\u00f3b jawny ignoruj\u0105 fakty wynikaj\u0105ce z obserwacji, na rzecz uzyskania sp\u00f3jno\u015bci w wyja\u015bnieniach \u015bwiata (s\u0105 zatem bardziej teoretyczne ni\u017c praktyczne)<\/li>\n
  4. D) nauki przyrodnicze nie s\u0105 w stanie ostatecznie dowie\u015b\u0107, \u017ce twierdzenia jakie pr\u00f3buj\u0105 potwierdza\u0107 za pomoc\u0105 obserwacji s\u0105 formalnologicznie poprawne<\/li>\n
  5. E) nauki przyrodnicze determinuj\u0105 tor swych poszukiwa\u0144 przez teoretyczne wyobra\u017cenia, co stawia pod znakiem zapytania jako\u015b\u0107 i zakres danych obserwacyjnych na jakich bazuj\u0105<\/li>\n<\/ol>\n

    Torem tych pi\u0119ciu stwierdze\u0144 b\u0119dzie sz\u0142a moja poni\u017csza rozprawka. Zatem na pocz\u0105tek w my\u015bl tych punkt\u00f3w postawmy pierwsze pytanie:
    \n2) Czy we wsp\u00f3\u0142czesnych naukach przyrodniczych wszystko jest „empirycznie udowodnione” na podstawie samej tylko „obserwacji fakt\u00f3w”?
    \nJak ju\u017c wiemy, atei\u015bci scjentyczni twierdz\u0105, \u017ce w ich \u015bwiatopogl\u0105dzie wszystko zosta\u0142o „empirycznie udowodnione” na podstawie „obserwacji fakt\u00f3w”, i chc\u0105 \u017ceby rozumie\u0107 przez to, \u017ce jest to „podej\u015bcie naukowe”, i \u017ce ateizm nie stwierdza nic co nie by\u0142oby „faktem” istniej\u0105cym bezspornie i naprawd\u0119. Tym samym ateista rozumie tu jako samo przez si\u0119, \u017ce r\u00f3wnie\u017c w naukach przyrodniczych wszystko zawsze jest „empirycznie udowodnione” na podstawie „obserwacji fakt\u00f3w” (lub potwierdzania teorii naukowej przez dodawanie coraz to nowych fakt\u00f3w z obserwacji – tzw. indukcja).
    \nCzy jest to podej\u015bcie s\u0142uszne? Niestety nie. Takie stwierdzenie jest bardzo naiwne i wskazuje tylko na to, \u017ce atei\u015bci kt\u00f3rzy tak twierdz\u0105 nie maj\u0105 poj\u0119cia o tym, czym tak naprawd\u0119 s\u0105 dzi\u015b wsp\u00f3\u0142czesne nauki przyrodnicze. Ich wyobra\u017cenie o tych naukach jest ju\u017c nieaktualne i jest raczej reprezentowaniem zarzuconej ju\u017c dawno pocz\u0105tkowej koncepcji nauk przyrodniczych w ich nieaktualnych ju\u017c XIX wiecznych wersjach    [7]<\/a>, kt\u00f3re to koncepcje po up\u0142ywie d\u0142u\u017cszego czasu nie sprawdzi\u0142y si\u0119.
    \nZacytujmy w tym miejscu teoretyk\u00f3w nauki:
    \n„Zgodnie z dawn\u0105 tradycj\u0105 empiryzmu tylko terminy i zdania empiryczne maj\u0105 absolutne znaczenie i stanowi\u0105 fundament ca\u0142ej nauki. Natomiast terminy i zdania teoretyczne maj\u0105 znaczenie tylko o tyle, o ile mog\u0105 by\u0107 sprowadzone do j\u0119zyka obserwacji. Bezpodstawno\u015b\u0107 tej redukcjonistycznej doktryny sta\u0142a si\u0119 wystarczaj\u0105co oczywista dla wszystkich, a przede wszystkim dla samych neopozytywist\u00f3w, ju\u017c w latach trzydziestych XX wieku”    [8]<\/a>.
    \nCi sami autorzy dodaj\u0105:
    \n„Takie stwierdzenie jest oczywi\u015bcie jawnym odej\u015bciem tak od pozycji klasycznego empiryzmu (Bacon, Mill i inni), kt\u00f3rego przedstawiciele wierzyli, \u017ce prawdziwe teorie mog\u0105 by\u0107 ostatecznie wyprowadzone (i, co za tym idzie, udowodnione) z fakt\u00f3w i tylko z nich, jak i w og\u00f3le od ca\u0142ej klasycznej epistemologii, kt\u00f3rej jedn\u0105 z podstawowych tez by\u0142o: >>odkry\u0107 – znaczy udowodni\u0107<<. Teraz to, co nieudowodnione, nie r\u00f3wna si\u0119 temu, co nieznane. Przeciwne, ca\u0142a wiedza o faktach rozpatrywana jest jako hipotetyczna, przybli\u017cona i nara\u017cona na b\u0142\u0119dy”    [9]<\/a>.
    \nJak kontynuuj\u0105 ci sami autorzy, ju\u017c Leibniz zauwa\u017ca\u0142, „\u017ce z samego do\u015bwiadczenia nie mo\u017cna wyprowadzi\u0107 wiedzy pewnej i powszechnej […]”    [10]<\/a>.
    \nNajwa\u017cniejsze jest jednak to, \u017ce jak wida\u0107 wyra\u017anie z powy\u017cszego cytatu, metodolodzy nauki nie twierdz\u0105 ju\u017c dzi\u015b, \u017ce w naukach empirycznych mo\u017ce si\u0119 znale\u017a\u0107 tylko to, co zosta\u0142o „udowodnione”\u00a0 na podstawie „fakt\u00f3w”. Wr\u0119cz przeciwnie, twierdzi si\u0119, \u017ce jako\u015b\u0107 uzyskiwanej w nauce wiedzy jest niepewna, mimo to ma ona w niej swoje miejsce. To ukazuje, \u017ce taki pogl\u0105d ateist\u00f3w scjentycznuych jak ten zacytowany na pocz\u0105tku niniejszej rozprawki, czyli pogl\u0105d g\u0142osz\u0105cy, \u017ce nauka a za ni\u0105 ateizm przyjmuj\u0105 tylko istnienie tego co zosta\u0142o udowodnione, jest naiwny i ju\u017c dzi\u015b nieaktualny w \u015bwietle obecnego rozwoju nauki i dorobku my\u015bli ludzkiej XX wieku.
    \nW tym miejscu zacytuj\u0119 te\u017c innego z metodolog\u00f3w nauki, kt\u00f3ry wskazuje i\u017c zrezygnowano ju\u017c z popierania takiego pozbawionego filozoficznego i teoretycznego modelu indukcyjnego nauk empirycznych, za jakim wci\u0105\u017c optuj\u0105 scjentyczni atei\u015bci, bowiem okaza\u0142 si\u0119 on nieobiektywny i nieuzasadniony:
    \n„Zarzucono w\u0142a\u015bciwie pogl\u0105d, wed\u0142ug kt\u00f3rego podstawowym sposobem poznawania (np.) przyrody jest obserwacja i uog\u00f3lnianie jednostkowych fakt\u00f3w, zdarze\u0144, proces\u00f3w […]. Wyj\u015bciowe zdania empiryczne s\u0105 zawodne; obserwacje (tym bardziej eksperymenty) kierowane s\u0105 jakimi\u015b zadaniami, s\u0105 teoretycznie zaanga\u017cowane    [11]<\/a>; og\u00f3lne prawa – nawet te, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 jedynie rejestracjami do\u015bwiadczenia – w\u0142a\u015bciwie odnosz\u0105 si\u0119 do pewnych przedmiot\u00f3w i sytuacji wyidealizowanych, pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 >>fikcjami<<; niejasny jest status epistemologiczny takich zasad, jak prawo grawitacji czy prawa dynamiki I. Newtona […]; jedyn\u0105 teoretyczn\u0105 podstaw\u0105 stosowania indukcyjnych procedur uzasadniania twierdze\u0144 s\u0105 – na gruncie przyrodoznawstwa nieuzasadnialne bez pope\u0142nienia petitio principii<\/em>\u00a0– za\u0142o\u017cenia co do struktury badanej rzeczywisto\u015bci (np. powtarzalno\u015b\u0107 element\u00f3w i zespo\u0142\u00f3w element\u00f3w, wyst\u0119powanie uk\u0142ad\u00f3w wzgl\u0119dnie izolowanych, determinizm) […] Indukcjonizm przezwyci\u0119\u017cano najpierw w kierunku konwencjonalizmu (empirycznie dane fakty dopuszczaj\u0105 szereg wyja\u015bnie\u0144 […] od decyzji badacza zale\u017cy spos\u00f3b usuni\u0119cia niezgodno\u015bci mi\u0119dzy faktami a teori\u0105)”[12]<\/a>.
    \nJak wida\u0107 empiryzm jako stosowana bezkrytycznie ostateczna zasada naczelna nauk przyrodniczych nie wytrzyma\u0142 ju\u017c pr\u00f3by czasu, zatem atei\u015bci scjentyczni, kt\u00f3rzy do niego nawi\u0105zuj\u0105 s\u0105 zacofani intelektualnie o co najmniej 70 lat.
    \nPrzejd\u0119 teraz do konkretnych przyk\u0142ad\u00f3w, kt\u00f3re uka\u017c\u0105, \u017ce dzisiejsze nauki empiryczne ju\u017c niestety (dla ateist\u00f3w scjentycznych) nie zawsze „stwierdzaj\u0105 fakty”. Bardzo cz\u0119sto s\u0105 one skazane jedynie na hipotezy (co do kt\u00f3rych nie wiadomo, czy kiedykolwiek b\u0119d\u0105 zweryfikowane, czy nie), co trwa przynajmniej od czas\u00f3w Augusta Comte’a, kt\u00f3ry wypracowa\u0142 zasady metodologii naukowej.
    \nCo ciekawe, w poni\u017cszym przegl\u0105dzie stanowisk naukowych zobaczymy, \u017ce w dw\u00f3ch najwa\u017cniejszych punktach spornych mi\u0119dzy teizmem a ateizmem nie dokonano weryfikacji, cho\u0107 nauki przyrodnicze pr\u00f3buj\u0105 si\u0119 tym zajmowa\u0107. Te dwa punkty sporne to koncepcja powstania \u017cycia, i to co mia\u0142o nast\u0105pi\u0107 przed Wielkim Wybuchem (atei\u015bci twierdz\u0105, \u017ce nauka ju\u017c udowodni\u0142a, \u017ce cz\u0142owiek i \u015bwiat nie zostali stworzeni przez Boga, lecz powstali przypadkowo na drodze Wielkiego Wybuchu i ewolucji). Wynika z tego, \u017ce nawet je\u015bli ateista scjentyczny powo\u0142a si\u0119 na nauki przyrodnicze w tych kwestiach, to jego wyja\u015bnienia w tej materii b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie metafizyczne jak teistyczne interpretacje tych zagadnie\u0144.
    \nWr\u00f3\u0107my jednak do meritum, czyli do kwestii tego, czy w naukach przyrodniczych rzeczywi\u015bcie wszystko jest zweryfikowane i nic nie jest tam „brane na wiar\u0119”, jak twierdz\u0105 atei\u015bci scjentyczni? Nie. Tak si\u0119 po prostu nie da. Dzi\u015b wielu naukowc\u00f3w coraz bardziej odwa\u017cnie ju\u017c stwierdza, \u017ce nawet w dziedzinie bada\u0144 nauk \u015bcis\u0142ych takich jak fizyka, istnieje obecnie bardzo wiele rozwa\u017ca\u0144 nijak opartych na badaniach empirycznych, co zaprzecza tezie i\u017c nauka „m\u00f3wi tylko o zweryfikowanych faktach”. W tym momencie nie mo\u017cna zrobi\u0107 nic lepszego, jak odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do pewnych zagadnie\u0144 w fizyce, takich jak np. teoria strun. Przyk\u0142ad ten \u015bwietnie nadaje si\u0119 do zaprzeczenia ateistom scjentycznym, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce nauki przyrodnicze    [13]<\/a> zawsze „stwierdzaj\u0105 jedynie fakty empirycznie potwierdzone”, czy m\u00f3wi\u0105 jedynie o faktach „empirycznie potwierdzonych” za pomoc\u0105 obserwacji. Dzi\u015b bowiem w\u0142a\u015bnie o s\u0142ynnej w fizyce teorii strun m\u00f3wi si\u0119 nawet w\u015br\u00f3d samych fizyk\u00f3w i tw\u00f3rc\u00f3w tej teorii, \u017ce od samego pocz\u0105tku by\u0142o wiadomo, \u017ce teoria ta jest empirycznie nieweryfikowalna. Mimo to fizycy zajmowali i zajmuj\u0105 si\u0119 t\u0105 teori\u0105. W jednej z ksi\u0105\u017cek, b\u0119d\u0105cej wywiadem z fizykami i tw\u00f3rcami teorii strun, czytamy co ma do powiedzenia jeden z tw\u00f3rc\u00f3w wspomnianej teorii:
    \n„Stwierdzi\u0142, \u017ce prace nad superstrunami i innymi teoriami unifikuj\u0105cymi nie s\u0105 ju\u017c wcale fizyk\u0105, poniewa\u017c spekulacje te zbyt daleko wykraczaj\u0105 poza mo\u017cliwo\u015bci sprawdzenia empirycznego. W pewnym eseju Glashow narzeka\u0142 wraz z kolegami, \u017ce >>kontemplacja nad superstrunami mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 tak odleg\u0142\u0105 od konwencjonalnej fizyki cz\u0105stek, jak odleg\u0142a jest fizyka cz\u0105stek od chemii, staj\u0105c si\u0119 dziedzin\u0105 rozwa\u017can\u0105 w szko\u0142ach teologicznych jako przysz\u0142y odpowiednik teologii \u015bredniowiecznej<<. Dodali oni, \u017ce >>pierwszy raz od Wiek\u00f3w Ciemnych mamy okazj\u0119 ujrze\u0107, jak nasze szlachetne poszukiwania mog\u0105 si\u0119 sko\u0144czy\u0107, gdy wiara znowu zast\u0105pi nauk\u0119<<. Gdy fizyka cz\u0105stek wykracza poza zakres tego, co empiryczne – sugerowa\u0142 Glashow – mo\u017ce ulec mimo wszystko sceptycyzmowi i relatywizmowi”    [14]<\/a>.
    \nIdentycznie stwierdzi\u0142 o wspomnianej teorii inny z fizyk\u00f3w, David Lindley:
    \n„Utrzymywa\u0142 on, \u017ce fizycy pracuj\u0105cy nad teori\u0105 superstrun nie zajmuj\u0105 si\u0119 ju\u017c fizyk\u0105, poniewa\u017c ich teorii nie mo\u017cna weryfikowa\u0107 na drodze eksperymentalnej, a jedynie za pomoc\u0105 subiektywnych kryteri\u00f3w, takich jak elegancja lub pi\u0119kno”    [15]<\/a>.
    \nPodobnie twierdzi\u0142 David Schramm na temat nieweryfikowalno\u015bci tej dziedziny fizyki:
    \n„Nawet gdy kto\u015b wyst\u0119puje z naprawd\u0119 pi\u0119kn\u0105 teori\u0105, tak\u0105 jak teoria superstrun, nie da si\u0119 jej sprawdzi\u0107”    [16]<\/a>.
    \nNajciekawsze jest jednak to, \u017ce Schramm stwierdzi\u0142, i\u017c naukowcy tak\u017ce w innych swych rozwa\u017caniach z zakresu fizyki podejmuj\u0105 si\u0119 wyci\u0105gania nieweryfikowalnych wniosk\u00f3w. Tyczy si\u0119 to zagadnienia inflacji i mechaniki kwantowej, a tak\u017ce zagadnienia pierwszych moment\u00f3w istnienia Wszech\u015bwiata w astrofizyce. Schramm stwierdzi\u0142 na ten temat:
    \n„>>Lubi\u0119 inflacj\u0119<< – powiedzia\u0142. Nie mo\u017cna jednak dok\u0142adnie jej sprawdzi\u0107, poniewa\u017c nie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z ni\u0105 \u017cadne jednoznaczne przewidywania, kt\u00f3re nie da\u0142yby si\u0119 wyja\u015bni\u0107 w inny spos\u00f3b […]. Czy kosmologia mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0107, podobnie jak mechanika kwantowa, kt\u00f3rej interpretacje opieraj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na normach estetycznych? >>Mam z tym rzeczywi\u015bcie problem – odpowiedzia\u0142 Schramm. – Dop\u00f3ki kto\u015b nie zaproponuje test\u00f3w sprawdzaj\u0105cych, pozostajemy raczej w obszarze filozofii ni\u017c fizyki”    [17]<\/a>.
    \nNa tym nie koniec jednak tworzenia w fizyce pewnych niesprawdzalnych koncepcji. Fizyk David Bohm sformu\u0142owa\u0142 jedn\u0105 z teorii mikro\u015bwiata, o kt\u00f3rej czytamy w jednym z opracowa\u0144, \u017ce koncepcja ta „z uwagi na z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 (nieliniowo\u015b\u0107) zastosowanego aparatu matematycznego – nie prowadzi do wniosk\u00f3w empirycznie sprawdzalnych”    [18]<\/a>.
    \nEl\u017cbieta Ka\u0142uszy\u0144ska zauwa\u017ca, i\u017c w fizyce d\u0105\u017cy si\u0119 do tego aby ka\u017cda teoria uzyska\u0142a potwierdzaj\u0105cy j\u0105 materia\u0142 ewidencyjny, wymagany do tego aby ta teoria mog\u0142a by\u0107 uznana za naukow\u0105. W pewnym momencie dodaje jednak, \u017ce w nauce istniej\u0105 wyj\u0105tki od tej zasady:
    \n„T\u0119 trudno\u015b\u0107 omija si\u0119 czasem przyjmuj\u0105c, \u017ce do zawarto\u015bci teorii nale\u017c\u0105 tylko uznane (za twierdzenia) konsekwencje twierdze\u0144 pe\u0142ni\u0105cych rol\u0119 aksjomat\u00f3w”    [19]<\/a>.
    \nMamy tu zatem kolejne potwierdzenie tego, \u017ce nauka w swych twierdzeniach nie opiera si\u0119 tylko na faktach, co przeczy ateistom scjentycznym twierdz\u0105cym, \u017ce ich \u015bwiatopogl\u0105d opiera si\u0119 w my\u015bl naukowej ideologii tylko na faktach.
    \nAle tak nie jest tylko w fizyce, lecz tak\u017ce w innych naukach przyrodniczych; r\u00f3wnie\u017c w biologii uczeni z braku mo\u017cliwo\u015bci dost\u0119pu do danych empirycznych bardzo cz\u0119sto spekuluj\u0105 w zakresie swych wniosk\u00f3w, wypowiadaj\u0105c nieuzasadnione empirycznie tezy. Stanley Miller s\u0142yn\u0105cy z tego, \u017ce jako pierwszy podj\u0105\u0142 si\u0119 pr\u00f3by laboratoryjnego odtworzenia procesu powstawania \u017cycia, doszed\u0142 z czasem do wniosku, \u017ce na temat pocz\u0105tk\u00f3w \u017cycia na naszej planecie nie mo\u017cna powiedzie\u0107 nic, co by\u0142oby empirycznie sprawdzalne. Istniej\u0105ce za\u015b w\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142czesnych uczonych pr\u00f3by opisania procesu powstania \u017cycia Miller okre\u015bli\u0142 nie mniej sceptycznie:
    \n„Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce nie zrobi\u0142a na nim wra\u017cenia \u017cadna z ostatnich koncepcji pochodzenia \u017cycia – m\u00f3wi\u0142 o nich jako o >>nonsensach<< lub >>papierowej chemii<<„    [20]<\/a>.
    \nRichard Dawkins na \u0142amach swej ksi\u0105\u017cki pt. \u015alepy zegarmistrz<\/em> podj\u0105\u0142 si\u0119 rozwa\u017ca\u0144 koncepcji powstania \u017cycia w uj\u0119ciu Cairns-Smitha, kt\u00f3ra to koncepcja wyda\u0142a mu si\u0119 w pewnym momencie akurat najbardziej przekonuj\u0105ca. Mimo przemawiaj\u0105cej do wyobra\u017ani ekwilibrystyki s\u0142ownej Dawkins musia\u0142 jednak przyzna\u0107 co do przedstawianej przez siebie koncepcji pochodzenia \u017cycia, \u017ce:
    \n„To science fiction – i zapewne do\u015b\u0107 oderwana od rzeczywisto\u015bci”    [21]<\/a>.
    \nW innej swej ksi\u0105\u017cce Dawkins pisa\u0142 o mo\u017cliwo\u015bci zweryfikowania koncepcji powstania \u017cycia:
    \n„Opis powstania \u017cycia, kt\u00f3ry zaprezentuj\u0119, jest z konieczno\u015bci spekulatywny; z oczywistych przyczyn nie by\u0142o wtedy nikogo, kto m\u00f3g\u0142by obserwowa\u0107 przebieg wydarze\u0144”    [22]<\/a>.
    \nCo prawda dalej w swym wywodzie Dawkins usi\u0142uje poda\u0107 jak\u0105\u015b w miar\u0119 sp\u00f3jn\u0105 koncepcj\u0119 \u017cycia, co do kt\u00f3rej – jak sam przyznaje – wierzy, \u017ce jest bliska rzeczywisto\u015bci (bardzo mo\u017cliwe, \u017ce jest, nie to jest teraz istotne), nie zmienia to jednak wymowy zacytowanego przeze mnie fragmentu, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 nie da si\u0119 zaprzeczy\u0107 temu, \u017ce opisywana naukowo koncepcja powstania \u017cycia cho\u0107by nie wiem jak by\u0142a przekonuj\u0105ca, nigdy nie b\u0119dzie empirycznie potwierdzonym faktem, opartym na „obserwacji rzeczywisto\u015bci”. Mo\u017ce by\u0107 jedynie filozoficznym modelem rzeczywisto\u015bci, przy opisie kt\u00f3rego wykorzystano wyobra\u017ani\u0119 i pewne lu\u017ano powi\u0105zane elementy chemii oragnicznej i biologii. Podstaw\u0105 dla tego modelu nie jest jednak (i by\u0107 nie mo\u017ce) bezpo\u015brednie do\u015bwiadczenie, czego nie ukrywaj\u0105 tak\u017ce inni biolodzy, w najnowszych publikacjach. Na przyk\u0142ad Bernard Korzeniewski pisze, \u017ce w temacie powstania \u017cycia na naszej planecie „jeste\u015bmy zdani g\u0142\u00f3wnie na spekulacje. By\u0107 mo\u017ce nigdy nie poznamy szczeg\u00f3\u0142\u00f3w procesu powstawania \u017cycia na ziemi”    [23]<\/a>. I cho\u0107 dalej autor ten twierdzi, \u017ce mo\u017cna dzi\u015b co\u015b na ten temat powiedzie\u0107, to jednak przyznaje on, \u017ce s\u0105 to ekstrapolacje dokonywane ex-post, co nara\u017ca te wnioski na margines b\u0142\u0119du[24]<\/a>. Inny z autor\u00f3w podaje, \u017ce „biolodzy opieraj\u0105 si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce powstanie \u017cycia mo\u017cna rozpatrywa\u0107 w kategoriach czysto fizycznych, przeto ca\u0142y proces da si\u0119 odtworzy\u0107”[25]<\/a>. W zdaniu nast\u0119pnym autor ten jednak dodaje: „Oczywi\u015bcie nie teraz – zarzekaj\u0105 si\u0119 – lecz p\u00f3\u017aniej, gdy dowiemy si\u0119 czego\u015b wi\u0119cej”[26]<\/a>. Ca\u0142e dalsze opisy powstania \u017cycia opieraj\u0105 si\u0119 u Forteya na stwierdzeniach typu „by\u0107 mo\u017ce”, itd.
    \nInny ze znanych biolog\u00f3w pisze wprost:
    \n„Nie istnieje te\u017c formu\u0142a, kt\u00f3ra wyja\u015bnia\u0142aby rozmiary zmian i niemal niesko\u0144czon\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 jakie towarzyszy\u0142y przygodom \u017cycia na ca\u0142ej naszej planecie. Historia ta jest tajemnic\u0105 zamkni\u0119t\u0105 w mrokach dziej\u00f3w w wi\u0119kszo\u015bci zbyt odleg\u0142ych, by\u015bmy mogli do nich zajrze\u0107. Nawet je\u015bli nowe odkrycie ujawnia wa\u017cny szczeg\u00f3\u0142, najcz\u0119\u015bciej powoduje powstanie nowej zagadki wskazuj\u0105cej na takie aspekty problemu, jakich istnienia wcze\u015bniej nie podejrzewali\u015bmy. [….] Ka\u017cde pokolenie musi pisa\u0107 ksi\u0119g\u0119 \u017cycia od nowa, poniewa\u017c dostrzega wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 owej historii. […] Nie istnieje wersja ostateczna”    [27]<\/a>.
    \nZdaniem scjentycznych ateist\u00f3w nauka jest zupe\u0142nie oddzielona od niepotwierdzonych odg\u00f3rnych za\u0142o\u017ce\u0144 ad hoc, za kt\u00f3re tak ch\u0119tnie krytykuj\u0105 oni teizm. Takie stanowisko w \u015bwietle powy\u017cej przedstawionych danych z zakresu takich nauk przyrodniczych jak fizyka, czy biologia, niestety jest nie do utrzymania.
    \nPo pierwsze, je\u015bli nauka podawa\u0142aby tylko czyste fakty b\u0119d\u0105ce wnioskami z obserwacji, to po co by\u0142aby nam w og\u00f3le metodologia naukowa, skoro poznanie istoty rzeczywisto\u015bci by\u0142oby bezpo\u015brednio dane z obserwacji? Jak podaje Michio Kaku, profesor fizyki, „Gdyby wszystkie nasze zdroworozs\u0105dkowe wyobra\u017cenia o Wszech\u015bwiecie by\u0142y poprawne, nauka odkry\u0142aby jego sekrety tysi\u0105ce lat temu. […] Gdyby wygl\u0105d i istota by\u0142y tym samym nauka okaza\u0142aby si\u0119 niepotrzebna”    [28]<\/a>. A jednak nauka okaza\u0142a si\u0119 potrzebna, bowiem nie obserwujemy istoty rzeczywisto\u015bci, tylko jej podlegaj\u0105ce interpretacjom przejawy, co wiedzia\u0142 ju\u017c Kartezjusz, kt\u00f3ry zauwa\u017ca\u0142, \u017ce „rzadko zmys\u0142y m\u00f3wi\u0105 nam, jakie s\u0105 rzeczy same w sobie”[29]<\/a>.
    \nPo drugie, istniej\u0105 konkretne dowody na to, \u017ce aby przezwyci\u0119\u017cy\u0107 niezgodno\u015bci nauki przyrodnicze w pewnych sytuacjach nie tylko nie opieraj\u0105 si\u0119 na faktach i obserwacjach, ale wr\u0119cz ignoruj\u0105 te fakty i wnioski z obserwacji, wprowadzaj\u0105c zamiast tego w\u0142asne korekty i wzi\u0119te z sufitu za\u0142o\u017cenia. Jeden z powa\u017cnych badaczy metodologii naukowej stwierdzi\u0142:
    \n„Nauka obfituje w niezgodno\u015bci liczbowe, powoduj\u0105 one >>bezmiar anomalii<< otaczaj\u0105cych ka\u017cd\u0105 teori\u0119”    [30]<\/a>.
    \nOdwo\u0142ajmy si\u0119 do kilku konkret\u00f3w, \u017ceby kto\u015b nie postawi\u0142 w tym miejscu zarzutu o pustos\u0142owie. Ten sam metodolog klasyfikuj\u0105c niezgodno\u015b\u0107 danych naukowych z danymi uzyskiwanymi z obserwacji dokona\u0142 podw\u00f3jnego podzia\u0142u    [31]<\/a> tych niezgodno\u015bci:
    \n1) niezgodno\u015b\u0107 liczbowa
    \n2) fiasko jako\u015bciowe
    \nPierwsza niezgodno\u015b\u0107 tyczy si\u0119 niezgodno\u015bci danych naukowych z pomiarem szczeg\u00f3\u0142owym. Druga – fiasko jako\u015bciowe – jest o wiele bardziej interesuj\u0105cym przypadkiem, bowiem wyst\u0119puje tu niezgodno\u015b\u0107 prawide\u0142 naukowych z danymi dost\u0119pnymi \u0142atwej obserwacji dla ka\u017cdego. Przytoczmy tylko kilka przyk\u0142ad\u00f3w    [32]<\/a> fiaska jako\u015bciowego, aby dowie\u015b\u0107 scjentycznym ateistom, i\u017c nauki szczeg\u00f3\u0142owe nie wyci\u0105gaj\u0105 jedynie wniosk\u00f3w z „bezpo\u015bredniej obserwacji”, skoro cz\u0119sto ignoruj\u0105 one te obserwacje wprowadzaj\u0105c zamiast tego poj\u0119cia ad hoc w celu ujednolicenia swych teorii.
    \nPrzyk\u0142ad 1) Newtonowska teoria barw
    \nWed\u0142ug tej teorii \u015bwiat\u0142o sk\u0142ada si\u0119 z promieni o r\u00f3\u017cnym stopniu za\u0142amania, kt\u00f3re mo\u017cna rozdzieli\u0107, ponownie po\u0142\u0105czy\u0107, za\u0142ama\u0107, lecz kt\u00f3re nigdy nie zmieniaj\u0105 swej wewn\u0119trznej konstytucji i charakteryzuj\u0105 si\u0119 bardzo ma\u0142ymi poprzecznymi przekrojami. Jednak\u017ce, maj\u0105c na uwadze to, \u017ce powierzchnia luster jest o wiele bardziej chropowata ni\u017c przekr\u00f3j poprzeczny promieni, stwierdza si\u0119, i\u017c teoria dotycz\u0105ca rozchodzenia si\u0119 promieni jest niezgodna ze zjawiskiem odbicia lustrzanego (przyznawa\u0142 to sam Newton). Je\u015bli \u015bwiat\u0142o sk\u0142ada si\u0119 z promieni, lustro powinno zachowywa\u0107 si\u0119 jak nier\u00f3wna powierzchnia, to znaczy powinno z wygl\u0105du przypomina\u0107 mur. Newton utrzyma\u0142 sw\u0105 teori\u0119, eliminuj\u0105c t\u0119 trudno\u015b\u0107 za pomoc\u0105 hipotezy ad hoc: „Na odbicie promienia nie wp\u0142ywa pojedynczy punkt odbijaj\u0105cego cia\u0142a, lecz pewna >dyspozycja<< tego cia\u0142a, r\u00f3wnomiernie roz\u0142o\u017cona na ca\u0142ej jego powierzchni”.
    \nZatem Newton zlikwidowa\u0142 rozbie\u017cno\u015b\u0107 jako\u015bciow\u0105 mi\u0119dzy sw\u0105 teori\u0105 a faktem za pomoc\u0105 hipotezy wprowadzonej ad hoc    [33]<\/a>.
    \nPrzyk\u0142ad 2) Prawo Keplera i soczewka
    \nZastosowanie prawa Keplera do soczewki jest jeszcze bardziej wyra\u017anym przyk\u0142adem rozbie\u017cno\u015bci w nauce mi\u0119dzy jakim\u015b prawem przez ni\u0105 sformu\u0142owanym, a rzeczywistym faktem wynikaj\u0105cym z naocznej obserwacji. O ile Newton stara\u0142 si\u0119 jeszcze likwidowa\u0107 rozbie\u017cno\u015bci w swej teorii odbicia za pomoc\u0105 wyja\u015bnie\u0144 wprowadzanych ad hoc, to w tym przypadku zupe\u0142nie zaniedbuje si\u0119 jakiekolwiek wyja\u015bnienia, i utrzymuje si\u0119 prawo naukowe wbrew faktom mu przecz\u0105cym. Ze wspomnianego prawa Keplera wynika, \u017ce obiekt ogl\u0105dany przez soczewk\u0119 jest widziany w punkcie, w kt\u00f3rym przecinaj\u0105 si\u0119 promienie biegn\u0105ce od soczewki do oka. Wynika z tego, \u017ce obiekt usytuowany w ognisku b\u0119dzie widziany w niesko\u0144czono\u015bci. Jak zauwa\u017ca\u0142 Barrow, nauczyciel Newtona i jego poprzednik w Cambridge, „do\u015bwiadczenie upewnia nas, \u017ce (punkt usytuowany blisko ogniska) pojawia si\u0119 w rozmaitych odleg\u0142o\u015bciach w zale\u017cno\u015bci od r\u00f3\u017cnych po\u0142o\u017ce\u0144 oka…. I prawie nigdy nie wydaje si\u0119 on bardziej oddalony, ni\u017c gdy ogl\u0105dany jest go\u0142ym okiem; wprost przeciwnie, czasami pojawia si\u0119 znacznie bli\u017cej… Wszystko to wydaje si\u0119 by\u0107 niezgodne z naszymi zasadami” – kontynuowa\u0142 Barrow    [34]<\/a>.
    \nPrzyk\u0142ad 3) Zasada Boltzmanna o ekwipartycji
    \nWed\u0142ug tej zasady, energia rozk\u0142ada si\u0119 r\u00f3wno na wszystkich stopniach swobody (mechanicznej lub elektrodynamicznej) uk\u0142adu. Zar\u00f3wno atomy (kt\u00f3re musia\u0142y by\u0107 elastyczne, aby odbija\u0107 si\u0119 od \u015bcian pojemnika i od siebie nawzajem), jak i pole elektromagnetyczne posiada\u0142y niesko\u0144czenie wiele stopni swobody, co oznacza\u0142o i\u017c cia\u0142a sta\u0142e oraz pole elektromagnetyczne powinny dzia\u0142a\u0107 jak nienasycone poch\u0142aniacze energii. A jednak „jak to si\u0119 cz\u0119sto dzieje w historii nauki, bardzo powoli u\u015bwiadamiano sobie istnienie konfliktu pomi\u0119dzy prostymi, powszechnie znanymi faktami, a wsp\u00f3\u0142czesnymi ideami teoretycznymi”    [35]<\/a>.
    \nPrzyk\u0142ad 4) Innowacje Ehrenhafta wprowadzone do teorii elektronu Lorentza
    \nEhrenhaft udowodni\u0142, \u017ce klasyczna teoria elektronu Lorentza uzupe\u0142niona o zasad\u0119 ekwipartycji, wyklucza magnetyzm indukowany. Zgodnie z zasad\u0105 ekwipartycji prawdopodobie\u0144stwo danego ruchu jest proporcjonalne do e -U\/RT, gdzie U jest energi\u0105 ruchu. Si\u0142a dzia\u0142aj\u0105ca na elektron poruszaj\u0105cy si\u0119 w sta\u0142ym polu magnetycznym B wyniesie wed\u0142ug Lorentza F = Q (E + V x B), za\u015b moc FV r\u00f3wna si\u0119 QEV gdzie Q jest \u0142adunkiem poruszaj\u0105cej si\u0119 cz\u0105stki, V – pr\u0119dko\u015bci\u0105, a E – polem elektrycznym. Wynika st\u0105d, \u017ce energia, a zatem prawdopodobie\u0144stwo ruchu, okazuje si\u0119 niezale\u017cne od pola magnetycznego    [36]<\/a>. Z tej okoliczno\u015bci zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 ju\u017c Niels Bohr, kt\u00f3ry zwr\u00f3ci\u0142 na to uwag\u0119 w swej rozprawie doktorskiej. Wskaza\u0142 on, \u017ce zmiany pr\u0119dko\u015bci wynik\u0142e ze zmian w polu zewn\u0119trznym wyr\u00f3wna\u0142yby si\u0119 po ustaleniu pola, tak \u017ce nie wyst\u0105pi\u0142yby \u017cadne efekty magnetyczne[37]<\/a>.
    \nPrzyk\u0142ad 5) Obliczanie toru Merkurego za pomoc\u0105 za\u0142o\u017cenia Schwarzschilda
    \nTzw. rozwi\u0105zanie Schwarzschilda jest kolejnym dobrym przyk\u0142adem wprowadzania przez naukowc\u00f3w do prawide\u0142 naukowych niesprawdzalnych za\u0142o\u017ce\u0144, kt\u00f3re nie wynikaj\u0105 z obserwacji, i kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce konkretna koncepcja naukowa si\u0119 „trzyma”. Peryhelium Merkurego porusza si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 oko\u0142o 5600″ na sto lat. Z tego 5026″ jest geometryczne i zwi\u0105zane z ruchem uk\u0142adu odniesienia, podczas gdy 531″ stanowi sk\u0142adow\u0105 dynamiczn\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z perturbacjami w uk\u0142adzie s\u0142onecznym. Z owych perturbacji, wszystkie, z wyj\u0105tkiem s\u0142ynnych 43″, s\u0105 wyznaczane przez mechanik\u0119 klasyczn\u0105. Ca\u0142y problem polega na tym, \u017ce owe 43″ nie jest wyprowadzone z og\u00f3lnej teorii wzgl\u0119dno\u015bci, tylko z prawide\u0142 fizyki klasycznej; w dodatku, przes\u0142anka ta musi by\u0107 uzupe\u0142niona o pewne dodatkowe za\u0142o\u017cenia relatywistyczne. Rachunek relatywistyczny, tzw. „rozwi\u0105zanie Schwarzschilda”, „nie dotyczy uk\u0142adu planetarnego, jaki istnieje w realnym \u015bwiecie (to znaczy naszej asymetrycznej galaktyki); dotyczy on ca\u0142kowicie fikcyjnego przypadku centralnego symetrycznego Wszech\u015bwiata, kt\u00f3ry nie zawiera nic poza jak\u0105\u015b osobliwo\u015bci\u0105”    [38]<\/a>.
    \nJak wida\u0107 wyra\u017anie cho\u0107by po tym ostatnim przyk\u0142adzie, w prawid\u0142ach nauk przyrodniczych wcale nie bywa jedynie tak, \u017ce definiuje ona tylko to co obserwuje (jak twierdz\u0105 niekt\u00f3rzy atei\u015bci scjentyczni), ale aby utrzyma\u0107 swe twierdzenia naukowcy cz\u0119sto wprowadzaj\u0105 do swych koncepcji niesprawdzalne i cz\u0119sto nawet fantastyczne przes\u0142anki. Po przedstawionych przyk\u0142adach od 1-5 by\u0142o za\u015b wida\u0107, \u017ce niekt\u00f3re na nowo odkrywane fakty wr\u0119cz przecz\u0105 jakiej\u015b koncepcji naukowej, a mimo to jest to ignorowane i koncepcja ta nadal jest utrzymywana, cho\u0107 poszczeg\u00f3lni tw\u00f3rcy i propagatorzy danej koncepcji zdaj\u0105 sobie z tego spraw\u0119 (co by\u0142o wida\u0107 cho\u0107by w s\u0142owach przytaczanego wy\u017cej Barrowa).
    \nOmawiaj\u0105c te przypadki P. K. Feyerabend konkluduje:
    \n„W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nauka wsp\u00f3\u0142czesna jest o wiele mniej klarowna i znacznie bardziej zwodnicza, ni\u017c kiedykolwiek by\u0142y jej XVI i XVII- wieczne poprzedniczki”    [39]<\/a>.
    \nAutor ten nawi\u0105zuj\u0105c do zagadnie\u0144 mechaniki kwantowej w uj\u0119ciu von Neumanna zauwa\u017ca nieco k\u0105\u015bliwie, i\u017c powi\u0105zanie wsp\u00f3\u0142czesnych koncepcji naukowych z empirycznym do\u015bwiadczeniem staje si\u0119 coraz mniejsze, i towarzyszy temu zarazem coraz wi\u0119kszy wym\u00f3g rygorystycznych zasad oplataj\u0105cych dan\u0105 teori\u0119:
    \n„Tak wi\u0119c teoria owa staje si\u0119 istnym monstrum rygoru i precyzji, podczas gdy jej zwi\u0105zek z do\u015bwiadczeniem jest bardziej niejasny ni\u017c kiedykolwiek przedtem”    [40]<\/a>. „Nauka dostarcza niezwykle pi\u0119knych i wyrafinowanych teorii. […] Aby jednak osi\u0105gn\u0105\u0107 ten cud, nale\u017ca\u0142o wszystkie istniej\u0105ce trudno\u015bci zepchn\u0105\u0107 na kwesti\u0119 relacji mi\u0119dzy teori\u0105 a faktem i ukry\u0107 je za pomoc\u0105 hipotez ad hoc, aproksymacji ad hoc i innych procedur”[41]<\/a>.
    \nFeyerabend zauwa\u017cy\u0142 te\u017c o koncepcjach wsp\u00f3\u0142czesnych nauk empirycznych, i stopniu powi\u0105zania tych koncepcji z faktami, \u017ce:
    \n„W tym stanie rzeczy, jak oceni\u0107 postulat metodologiczny, g\u0142osz\u0105cy, \u017ce teori\u0119 nale\u017cy os\u0105dza\u0107 na podstawie do\u015bwiadczenia i odrzuci\u0107 j\u0105, je\u015bli jest sprzeczna z akceptowanymi twierdzeniami bazowymi? […] Widzimy, \u017ce taki wym\u00f3g i takie teorie s\u0105 ca\u0142kowicie bezu\u017cyteczne. […] W praktyce nikt si\u0119 do nich nie stosuje […] W \u015bwietle wynik\u00f3w naszych rozwa\u017ca\u0144, ma\u0142o kt\u00f3ra teoria jest zgodna z faktami”    [42]<\/a>. „Okaza\u0142o si\u0119, i\u017c zwi\u0105zek mi\u0119dzy teori\u0105 a eksperymentem jest o wiele bardziej z\u0142o\u017cony ni\u017c to przedstawiaj\u0105 podr\u0119czniki czy nawet artyku\u0142y naukowe. Owszem, jest kilka przypadk\u00f3w paradygmatycznych, w kt\u00f3rych mo\u017cna stosowa\u0107 teori\u0119 bez wi\u0119kszych przystosowa\u0144, lecz ca\u0142\u0105 reszt\u0105 nale\u017cy si\u0119 zajmowa\u0107, stosuj\u0105c czasami do\u015b\u0107 w\u0105tpliwe aproksymacje i za\u0142o\u017cenia pomocnicze”[43]<\/a>.
    \nW tym kontek\u015bcie warto te\u017c przytoczy\u0107 rozwa\u017cania innego metodologa nauki, kt\u00f3ry do\u015b\u0107 odwa\u017cnie wypowiedzia\u0142 si\u0119 na temat warsztatu metodologicznego fizyk\u00f3w w ten oto spos\u00f3b:
    \n„Fizycy jednak i tak post\u0119puj\u0105 z rachunkami matematycznymi do\u015b\u0107 bezceremonialnie, naginaj\u0105c je do swoich potrzeb. Nagminn\u0105 praktyk\u0105, na przyk\u0142ad, przy rozwijaniu jakiej\u015b funkcji w szereg, jest pomijanie jako nieistotnych dalszych, poza pierwszym, ewentualnie drugim, wyraz\u00f3w tego rozwini\u0119cia, g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce nikt nie ma poj\u0119cia, jakim wielko\u015bciom odpowiada\u0107 by mia\u0142y symbole tam wyst\u0119puj\u0105ce. […] Czasami zmuszeni s\u0105 stosowa\u0107 rachunek matematyczny, kt\u00f3ry daje wyniki niezgodne z wyobra\u017ceniami na temat rzeczywisto\u015bci, nie mieszcz\u0105ce si\u0119 w \u015bwiecie nauki; wtedy niezgodno\u015bci te s\u0105 usuwane niejako <<r\u0119cznie>>. Jest tak obecnie w kwantowej teorii pola, kt\u00f3ra prowadzi >>do wynik\u00f3w por\u00f3wnywalnych z obserwacjami za pomoc\u0105 rachunk\u00f3w przybli\u017conych, przy kt\u00f3rych istotnym elementem jest proces renormalizacji    [44]<\/a>. Polega on na usuwaniu wielko\u015bci rozbie\u017cnych (<<niesko\u0144czono\u015bci>>), jakie pojawiaj\u0105 si\u0119 w ka\u017cdej teorii<<„[45]<\/a>.
    \nTa wypowied\u017a potwierdza, \u017ce naukowcy wprowadzaj\u0105 do swych teorii pewne bezpodstawne za\u0142o\u017cenia, kt\u00f3re w jawny spos\u00f3b s\u0105 sprzeczne z rzeczywisto\u015bci\u0105, co po raz kolejny przeczy naiwnemu wyobra\u017ceniu o nauce u ateist\u00f3w scjentycznych, kt\u00f3rym wydaje si\u0119, \u017ce nauki empiryczne jedynie „stwierdzaj\u0105 fakty i rzeczywisto\u015b\u0107” przy pomocy „bezstronnej obserwacji”. Jak wida\u0107 tak wcale nie jest co potwierdza r\u00f3wnie\u017c profesor dr hab. Kornel Gibi\u0144ski, kt\u00f3ry powiedzia\u0142:
    \n„Oszustwa, naci\u0105ganie rezultat\u00f3w bada\u0144 znane s\u0105 w nauce od najdawniejszych czas\u00f3w. W notatkach wybitnych uczonych, kt\u00f3rych rezultaty nie zosta\u0142y dot\u0105d zachwiane, natrafiamy na \u015blady poprawek, podci\u0105gania wynik\u00f3w eksperyment\u00f3w do tezy, z dobrej woli zapewne robionych. Kto\u015b by\u0142 przekonany, \u017ce jego odkrycie jest s\u0142uszne, ale nie wszystkie rezultaty bada\u0144 pasowa\u0142y – wi\u0119c poprawia\u0142 te wyniki tak, by lepiej uzasadnia\u0142y wnioski. Takie u\u0142omno\u015bci ludzkie towarzyszy\u0142y nawet najwi\u0119kszym uczonym. Zupe\u0142nie innym nadu\u017cyciem jest plagiat, czyli podszywanie si\u0119 pod czyj\u0105\u015b my\u015bl”    [46]<\/a>.
    \nProf. dr hab. Zofia Ratajczak powiedzia\u0142a:
    \n„Moim zdaniem, warto m\u00f3wi\u0107 o kryzysach w kontek\u015bcie coraz bardziej wyrazistych oznak dekadencji, generowanych przez \u015brodowiska naukowe. Oszustwa, fa\u0142szerstwa, plagiaty i dzia\u0142ania korupcyjne nie nale\u017c\u0105 do rzadko\u015bci, przeciwnie coraz to przybieraj\u0105 na sile”    [47]<\/a>.
    \nProblemy z dokonywaniem prostych obserwacji istniej\u0105 w naukach przyrodniczych w zakresie zar\u00f3wno mikroskopowym jak i makroskopowym. W tym miejscu warto b\u0119dzie przytoczy\u0107 spostrze\u017cenia pewnego fizyka. S. Tolansky w jednej ze swych prac skar\u017cy si\u0119 na z\u0142udzenia optyczne jakie powstaj\u0105 w trakcie obserwacji mikroskopowych. Pisze on, \u017ce „z\u0142udzenia optyczne mog\u0105 wywiera\u0107 i rzeczywi\u015bcie wywieraj\u0105 znaczny wp\u0142yw na wiele powszednich obserwacji naukowych. By\u0142o to dla mnie ostrze\u017ceniem, aby mie\u0107 si\u0119 na baczno\u015bci i w rezultacie zauwa\u017cy\u0142em wi\u0119cej z\u0142udze\u0144 ni\u017c si\u0119 spodziewa\u0142em”    [48]<\/a>.
    \nWidzimy zatem jak trudne (czasem wr\u0119cz niemo\u017cliwe) nawet w nauce jest zrealizowanie postulatu uzgodnienia wynik\u00f3w jej bada\u0144 z rzeczywisto\u015bci\u0105, czy nawet uzgodnienie poszczeg\u00f3lnych wynik\u00f3w bada\u0144 nauki wewn\u0105trz konkretnej dziedziny. Tym samym wida\u0107 jak nierealne i wyidealizowane jest poj\u0119cie scjentycznych ateist\u00f3w o nauce. W zasadzie poj\u0119cie to jest \u017cadne. Przejd\u017amy do dalszych pyta\u0144 analizy.
    \n3) Czy nauki empiryczne w spos\u00f3b pewny doprowadzaj\u0105 nas do poznania istoty rzeczywisto\u015bci? Innymi s\u0142owy, czy istnieje pewne przej\u015bcie od obserwacji do twierdze\u0144 o tym co zaobserwowano?
    \nTak twierdz\u0105 scjentyczni atei\u015bci. To twierdzenie mo\u017cna jednak podda\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 z przynajmniej trzech powod\u00f3w. Po pierwsze, twierdzenie takie jest tautologi\u0105, b\u0142\u0119dnym ko\u0142em (tzw. b\u0142\u0105d petitio principii<\/em>) i nawet sami metodolodzy nauki ju\u017c dzi\u015b to przyznaj\u0105    [49]<\/a> a wcze\u015bniej dostrzega\u0142 to ju\u017c Husserl[50]<\/a>, tw\u00f3rca fenomenologii.
    \nUzasadnijmy:
    \nSama nauka nie mo\u017ce dla samej siebie dostarczy\u0107 potwierdzenia, \u017ce jest pewnym sposobem na poznanie rzeczywisto\u015bci, bowiem by\u0142oby to nieobiektywnym dowodzeniem tezy przez wniosek, kt\u00f3ry dopiero ma zosta\u0107 dowiedziony. Nikt nie mo\u017ce by\u0107 s\u0119dzi\u0105 we w\u0142asnej sprawie i orzeka\u0107 wy\u0142\u0105cznie na mocy swego w\u0142asnego autorytetu o prawomocno\u015bci swego autorytetu. Tyczy si\u0119 to nawet nauki, czy jakiejkolwiek z jej metod, np. indukcji eliminacyjnej, o kt\u00f3rej stwierdzono w interesuj\u0105cym nas kontek\u015bcie:
    \n„(…) sama przez si\u0119 nie daje gwarancji, \u017ce w\u015br\u00f3d za\u0142o\u017ce\u0144, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na przes\u0142anki, znajdowa\u0142o si\u0119 prawdziwe za\u0142o\u017cenie”    [51]<\/a>.
    \nIdentycznie oceniono empiryczno-indukcyjn\u0105 koncepcj\u0119 nauki w wykonaniu Herschla i Milla:
    \n„(…) metody Milla same przez si\u0119 nie mog\u0105 zagwarantowa\u0107 prawdziwo\u015bci tych za\u0142o\u017ce\u0144, (…)”    [52]<\/a>.
    \nAby ukaza\u0107 s\u0142abo\u015b\u0107 i naiwno\u015b\u0107 argumentacji stwierdzaj\u0105cej, \u017ce nauka sama dla siebie mo\u017ce by\u0107 gwarantem prawdziwo\u015bci, odwo\u0142ajmy si\u0119 do pewnej hipotetycznej sytuacji, w kt\u00f3rej ateist\u0119 scjentycznego uznamy za daltonist\u0119, a jego oczy za nauk\u0119: je\u015bli wi\u0119c nie daj Bo\u017ce jaki\u015b daltonista stwierdzi sam dla siebie na mocy wy\u0142\u0105cznie swego autorytetu, \u017ce jego widzenie kolor\u00f3w jest jedynym s\u0142usznym poznaniem (jak to atei\u015bci scjentyczni twierdz\u0105 o nauce), to takie twierdzenie z oczywistych powod\u00f3w jest nie tylko b\u0142\u0119dnym ko\u0142em, ale jest r\u00f3wnie\u017c wyra\u017anie b\u0142\u0119dnym sposobem my\u015blenia. Aby wykaza\u0107, i\u017c daltonista jest w b\u0142\u0119dzie, lub w prawdzie, nale\u017cy odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do postrzegania spoza jego pola widzenia.
    \nMo\u017cna by spyta\u0107: Sk\u0105d ateista scjentyczny w og\u00f3le wie, \u017ce nauka w spos\u00f3b pewny poznaje rzeczywisto\u015b\u0107, skoro zanim owo naukowe poznanie dokona si\u0119,\u00a0 jeste\u015bmy skazani wci\u0105\u017c na niewiedz\u0119 o tym co poznajemy, i nie wiemy czym ta dopiero poznawana rzeczywisto\u015b\u0107 tak naprawd\u0119 jest, i czym oka\u017ce si\u0119 ona by\u0107 w przysz\u0142o\u015bci?
    \nJak ateista scjentyczny jest w stanie zweryfikowa\u0107 to, \u017ce nauka poprawnie pozna\u0142a jak\u0105\u015b badan\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, skoro dopiero co szuka istoty tej rzeczywisto\u015bci?
    \nJak ateista scjentyczny jest w stanie sprawdzi\u0107 co\u015b w spos\u00f3b pewny, skoro dopiero szuka tego co by\u0142oby pewne i z czym m\u00f3g\u0142by cokolwiek sprawdzi\u0107? Jak chce on cokolwiek sprawdzi\u0107 skoro przed owym „naukowym poznaniem” nie wie on jeszcze czym jest poznawana rzeczywisto\u015b\u0107, i nie wierzy w jej niezale\u017cne poznanie innymi obiektywnymi metodami? Je\u015bli za\u015b wierzy\u0142 w jej poznanie innymi metodami, to po co w og\u00f3le mu nauka?
    \nAby wiedzie\u0107, \u017ce nie myl\u0119 si\u0119 na jaki\u015b temat, musz\u0119 mie\u0107 na ten temat pewn\u0105 wiedz\u0119 z innego \u017ar\u00f3d\u0142a. Atei\u015bci scjentyczni za\u015b wpadaj\u0105 w tym miejscu w pu\u0142apk\u0119 w\u0142asnych skostnia\u0142ych twierdze\u0144, bowiem twierdz\u0105 z jednej strony, \u017ce tylko nauka jest w stanie w spos\u00f3b pewny dokona\u0107 poznania rzeczywisto\u015bci, z drugiej strony za\u015b, zamykaj\u0105c si\u0119 na inne sposoby poznania nie mog\u0105 uzyska\u0107 niezale\u017cnego potwierdzenia odno\u015bnie tego, \u017ce to co na temat \u015bwiata poznaj\u0105 przez nauk\u0119 jest pewne. Jest to trwanie w pu\u0142apce b\u0142\u0119dnego ko\u0142a bez wyj\u015bcia.
    \nM\u00f3wi\u0105c znowu obrazowo: nie mog\u0119 jedynie na mocy swego wy\u0142\u0105cznie autorytetu powiedzie\u0107, \u017ce moja prognoza odno\u015bnie tego jakie liczby padn\u0105 jutro w totka jest na 100 % zgodna z rzeczywisto\u015bci\u0105, bowiem nie znam jeszcze tej rzeczywisto\u015bci. Nie mam w bezpo\u015brednim poznaniu tego (liczby potrzebne do wygrania w totka), co m\u00f3g\u0142bym por\u00f3wna\u0107 ze sw\u0105 prognoz\u0105 dla sprawdzenia tej\u017ce. Twierdzenie na bazie samego tylko autorytetu nauki, \u017ce nauka w spos\u00f3b pewny i bezdyskusyjny poznaje rzeczywisto\u015b\u0107 jest takim samym b\u0142\u0119dnym ko\u0142em jak twierdzenie, \u017ce prognozowane za pomoc\u0105 matematycznego prawdopodobie\u0144stwa liczby odno\u015bnie wygranej w totka s\u0105 zgodne z t\u0105 wygran\u0105 nim ona w og\u00f3le jeszcze nast\u0105pi\u0142a. Zatem twierdzenie, i\u017c nauka jest pewnym sposobem na poznanie rzeczywisto\u015bci jest niczym wi\u0119cej jak metafizycznym za\u0142o\u017ceniem wprowadzonym z zewn\u0105trz i przyj\u0119tym przez ateist\u00f3w scjentycznych (i naukowc\u00f3w zreszt\u0105 te\u017c) na wiar\u0119. Dla teisty nie powinno oczywi\u015bcie by\u0107 w tym niczego z\u0142ego, pod warunkiem, \u017ce zgodzimy si\u0119 z tym, \u017ce owo za\u0142o\u017cenie jest wprowadzone z zewn\u0105trz ad hoc.
    \nPo drugie, stwierdzenie to jest b\u0142\u0119dne r\u00f3wnie\u017c z tego powodu, \u017ce nawet wedle samych naukowc\u00f3w jest coraz mniej pewne to, czy nauka zbli\u017ca nas do ostatecznego poznania otaczaj\u0105cej nas rzeczywisto\u015bci. Jeden z autor\u00f3w napisa\u0142 w kontek\u015bcie rozwa\u017ca\u0144 odno\u015bnie stosunku religii do nauki:
    \n„Warto zaznaczy\u0107, \u017ce coraz g\u0142\u0119bsze poznawanie poszczeg\u00f3lnych aspekt\u00f3w rzeczywisto\u015bci przyczynia si\u0119 cz\u0119sto do nowych odkry\u0107, kt\u00f3re rodz\u0105 z kolei nowe problemy, zwykle liczniejsze i trudniejsze do rozwi\u0105zywania. W wyniku tego powstaje paradoksalna sytuacja, albowiem im g\u0142\u0119biej i wszechstronniej wnika si\u0119 w dany wycinek rzeczywisto\u015bci, tym poznanie powinno by\u0107 bardziej dok\u0142adne i pewniejsze, czyli dawa\u0107 jednoznaczne odpowiedzi na pytania jej dotycz\u0105ce, a jest zupe\u0142nie odwrotnie. Powstaje wi\u0119cej pyta\u0144, a odpowied\u017a na nie staje si\u0119 coraz trudniejsza i coraz mniej jednoznaczna”    [53]<\/a>.
    \nInny metodolog nauki zauwa\u017ca podobnie, oceniaj\u0105c teorie naukowe:
    \n„Tak\u017ce ewolucyjne przekszta\u0142canie teorii, sukcesywne gromadzenie wiedzy i nadzieje, \u017ce zbli\u017camy si\u0119 do ostatecznej prawdy, s\u0105 podwa\u017cane. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce kolejne teorie wyja\u015bniaj\u0105ce dan\u0105 dziedzin\u0119 nie s\u0105 kolejnymi poprawionymi wersjami tej samej idei, lecz s\u0105 z ni\u0105 sprzeczne, bo wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z odmiennymi wizjami \u015bwiata”    [54]<\/a>.
    \nZatem wcale nie jest pewne czy uprawiaj\u0105c nauki empiryczne nie oddalamy si\u0119 tak naprawd\u0119 od poznania rzeczywisto\u015bci, i wydaj\u0105 si\u0119 dowodzi\u0107 tego coraz bardziej z\u0142o\u017cone pytania i problemy na jakie natrafiaj\u0105 nauki empiryczne, kt\u00f3re otrzymuj\u0105 coraz mniej jednoznaczne wyniki bada\u0144. Przypomina to wszystko pewn\u0105 scen\u0119 z filmu Duch<\/em>, w kt\u00f3rej jedna z bohaterek coraz szybciej bieg\u0142a w stron\u0119 drzwi, a one mimo to coraz bardziej oddala\u0142y si\u0119 od niej. M\u00f3wi\u0105c w skr\u00f3cie – im wi\u0119cej jest danych jakie nauki empiryczne uzyskuj\u0105, tym trudniejsze jest uk\u0142adanie tych danych w sp\u00f3jn\u0105, przejrzyst\u0105 i daj\u0105c\u0105 si\u0119 \u0142atwo interpretowa\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107.
    \nWarto wi\u0119c w tym punkcie zastanowi\u0107 si\u0119: Sk\u0105d ateista scjentyczny zatem wie, \u017ce otaczaj\u0105ca nas rzeczywisto\u015b\u0107 jest jakkolwiek poznawalna w swej najg\u0142\u0119bszej istocie?
    \nPo trzecie, nawet gdyby nauka „rozwi\u0105za\u0142a” tajemnic\u0119 natury i pierwotnego tworzywa bytu (co jest priorytetowym celem nauk przyrodniczych), to i tak nadal nie mia\u0142oby to nic wsp\u00f3lnego ze sporami ateizm vs. teizm. Rozszyfrowanie mechanizm\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych jakim\u015b uk\u0142adem nie musi wyja\u015bnia\u0107 automatycznie tego, sk\u0105d pochodzi ten uk\u0142ad (a o to w\u0142a\u015bnie spieraj\u0105 si\u0119 tei\u015bci i atei\u015bci odno\u015bnie Wszech\u015bwiata). Je\u015bli znalaz\u0142em zegarek na ulicy, to fachowe ustalenie jego marki nie naprowadzi mnie jeszcze na to, kto by\u0142 jego w\u0142a\u015bcicielem.
    \nPo czwarte, we wsp\u00f3\u0142czesnych koncepcjach nauki istniej\u0105 powa\u017cne problemy formalnologiczne w kwestii przechodzenia od empirii do uporz\u0105dkowania wniosk\u00f3w z danej obserwacji. Wysuwa si\u0119 szereg zastrze\u017ce\u0144 w tej kwestii, nawet je\u015bli uwzgl\u0119dni si\u0119 fakt, \u017ce w obecnej nauce nikt ju\u017c nie popiera zarzuconego modelu pozytywistycznego, id\u0105cego w kierunku od „empirycznie stwierdzonych” fakt\u00f3w => do stwierdze\u0144. Problem jest bardzo z\u0142o\u017cony nawet wtedy kiedy przyjmie si\u0119 nowszy model nauki, w kt\u00f3rym fakty maj\u0105 potwierdza\u0107 jedynie wcze\u015bniejsz\u0105 hipotez\u0119. Jak twierdzi\u0142 ju\u017c wy\u017cej cytowany Feyerabend:
    \n„Tak wi\u0119c teoria owa staje si\u0119 istnym monstrum rygoru i precyzji, podczas gdy jej zwi\u0105zek z do\u015bwiadczeniem jest bardziej niejasny ni\u017c kiedykolwiek przedtem”    [55]<\/a>.
    \nZ uwagi na ograniczono\u015b\u0107 miejsca podam tylko najwa\u017cniejsze zastrze\u017cenia wysuwane wobec koncepcji nauki id\u0105cej od hipotez do potwierdzenia. Na pocz\u0105tek zacytujmy jeszcze raz S. Lebiediewa i W. Kupcowa:
    \n„Takie stwierdzenie jest oczywi\u015bcie jawnym odej\u015bciem tak od pozycji klasycznego empiryzmu (Bacon, Mill i inni), kt\u00f3rego przedstawiciele wierzyli, \u017ce prawdziwe teorie mog\u0105 by\u0107 ostatecznie wyprowadzone (i, co za tym idzie, udowodnione) z fakt\u00f3w i tylko z nich, jak i w og\u00f3le od ca\u0142ej klasycznej epistemologii, kt\u00f3rej jedn\u0105 z podstawowych tez by\u0142o: >>odkry\u0107 – znaczy udowodni\u0107”. Teraz to, co nieudowodnione, nie r\u00f3wna si\u0119 temu, co nieznane. Przeciwne, ca\u0142a wiedza o faktach rozpatrywana jest jako hipotetyczna, przybli\u017cona i nara\u017cona na b\u0142\u0119dy”    [56]<\/a>.
    \nNiekt\u00f3rzy badacze metodologii naukowej, tacy jak Duhem, s\u0105 sk\u0142onni twierdzi\u0107 nawet za pomoc\u0105 szeregu argument\u00f3w, \u017ce np. w fizyce w og\u00f3le nigdy nie zachodzi sytuacja gdy co\u015b mo\u017cna ostatecznie potwierdzi\u0107 lub odrzuci\u0107 za pomoc\u0105 „eksperymentu ostatecznego”    [57]<\/a>.
    \nPierwsza trudno\u015b\u0107 polega na tym, \u017ce ” Z logicznego punktu widzenia, hipoteza mo\u017ce mie\u0107 dowolnie wielk\u0105 liczb\u0119 potwierdzanych wynikaj\u0105cych w niej konsekwencji, a jednak by\u0107 fa\u0142szywa. I na odwr\u00f3t, hipoteza mo\u017ce mie\u0107 bardzo ma\u0142\u0105 ilo\u015b\u0107 potwierdzaj\u0105cego j\u0105 materia\u0142u”    [58]<\/a>.
    \nNast\u0119pny problem pojawia si\u0119 odno\u015bnie tego, \u017ce nie wiadomo jakie dane w\u0142a\u015bciwie mia\u0142yby potwierdza\u0107 hipotez\u0119. Problem ten znany jest jako „paradoks Hempla”    [59]<\/a>. Zapisz\u0119 go przy pomocy kwantyfikatora og\u00f3lnego:
    \n\/ x <\/em>(P<\/em>(x<\/em>) -> Q<\/em> (x<\/em>)) (dla wszystkich x<\/em>, je\u015bli x<\/em> jest P<\/em>, to x<\/em> jest Q<\/em>)    [60]<\/a>. Pojawia si\u0119 problem: kt\u00f3re ze zda\u0144 „a1 jest P<\/em>, ale nie Q<\/em>” (1), „a2 nie jest P<\/em>, ale jest Q<\/em>” (2), „a3 jest P<\/em> i nie jest Q<\/em>” (3), „a4 jest P<\/em> i Q<\/em>” (4) nale\u017cy uwa\u017ca\u0107 za potwierdzaj\u0105ce hipotez\u0119 H<\/em>, a kt\u00f3re nie? Jako, \u017ce \/ x <\/em>(P<\/em>(x<\/em>) -> Q<\/em> (x<\/em>)) jest r\u00f3wnoznaczne, zatem
    \n—–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 —–
    \n\/ x <\/em>(Q<\/em>(x<\/em>) -> P<\/em> (x<\/em>))
    \nzdanie (3) i zdanie (4) w r\u00f3wnym stopniu potwierdzaj\u0105 hipotez\u0119 H<\/em>, co jest nie do utrzymania. Zdanie „wszystkie \u0142ab\u0119dzie s\u0105 bia\u0142e” nie mo\u017ce by\u0107 potwierdzone zar\u00f3wno przez zdanie „a4 jest bia\u0142ym \u0142ab\u0119dziem”, jak i przez zdanie „a3 nie jest bia\u0142e i nie jest \u0142ab\u0119dziem”.
    \nNa nast\u0119pny problem zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 P. Duhem. Zauwa\u017ca on, \u017ce aby potwierdzi\u0107 dan\u0105 teori\u0119 nale\u017cy dla jej konsekwencji wprowadza\u0107 dodatkowe za\u0142o\u017cenia. Kiedy wi\u0119c potwierdza si\u0119 jak\u0105\u015b hipotez\u0119, to wraz z ni\u0105 potwierdza si\u0119 zarazem reszt\u0119 hipotez. Ponadto, kiedy nawet teoria ta nie jest potwierdzona przez jakie\u015b do\u015bwiadczenie, to wtedy nie wiadomo kt\u00f3ra z tych hipotez nie jest potwierdzona. Nie wiadomo co wtedy zmienia\u0107. Trudno te\u017c okre\u015bli\u0107 w tym momencie zakres i granice tego co potwierdza\u0107    [61]<\/a>.
    \nNajwi\u0119kszy problem u\u0142o\u017cenia pomostu pomi\u0119dzy danymi empirycznymi a teoretycznym uog\u00f3lnieniem istnieje z punktu widzenia uzasadnie\u0144 Kornera    [62]<\/a>. Kupcow i Lebiediew omawiaj\u0105c argumentacj\u0119 logiczn\u0105 Kornera konkluduj\u0105:
    \n„Wiedza teoretyczna i empiryczna stanowi\u0105 dwa jako\u015bciowo r\u00f3\u017cne poziomy wiedzy, tzn. s\u0105 wzajemnie niesprowadzalne logicznie ani ca\u0142kowicie, ani nawet cz\u0119\u015bciowo”    [63]<\/a>.
    \n4) Czy tei\u015bci aby obroni\u0107 teizm odrzucaj\u0105 nauki empiryczne?
    \nJeden z ateist\u00f3w pr\u00f3buje w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b zafa\u0142szowa\u0107 obraz argumentacji teist\u00f3w, i w tym celu pos\u0142uguje si\u0119 cytatem z Diderota:
    \n„Skoro nic nie jest pewne, to dlaczego mam zgasi\u0107 ostatnie \u015bwiate\u0142ko, jakie daje mi u\u0142omny rozum? „Zab\u0142\u0105kany noc\u0105 w ogromnym lesie, mam tylko nik\u0142e \u015bwiate\u0142ko, kt\u00f3re pozwala mi i\u015b\u0107 naprz\u00f3d. Podchodzi do mnie cz\u0142owiek nieznajomy i powiada: 'Przyjacielu, zga\u015b t\u0119 \u015bwieczk\u0119, a \u0142acniej znajdziesz drog\u0119’. Ten nieznajomy jest teologiem” <\/em>(Diderot)”    [64]<\/a>.
    \nPrawda jest jednak taka, \u017ce tei\u015bci nie twierdz\u0105, \u017ce poznanie rozumem wsparte przez metod\u0119 naukow\u0105 do niczego konkretnego nie prowadzi. Tei\u015bci s\u0105 lud\u017ami z natury wierz\u0105cymi, st\u0105d bez problemu przychodzi im wiara w nauk\u0119 i jej poznanie, nawet mimo to, \u017ce wiedz\u0105, i\u017c w nauce nie wszystko jest zweryfikowane i pewne. Tei\u015bci kwestionuj\u0105c ateistyczn\u0105 zasad\u0119 przyjmowania ostatecznej i absolutnej pewno\u015bci w poznaniu naukowym nie neguj\u0105 nauki, ukazuj\u0105 tylko absurd wywod\u00f3w scjentycznych ateist\u00f3w kt\u00f3rzy aby uderzy\u0107 w fideistyczne elementy \u015bwiatopogl\u0105du teistycznego posuwaj\u0105 si\u0119 do skrajnego sceptycyzmu wzgl\u0119dem za\u0142o\u017ce\u0144 teizmu i pr\u00f3buj\u0105 sprawia\u0107 fa\u0142szywe wra\u017cenie, \u017ce „racjonalistyczny” i ateistyczny \u015bwiatopogl\u0105d jest oparty „tylko” na czystej wiedzy o faktach wyp\u0142ywaj\u0105cych rzekomo z czystej naukowej obserwacji.
    \nTeistyczne stawianie pod znakiem zapytania pewno\u015bci poznania naukowego ma na celu jedynie pokazanie i\u017c taki znak zapytania pojawia si\u0119 tylko wtedy, gdy patrzy si\u0119 na to poznanie z punktu widzenia scjentycznego ateisty, domagaj\u0105cego si\u0119 na wszystko dowod\u00f3w. Jak wida\u0107 takie podej\u015bcie stawia ateizm w sytuacji bez wyj\u015bcia, bowiem po zastosowaniu w\u0142asnej metody wzgl\u0119dem samego siebie ateizm sam staje si\u0119 nieweryfikowalny i tym samym wik\u0142a si\u0119 w nieprzezwyci\u0119\u017cone dylematy.
    \nInnymi s\u0142owy, tei\u015bci nie walcz\u0105 z metod\u0105 naukowego poznania, walcz\u0105 jedynie z karykaturalnym rozumieniem nauki i wypaczaniem prawdy o niej w s\u0142u\u017cbie dla ideologii ateistycznej. Ateista tworzy karykatur\u0119 nauki, chc\u0105c za jej pomoc\u0105 uderzy\u0107 w teizm i twierdz\u0105c, \u017ce m\u00f3wi ona tylko i wy\u0142\u0105cznie o faktach. Teista prostuje te zafa\u0142szowane rozumienie nauki u ateist\u00f3w scjentycznych i twierdzi, \u017ce cho\u0107 mo\u017cna przyj\u0105\u0107, i\u017c nauka mo\u017ce niekiedy m\u00f3wi\u0107 o bezspornych faktach, to w zasadzie jednak pr\u0119dzej nauk\u0119 trzeba traktowa\u0107 jako najdoskonalszy z mo\u017cliwych opis rzeczywisto\u015bci. Teista wierzy, \u017ce czasem opis ten jest bliski rzeczywisto\u015bci, czasem za\u015b z powodu braku dost\u0119pu do lepszych przes\u0142anek opis ten mo\u017ce pozostawa\u0107 mniej pewny. Zatem teista nie tylko nie neguje warto\u015bci poznania naukowego, ale wr\u0119cz w spos\u00f3b zr\u00f3wnowa\u017cony i obiektywny akceptuje jego warto\u015b\u0107. Wcale nie jest wi\u0119c tak jak chce Diderot, \u017ce wierz\u0105cy w Boga wierz\u0105 tylko w teologi\u0119 jako \u017ar\u00f3d\u0142o prawdy o \u015bwiecie. Jest to kolejna karykatura o teistach. Mo\u017cna by\u0107 wierz\u0105cym i nie ba\u0107 si\u0119 post\u0119pu nauki. Kiedy za\u015b zostaje si\u0119 ateist\u0105 scjentycznym, kt\u00f3ry twierdzi, \u017ce w swym \u015bwiatopogl\u0105dzie posiada tylko udowodnione i sprawdzalne twierdzenia, to tym samym stawia si\u0119 swoje stanowisko na poziomie nie do obronienia.
    \nTeizm jest bardziej konsekwentny od ateizmu w kwestii przedstawiania prawdy o nauce i epistemologii, bowiem teizm w imi\u0119 jakiej\u015b antyideologii nie upraszcza i nie czyni z nauki karykatury jedynie „czystej obserwacji” i „bezspornych fakt\u00f3w”\u00a0 – a to w\u0142a\u015bnie robi\u0105 atei\u015bci scjentyczni, rzucaj\u0105c nieprawdziwe slogany typu:
    \n„Atei\u015bci i agnostycy […] w nic nie wierz\u0105, tylko domagaj\u0105 si\u0119 wsz\u0119dzie dowod\u00f3w, zgodnie z naukow\u0105 metodologi\u0105, kt\u00f3ra le\u017cy u podstaw ich \u015bwiatopogl\u0105du”    [65]<\/a>.
    \nPonadto teizm nie neguje ludzkiej konieczno\u015bci przyjmowania pewnych za\u0142o\u017ce\u0144 w swym pojmowaniu \u015bwiata. Atei\u015bci zaprzeczaj\u0105c tej niezb\u0119dnej w ludzkim poznaniu konieczno\u015bci stawiaj\u0105 si\u0119 na pozycji z g\u00f3ry przegranej i niekonsekwentnej, tworz\u0105c ze swego \u015bwiatopogl\u0105du i pojmowania nauki mentaln\u0105 karykatur\u0119 kalectwa ludzkiej my\u015bli i jej dorobku naukowego. Po bardziej wnikliwych analizach i tak okazuje si\u0119, \u017ce ateizm scjentyczny w swym statusie epistemologicznym i tak jest r\u00f3wny teizmowi, bowiem tak samo jak teizm jest skazany na przyjmowanie niesprawdzalnych za\u0142o\u017ce\u0144.
    \n5) Czy metoda naukowa „pozwala przewidywa\u0107 zdarzenia naszej rzeczywisto\u015bci, a zatem mog\u0119 m\u00f3wi\u0107, \u017ce opisuje ona rzeczywisto\u015b\u0107”    [66]<\/a>?
    \nJest to kolejne bardzo naiwne stwierdzenie, b\u0119d\u0105ce w dodatku bardzo szerokim uog\u00f3lnieniem metody naukowej. Aby to twierdzenie podda\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 wystarczy wskaza\u0107, \u017ce nauka bada tak\u017ce zjawiska niepowtarzalne, takie jak np. ewolucja i pochodzenie \u017cycia, czy naszego obecnego Wszech\u015bwiata. Fakt ten jest o tyle zabawny, \u017ce w\u0142a\u015bnie na te dziedziny bada\u0144 naukowych powo\u0142uj\u0105 si\u0119 bardzo cz\u0119sto atei\u015bci scjentyczni w zakresie swego \u015bwiatopogl\u0105du, powinni zatem o tym wiedzie\u0107.
    \nCo ciekawe, atei\u015bci scjentyczni bardzo cz\u0119sto przyci\u015bni\u0119ci argumentami teist\u00f3w przyznaj\u0105, \u017ce ateista r\u00f3wnie\u017c w zakresie swego \u015bwiatopogl\u0105du musi co\u015b czasem przyjmowa\u0107 na wiar\u0119. Broni\u0105 si\u0119 jednak stwierdzeniem, \u017ce o ile ateista scjentyczny ogranicza takie „akty wiary” do minimum, to wierz\u0105cy kieruje si\u0119 wiar\u0105 bez ogranicze\u0144 w swym \u015bwiatopogl\u0105dzie, skoro ju\u017c przecie\u017c raz pozwoli\u0142 sobie uwierzy\u0107. Jeden z „niewierz\u0105cych” prezentuje t\u0119 kwesti\u0119 w taki oto spos\u00f3b, nazywaj\u0105c wiar\u0119 teist\u00f3w wiar\u0105 „do kwadratu”:
    \n„Po pierwsze, wiara fideisty >>do kwadratu<<: mog\u0119 sobie pozwoli\u0107 na wi\u0119cej – na chwilowe i czysto teoretyczne przyj\u0119cie, \u017ce ka\u017cdy \u015bwiatopogl\u0105d potrzebuje wiary. A to za spraw\u0105 trudno\u015bci w jakie wik\u0142aj\u0105 nas wydumane przez filozoficznych mocarzy teorie poznania. Czyli, \u017ce aby poznanie by\u0142o w og\u00f3le mo\u017cliwe potrzebna jest wiara. I c\u00f3\u017c nam to daje? Ano to, \u017ce jest to przypad\u0142o\u015b\u0107 ka\u017cdego \u015bmiertelnika, bez wzgl\u0119du czy jest on ateist\u0105 czy chrze\u015bcijaninem. Ka\u017cdy u pocz\u0105tk\u00f3w poznania ma wpisany jeden akt wiary (…). Ale racjonalista na tym poprzestaje i m\u00f3wi: ok, skoro musz\u0119 to niech b\u0119dzie ta jedna wiara, ale na tym do\u015b\u0107, zawsze to wi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce unikn\u0119 fa\u0142szywych roje\u0144. Za\u015b fideista m\u00f3wi: Skoro by\u0142 jeden akt wiary, to czemu by i kolejnego mia\u0142o nie by\u0107? I sobie modyfikuje t\u0119 pierwsz\u0105 (wyduman\u0105) konieczno\u015b\u0107 wiary, w wiar\u0119 o charakterze metafizyczno-teologicznym. Je\u015bli wi\u0119c kto\u015b z wujem by si\u0119 zgodzi\u0142 na potraktowanie niedowodliwej oczywisto\u015bci o charakterze aksjomatu, jako 'wiary’ i przyzna\u0142by, \u017ce ateista je\u015bli nie z ch\u0119ci, to z konieczno\u015bci musi jednak by\u0107 cz\u0142owiekiem wierz\u0105cym, ja dodam: wprawdzie mieszacie poj\u0119cia, ale nawet na ich gruncie wida\u0107, \u017ce w sytuacji takiej fideista jest cz\u0142owiekiem wiary >>do kwadratu<<„    [67]<\/a>.
    \nPowy\u017csze pozornie s\u0142uszne wnioskowanie mo\u017cna obali\u0107 na trzy sposoby. Po pierwsze, skoro ju\u017c cytowany przed chwil\u0105 osobnik przyzna\u0142, \u017ce jego \u015bwiatopogl\u0105d jest zbudowany na systemie niesprawdzonych za\u0142o\u017ce\u0144, to nic w tym momencie nie da mu ju\u017c licytowanie si\u0119 z teist\u0105 na ilo\u015b\u0107 tych za\u0142o\u017ce\u0144. Od tej pory nawet w \u015bwiatopogl\u0105dzie ateisty ka\u017cde kolejne twierdzenie oparte na aksjomacie b\u0119dzie pot\u0119gowa\u0107 ilo\u015b\u0107 nast\u0119pnych niesprawdzonych za\u0142o\u017ce\u0144, wzrastaj\u0105c wprost proporcjonalnie do ilo\u015bci twierdze\u0144 wynikaj\u0105cych z tych\u017ce za\u0142o\u017ce\u0144.
    \nPo drugie, nawet gdyby ilo\u015b\u0107 za\u0142o\u017ce\u0144 w \u015bwiatopogl\u0105dzie ateisty scjentycznego r\u00f3wna\u0142a si\u0119 liczbie 1, to i tak ryzyko pot\u0119gowania si\u0119 twierdze\u0144 konstruowanych w takim \u015bwiatopogl\u0105dzie wci\u0105\u017c jest r\u00f3wne przynajmniej liczbie 1 przypadaj\u0105cej na ka\u017cde nast\u0119pne twierdzenie, w kt\u00f3re zaanga\u017cowany jest ten jeden aksjomat.
    \nPo trzecie wreszcie, jako \u015bwiatopogl\u0105d ateizm cz\u0119sto wymaga poczynienia wi\u0119kszej ilo\u015bci za\u0142o\u017ce\u0144 ni\u017c teizm. O ile np. w chrze\u015bcija\u0144stwie mo\u017cna wszystko sprowadzi\u0107 do jednego tylko aksjomatycznego za\u0142o\u017cenia (tzn., \u017ce Objawienie biblijne jest prawd\u0105 dan\u0105 od Boga), z kt\u00f3rego wynikaj\u0105 wszystkie zasady chrze\u015bcija\u0144skiego \u015bwiatopogl\u0105du, to w ateizmie nie da si\u0119 przyj\u0105\u0107 jakiego\u015b jednego wsp\u00f3lnego za\u0142o\u017cenia, z kt\u00f3rego wywiedzie si\u0119 ca\u0142y system przekona\u0144. Jako \u015bwiatopogl\u0105d, kt\u00f3ry jest bardzo cz\u0119sto reprezentowany przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ateist\u00f3w, wraz z jego pogl\u0105dem na \u015bwiat i etyk\u0105 ateizm wymaga przyj\u0119cia ca\u0142ego szeregu oddzielnych za\u0142o\u017ce\u0144 – od ontologicznych (\u015bwiat jest wieczny, istnieje tylko materia), przez epistemologiczne (rozum pozawala mi poprawnie odr\u00f3\u017cni\u0107 prawd\u0119 od fa\u0142szu w mym poznaniu), po etyczne (z\u0142o i dobro to takie czy inne kategorie – prawie ka\u017cdy z ateist\u00f3w ma tu najcz\u0119\u015bciej jaki\u015b okre\u015blony system przekona\u0144). Na ka\u017cdym z tych aksjomat\u00f3w buduje si\u0119 dalsze systemy twierdze\u0144. Mo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce jako \u015bwiatopogl\u0105d, ateizm jak d\u0142ugi i szeroki stoi na wielkich filarach aksjomat\u00f3w i niesprawdzalnych za\u0142o\u017ce\u0144. Nosi wi\u0119c w sobie cechy teizmu kt\u00f3ry krytykuje za takie w\u0142a\u015bnie za\u0142o\u017cenia.
    \n6) Czy nawet gdyby nauka stwierdza\u0142a tylko fakty, czego w \u015bwietle powy\u017cszego nie da si\u0119 utrzyma\u0107, ale nawet gdyby tak by\u0142o, \u017ce nauka stwierdza\u0142aby tylko „fakty obserwacyjne”, to czy z praktycznego punktu widzenia \u015bwiatopogl\u0105d ateisty scjentycznego by\u0142by wtedy w stu procentach zweryfikowany?
    \nNawet wtedy nie by\u0142by zweryfikowany i nadal opiera\u0142by si\u0119 na wierze w nauk\u0119 a nie na samej nauce. Atei\u015bci scjentyczni nie zauwa\u017caj\u0105 tego i twierdz\u0105, \u017ce wierzy\u0107 w co\u015b bez sprawdzania jest niedojrza\u0142ym zachowaniem uw\u0142aczaj\u0105cym rozumowi, ludzkiej godno\u015bci oraz wszystkim warto\u015bciom humanizmu. Taka postawa ma by\u0107 „odcz\u0142owieczeniem”. Taki zarzut wobec teist\u00f3w jest jednak co najmniej niedojrza\u0142y i je\u015bli kto\u015b chce naprawd\u0119 w swym \u017cyciu stosowa\u0107 konsekwentnie, to niech nazwie odcz\u0142owieczonymi wszystkich tych, kt\u00f3rzy wierz\u0105 np. w to, \u017ce s\u0105 kochani. Tak wierzy wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzkiej populacji (sprawdzi\u0107 tego czy si\u0119 jest kochanym nie da si\u0119).
    \n\u017badna jednostka nie b\u0119dzie w stanie umotywowa\u0107 nawet podstawowych element\u00f3w swego przekonania czy \u015bwiatopogl\u0105du w pe\u0142ni racjonalnie, pozbywaj\u0105c si\u0119 ostatecznie element\u00f3w fideizmu (wiary). Jest to niemo\u017cliwe i niewykonalne. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi na \u015bwiecie jest bowiem tak naprawd\u0119 skazana tylko na wiar\u0119 w zakresie kszta\u0142towania swego \u015bwiatopogl\u0105du. Rodzimy si\u0119 i dorastamy w nastroju zaufania, najpierw do rodzic\u00f3w, \u017ce s\u0105 naszymi biologicznymi rodzicami – nie sprawdzamy tego (cho\u0107 kto\u015b mo\u017ce by\u0107 uczestnikiem adopcji), potem do partnera ma\u0142\u017ce\u0144skiego, \u017ce kocha nas (nie da si\u0119 sprawdzi\u0107, czy kto\u015b np. tego nie udaje z powodu okre\u015blonych cel\u00f3w).
    \nUfamy bez sprawdzania nauczycielom, encyklopediom, s\u0142ownikom, nie sprawdzaj\u0105c namacalnie tego co si\u0119 nam podaje – cz\u0119sto bowiem z braku miejsca referuje si\u0119 nam jedynie kr\u00f3tko same wyniki bada\u0144. Nawet gdyby poda\u0142o si\u0119 nam cz\u0119sto przebieg tych\u017ce bada\u0144, nie byliby\u015bmy w stanie go zweryfikowa\u0107. Po pierwsze dlatego, \u017ce ka\u017cda dziedzina jest ju\u017c dzi\u015b zbyt specjalistyczna aby laik m\u00f3g\u0142 opanowa\u0107 j\u0105 w kr\u00f3tkim czasie, i po drugie dlatego, \u017ce nawet gdyby\u015bmy opanowali teoretyczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zagadnienia, to i tak zabrak\u0142oby nam drogiego laboratoryjnego wyposa\u017cenia aby to wszystko ostatecznie zweryfikowa\u0107.
    \nA wi\u0119c jedyne co pozostaje ateistom scjentystom to bezkrytycznie w co\u015b wierzy\u0107, cho\u0107 przecie\u017c taki sam zarzut stawiaj\u0105 teistom. Tym samym iluzoryczny staje si\u0119 postulat tych ateist\u00f3w, i\u017c ich \u015bwiatopogl\u0105d jest czysto empiryczny i maj\u0105cy wy\u017cszo\u015b\u0107 nad \u015bwiatopogl\u0105dem fideistycznym teist\u00f3w.
    \nJest wi\u0119c ju\u017c na tym etapie niniejszego tekstu dla ka\u017cdego oczywiste, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 przes\u0142anek dla naszego \u015bwiatopogl\u0105du bierzemy na wiar\u0119, tyczy si\u0119 to w r\u00f3wnym stopniu teist\u00f3w jak i ateist\u00f3w scjentycznych. \u015awiatopogl\u0105d ateist\u00f3w scjentycznych nie jest tym samym naukowy, co najwy\u017cej odwo\u0142uje si\u0119 do nauki, jednak \u015bwiatopogl\u0105d teistyczny r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do nauki. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ateist\u00f3w, szczeg\u00f3lnie tych przedk\u0142adaj\u0105cych wy\u017cszo\u015b\u0107 \u015bwiatopogl\u0105du naukowego nad religijny odpowiada jednak w tym miejscu:\u00a0Pewni uczeni maj\u0105 dost\u0119p do bada\u0144 empirycznych, bior\u0105 udzia\u0142 w do\u015bwiadczeniach laboratoryjnych, st\u0105d s\u0105 naszym potwierdzeniem, \u017ce to co ustalili empirycznie, jest s\u0142uszne.
    \nKiedy si\u0119 us\u0142yszy taki kontrargument ze strony ateisty, to warto wtedy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 ju\u017c na wst\u0119pie, \u017ce taka deklaracja jest wci\u0105\u017c niczym wi\u0119cej ni\u017c tylko fideistyczn\u0105 manifestacj\u0105 zaufania w poprawn\u0105 ocen\u0119 rzeczywisto\u015bci dokonanej przez jak\u0105\u015b dziedzin\u0119 nauki, lub jest ona przynajmniej a prioryczn\u0105 wiar\u0105 w prawdom\u00f3wno\u015b\u0107 uczonych. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, \u017ce jest to nadal tylko fideizm.
    \nNieustanne powo\u0142ywanie si\u0119 ateisty scjentycznego na uczonych wci\u0105\u017c nie b\u0119dzie empiryczn\u0105 weryfikacj\u0105 jego \u015bwiatopogl\u0105du a jedynie fideizmem wobec nauki. Najcz\u0119\u015bciej ateista scjentyczny z jakim si\u0119 dyskutuje b\u0119dzie mia\u0142 niewielk\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 weryfikacji swego \u015bwiatopogl\u0105du. \u017beby si\u0119 o tym przekona\u0107 wystarczy poprosi\u0107 go o cho\u0107by o namacalne laboratoryjne zweryfikowanie w danej chwili jakiego\u015b \u015bwiatopogl\u0105du przeze\u0144 wyznawanego – np. ewolucjonizmu, czy wiary w Big Bang. Jest to oczywi\u015bcie niemo\u017cliwe i nie b\u0119dzie on w stanie tego zrobi\u0107. Prof. St\u0119pie\u0144 trafnie zauwa\u017ca:
    \n„\u015awiatopogl\u0105d cz\u0142owieka nie jest – ze swej natury – czym\u015b jednoznacznie wyznaczonym przez wyniki (zreszt\u0105 zmienne i niepewne) nauk szczeg\u00f3\u0142owych […]; zawsze pozostanie w nim miejsce na wiar\u0119 w co\u015b lub w kogo\u015b, na zaufanie czemu\u015b lub komu\u015b […]”    [68]<\/a>.
    \nWszystko co wi\u0119c ateista scjentyczny w danej sytuacji m\u00f3wi jest wi\u0119c tylko bezkrytyczn\u0105 wiar\u0105 w to co powiedzieli mu inni. Czym si\u0119 to r\u00f3\u017cni od wiary teisty w prawdom\u00f3wno\u015b\u0107 autor\u00f3w jakiego\u015b boskiego Obajwienia?
    \nAtei\u015bci scjentyczni odpowiadaj\u0105 na to tak: Niekt\u00f3rzy empiry\u015bci i atei\u015bci sami s\u0105 uczonymi, dlatego mo\u017cemy im wierzy\u0107 i wiemy, \u017ce nie mogliby nas oszuka\u0107, jak religianci.
    \nPo pierwsze, sk\u0105d „wiemy”? Najwy\u017cej wierzymy. Po drugie, czemu „nie mogliby nas oszuka\u0107”? Perspektywa \u0142atwej kariery naukowej i wysokiego awansu spo\u0142ecznego (a wi\u0119c id\u0105cych zatem du\u017cych zarobk\u00f3w) kusi na pewno niejednego do upraszczania sobie \u017cycia przez oszuka\u0144cze a tym samym \u0142atwe uprawianie pozornego sukcesu preferowanej przez siebie nauki. Nie inaczej my\u015bl\u0105 nawet sami naukowcy.
    \nNawet jednak w tym momencie atei\u015bci scjentyczni cz\u0119sto nie daj\u0105 za wygran\u0105 i twierdz\u0105, \u017ce oszustwo w nauce zawsze mog\u0105 wy\u0142apa\u0107 inni, i tym samym r\u00f3\u017cni si\u0119 ona od religii, w kt\u00f3rej dane o objawianiu si\u0119 Boga s\u0105 z natury niesprawdzalne. Innymi s\u0142owy jedni naukowcy mog\u0105 sprawdzi\u0107 drugich. Czy\u017cby, czy na pewno jest tak, \u017ce w nauce \u0142atwo mo\u017cna wszystko sprawdzi\u0107?
    \nOdpowiem na to dwojako. Jako, \u017ce jestem sceptyczny wobec wszelkiego rodzaju spiskowych teorii dziej\u00f3w, wi\u0119c najpierw przyjmijmy, \u017ce nikt w nauce nie oszukuje, a kto\u015b si\u0119 tylko myli. To nadal jednak nie gwarantuje, \u017ce wszystko w nauce mo\u017cna sprawdzi\u0107. Nie jest tajemnic\u0105, \u017ce dzisiejsze dziedziny nauki s\u0105 bardzo rozga\u0142\u0119zione. Nad danym zagadnieniem pracuj\u0105 cz\u0119sto ca\u0142e sztaby uczonych, w kt\u00f3rych istniej\u0105 zespo\u0142y maj\u0105ce na celu przebadanie okre\u015blonych zagadnie\u0144. Ka\u017cdy zesp\u00f3\u0142 ma w\u0105sko wydzielony zakres szczeg\u00f3\u0142owych zagadnie\u0144 jakimi si\u0119 zajmuje (wie to ka\u017cdy, kto ko\u0144czy\u0142 studia, b\u0119d\u0105c na tzw. specjalizacji przy pisaniu pracy magisterskiej). Na ko\u0144cu, badania w okre\u015blonym kierunku pr\u00f3buje si\u0119 ze sob\u0105 pogodzi\u0107. Jednak\u017ce, jedni drugich nie maj\u0105 ju\u017c mo\u017cliwo\u015bci zweryfikowa\u0107, z racji tego, \u017ce ka\u017cdy si\u0119 zna na czym\u015b innym. Najlepszym przyk\u0142adem tego jest ewolucjonizm: na przyk\u0142ad jeden uczony zajmuje si\u0119 genetyk\u0105, inny datowaniem poszczeg\u00f3lnych znalezisk. Obaj nie interweniuj\u0105 w swoj\u0105 prac\u0119, polegaj\u0105c na sobie wzajemnie i nawet im nie pozostaje nic innego jak tylko wiara, \u017ce wyniki bada\u0144 obu stron s\u0105 przynajmniej poprawne. Trafnie uj\u0105\u0142 t\u0119 kwesti\u0119 jeden z metodolog\u00f3w nauki, pisz\u0105c o tym, i\u017c naukowiec jest czasem po prostu skazany na bezkrytyczn\u0105 akceptacj\u0119 materia\u0142u jakim dysponuje w celu wyci\u0105gania z niego wniosk\u00f3w:
    \n„Materia\u0142 ten ska\u017cony jest zasadami, kt\u00f3rych naukowiec nie zna, a kt\u00f3re, nawet gdyby je zna\u0142, by\u0142oby nadzwyczaj trudno sprawdzi\u0107”    [69]<\/a>.
    \nAteista scjentyczny mo\u017ce jednak kontrargumentowa\u0107: Poszczeg\u00f3lne specjalistyczne fragmenty bada\u0144 mog\u0105 jednak zosta\u0107 zweryfikowane przez inne zespo\u0142y zajmuj\u0105ce si\u0119 tym samym zagadnieniem. Nie da si\u0119 tu pope\u0142ni\u0107 bezkarnie pomy\u0142ki czy fa\u0142szerstwa.
    \nNie do\u015b\u0107, \u017ce „empirysta” wci\u0105\u017c ma na potwierdzenie swego niniejszego stanowiska nic wi\u0119cej jak tylko zaufanie i fideizm, to praktyka nie zawsze jest jednak taka jak nam si\u0119 tu przedstawia. Na przyk\u0142ad w przypadku bada\u0144 nad s\u0142ynnym ca\u0142unem tury\u0144skim wybuch\u0142a afera gdy si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce trzy laboratoria jakie mia\u0142y pracowa\u0107 nad tym niezale\u017cnie, w rzeczywisto\u015bci jednak kontaktowa\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 i wsp\u00f3lnie ustala\u0142y wyniki bada\u0144 tak, aby si\u0119 one „dla \u015bwi\u0119tego spokoju” zgadza\u0142y. Ponadto, jak wskaza\u0142em wy\u017cej na wielu przyk\u0142adach, metodolodzy nauki wskazuj\u0105 nawet na konkretne sytuacje, w kt\u00f3rych nauka ignoruje fakty z obserwacji na rzecz wprowadzenia ujednoliconych i eleganckich wynik\u00f3w swych bada\u0144. Te\u017c jest to czynione „dla \u015bwi\u0119tego spokoju” tych, kt\u00f3rzy tak robi\u0105, i tych, kt\u00f3rzy sprawdzili to, wiedz\u0105 o tym, jednak r\u00f3wnie\u017c dla „\u015bwi\u0119tego” spokoju nie reaguj\u0105. Jak wida\u0107 nikt nie musi ucieka\u0107 si\u0119 w nauce do oszustwa, wystarczy aby ucieka\u0142 si\u0119 do pewnych uproszcze\u0144, aby to co w nauce powiedziano ju\u017c nie by\u0142o pewne.
    \nWreszcie, czy chcemy, czy nie, mamy te\u017c i te nieszcz\u0119sne oszustwa. W jednym z czasopism opublikowano nawet mas\u0119 przyk\u0142ad\u00f3w naukowych fa\u0142szerstw    [70]<\/a>. Za\u015b co do twierdzenia scjentycznych ateist\u00f3w, \u017ce naukowe fa\u0142szerstwa, pomy\u0142ki, zawsze mo\u017cna sprawdzi\u0107 i w ko\u0144cu wykry\u0107, nawet w zakresie jednych zespo\u0142\u00f3w specjalizacyjnych kontroluj\u0105cych drugie, to warto tu zacytowa\u0107 co na ten temat powiedzia\u0142 prof. Gibi\u0144ski:
    \n„Czy \u0142atwo jest ujawni\u0107 oszustwo w nauce?
    \n– Nies\u0142ychanie trudno, zw\u0142aszcza wobec rozdrobnionej specjalizacji bada\u0144. Dzi\u015b ka\u017cdy zajmuje si\u0119 innym aspektem rzeczywisto\u015bci. Fa\u0142szowa\u0107 wyniki bada\u0144 mo\u017cna w bardzo r\u00f3\u017cny spos\u00f3b: mo\u017cna niew\u0142a\u015bciwie prowadzi\u0107 eksperyment, zmienia\u0107 jego przebieg lub tylko publikowa\u0107 dane r\u00f3\u017cne od tych, kt\u00f3re uzyskano w badaniach. A jak ujawni\u0107 plagiat wobec faktu, i\u017c nauk\u0119 uprawiaj\u0105 miliony ludzi we wszystkich zak\u0105tkach \u015bwiata, w wielu r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach? Ka\u017cdego roku powstaj\u0105 setki tysi\u0119cy publikacji. Nie mo\u017cna wszystkiego przeczyta\u0107. Kto wie, co jest cz\u0119stsze: fa\u0142szowanie danych czy plagiaty? Chyba nikt nie prowadzi statystyk dotycz\u0105cych tych zagadnie\u0144. Nikt nie ma czasu ani cierpliwo\u015bci, \u017ceby specjalnie szuka\u0107 plagiat\u00f3w czy oszustw. Wykrycie takich spraw – szczeg\u00f3lnie plagiat\u00f3w – to najcz\u0119\u015bciej dzie\u0142o przypadku”    [71]<\/a>.
    \nW tym momencie dotykamy sytuacji, gdy sprawdzalno\u015b\u0107 ustale\u0144 naukowych jest r\u00f3wnie nieosi\u0105galna jak sprawdzalno\u015b\u0107 danych wzi\u0119tych z jakiego\u015b boskiego objawienia, na bazie kt\u00f3rych opiera si\u0119 teista. Na jakiej podstawie wi\u0119c ateista scjentyczny „wie”, \u017ce jego odwo\u0142anie si\u0119 do nauki podczas tworzenia jego \u015bwiatopogl\u0105du jest bardziej pewne ni\u017c odwo\u0142anie si\u0119 teisty do danych zaczerpni\u0119tych z jakiego\u015b objawienia?
    \nAtei\u015bci scjentyczni przyparci do \u015bciany i zapytani o podstaw\u0119 dla swych twierdze\u0144, cz\u0119sto m\u00f3wi\u0105 te\u017c:
    \n„Nie wiem, nie znam si\u0119 na tym temacie a\u017c tak dobrze. Poszukaj gdzie\u015b w ksi\u0105\u017ckach lub zapytaj tych, kt\u00f3rzy si\u0119 tym zajmuj\u0105 zawodowo”.
    \nZauwa\u017cmy, \u017ce nie jest to nic jak tylko „wyznanie wiary” w to co powiedz\u0105 inni! Przecie\u017c to samo czyni teista, kt\u00f3ry nie mniej ni wi\u0119cej na podstawie subiektywnie zinterpretowanych przes\u0142anek wierzy w Boga, lub wierzy staro\u017cytnym ksi\u0119gom \u015bwi\u0119tym w to, \u017ce zawieraj\u0105 one Objawienie od Boga. Kiedy zwraca si\u0119 atei\u015bcie scjentycznemu uwag\u0119, \u017ce w tym miejscu niewiele r\u00f3\u017cni si\u0119 on teisty odpowiada on z regu\u0142y:
    \n„Tak, ale wiara w stare ksi\u0119gi to co\u015b zupe\u0142nie innego ni\u017c wiara w nauk\u0119. W nauce wszystko da si\u0119 sprawdzi\u0107, tamtych Objawie\u0144 nie da si\u0119 sprawdzi\u0107”.
    \nI tutaj wracamy do punktu wyj\u015bcia. Kto chce si\u0119 o tym przekona\u0107, niech spyta ateist\u0119 scjentycznego o owe „dowody na sprawdzenie” tego, co m\u00f3wi mu nauka. Znowu odwo\u0142a si\u0119 on nie do \u017cadnych dowod\u00f3w, tylko do wiary w autorytet tych, kt\u00f3rym bezkrytycznie wierzy. Ca\u0142y wy\u017cej opisany proces my\u015blowy powt\u00f3rzy si\u0119 od nowa.
    \nW \u015bwietle tych wszystkich okoliczno\u015bci przynajmniej dziwnie brzmi o\u015bwiadczenie jednego z ateist\u00f3w scjentycznych, wyra\u017anie licz\u0105cych na naiwno\u015b\u0107 teist\u00f3w, kt\u00f3ry napisa\u0142:
    \n„St\u0105d tylko religianci s\u0105 fideistami”    [72]<\/a>.
    \nReasumuj\u0105c: atei\u015bci scjentyczni wci\u0105gaj\u0105c nauk\u0119 do spor\u00f3w ateizm vs. teizm nadu\u017cywaj\u0105 jej, uzurpuj\u0105c sobie prawo do mieszania jej w spory, w kt\u00f3rych ona o niczym tak naprawd\u0119 na korzy\u015b\u0107 ateist\u00f3w scjentycznych nie rozstrzyga. Innymi s\u0142owy stwarzaj\u0105 oni fa\u0142szywy i okaleczony obraz nauki twierdz\u0105c, \u017ce dzi\u0119ki nauce ateizm jest tylko stwierdzaniem bezspornie zaobserwowanych fakt\u00f3w. Jak si\u0119 okaza\u0142o, nie jest, nie do\u015b\u0107, \u017ce nauka nie stwierdza tylko samych fakt\u00f3w, to na dodatek nawet potwierdzanie hipotez przez poszczeg\u00f3lne do\u015bwiadczenia przysparza jej ogromne trudno\u015bci.
    \nJan Lewandowski, kwiecie\u0144 2003
    \n 
    \n    [1]<\/a> A. B. St\u0119pie\u0144, Wst\u0119p do filozofii<\/em>, Lublin 1995, s. 37.
    \n    [2]<\/a> Uwaga: w niniejszym tek\u015bcie b\u0119d\u0119 u\u017cywa\u0142 terminu „nauka” maj\u0105c na my\u015bli nauki przyrodnicze, nie za\u015b nauki humanistyczne (kt\u00f3re cz\u0119sto posiadaj\u0105 niejasny status metodologiczny) bowiem to w\u0142a\u015bnie nauki przyrodnicze atei\u015bci uwa\u017caj\u0105 za rozstrzygaj\u0105ce o rzeczywisto\u015bci.
    \n    [3]<\/a> Lech Keller http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,2057<\/a>
    \n    [4]<\/a> Ateista podpisuj\u0105cy si\u0119 jako „Mike”. Cytat jest podany za grup\u0105 dyskusyjn\u0105 news:pl.soc.religia<\/a> . Mo\u017cna go odnale\u017a\u0107 przez wpisanie jakiej\u015b d\u0142u\u017cszej frazy do wyszukiwarki www.google.com.pl<\/a> w dziale Grupy dyskusyjne.
    \n    [5]<\/a> Por. J\u00f3zef Kulisz, Wprowadzenie do teologii fundamentalnej<\/em>, Krak\u00f3w 1995, s. 104-105.
    \n    [6]<\/a> Por. Norman L. Geisler, William D. Watkins, Worlds Apart, A Handbook on Worlds Views<\/em>, Second edition, Grand Rapids 1989, s. 47; Por. te\u017c J\u00f3zef Kulisz, Wprowadzenie do teologii fundamentalnej<\/em>, dz. cyt., s. 105.
    \n    [7]<\/a> Por. A. B. St\u0119pie\u0144, Wst\u0119p do filozofii<\/em>, dz. cyt., s. 24 i n.
    \n    [8]<\/a> W. Kupcow, S. Lebiediew, Filozofia a nauka<\/em>, Warszawa 1977, s. 116-117.
    \n    [9]<\/a> Tam\u017ce, s. 114-115.
    \n    [10]<\/a> Tam\u017ce, s. 97.
    \n    [11]<\/a> Zauwa\u017caj\u0105 to te\u017c inni metodolodzy nauki: „Historia nauki \u015bwiadczy o tym, \u017ce program konkretnej dzia\u0142alno\u015bci naukowej zawsze opiera si\u0119 na okre\u015blonych filozoficznych wyobra\u017ceniach o \u015bwiecie i procesie poznania” (W. Kupcow, A. Panin, Filozofia a nauka<\/em>, Warszawa 1976, s. 84. Patrz te\u017c tam\u017ce, s. 85,95,106,108-109).
    \n    [12]<\/a> Tam\u017ce, s. 157-158, por. te\u017c tam\u017ce s. 66 w zastosowaniu do teoriopoznawstwa.
    \n    [13]<\/a> Stosowanie ca\u0142y czas okre\u015ble\u0144 typu „nauki przyrodnicze”, czy „nauki empiryczne” jest dla mnie niewygodne. Informuj\u0119 wi\u0119c czytelnika, \u017ce dalej b\u0119d\u0119 u\u017cywa\u0142 og\u00f3lnikowego okre\u015blenia „nauka” maj\u0105c na my\u015bli prawie zawsze „nauki przyrodnicze”.
    \n    [14]<\/a> John Horgan, Koniec nauki czyli o granicach wiedzy u schy\u0142ku ery naukowej<\/em>, Warszawa 1999, s. 86.
    \n    [15]<\/a> Tam\u017ce, s. 94.
    \n    [16]<\/a> Tam\u017ce, s. 133; por. te\u017c Michio Kaku, Michio Kaku, Hiperprzestrze\u0144<\/em>, Naukowa podr\u00f3\u017c przez wszech\u015bwiaty r\u00f3wnoleg\u0142e p\u0119tle czasowe i dziesi\u0105ty wymiar<\/em>, Warszawa 1995, s. 419.
    \n    [17]<\/a> Tam\u017ce, s. 133, 134.
    \n    [18]<\/a> Paul K. Feyerabend, Przeciw metodzie<\/em>, Wroc\u0142aw 2001, s. 124, przypis oznaczony gwiazdk\u0105 (*).
    \n    [19]<\/a> El\u017cbieta Ka\u0142uszy\u0144ska, Teorie i modele<\/em>, „Filozofia nauki”, rok II, 1994, nr 2(6), s. 35.
    \n    [20]<\/a> Horgan, Koniec nauki<\/em>, dz. cyt., s. 177.
    \n    [21]<\/a> R. Dawkins, \u015alepy zegarmistrz<\/em>, Warszawa 1994, str. 253-254.
    \n    [22]<\/a> Ten\u017ce, Samolubny gen<\/em>, Warszawa 1996, s. 34.
    \n    [23]<\/a> Bernard Korzeniewski, Trzy ewolucje, b.m.r.w., s. 176.
    \n    [24]<\/a> Tam\u017ce, s. 178.
    \n    [25]<\/a> Richard Fortey, \u017bycie, nieautoryzowana biografia<\/em>, Warszawa 1999, s. 53.
    \n    [26]<\/a> Tam\u017ce.
    \n    [27]<\/a> John Sepkoski, w: S. J. Gould, Dzieje \u017cycia na ziemi<\/em>, Warszawa 1998, s. 37.
    \n    [28]<\/a> Michio Kaku, Hiperprzestrze\u0144<\/em>, dz. cyt., s. 11.
    \n    [29]<\/a> W. Kupcow, S. Lebiediew, Filozofia a nauka<\/em>, dz. cyt., s. 93.
    \n    [30]<\/a> Paul K. Feyerabend, Przeciw metodzie<\/em>, dz. cyt., s. 48.
    \n    [31]<\/a> Tam\u017ce, s. 48-49.
    \n    [32]<\/a> Wszystkie przyk\u0142ady referuj\u0119 za P. K. Feyerabend, Przeciw<\/em>…., dz. cyt., s. 48-56.
    \n    [33]<\/a> Tam\u017ce, s. 50.
    \n    [34]<\/a> Tam\u017ce, s. 51. O fa\u0142szywo\u015bci zasady Keplera por. te\u017c tam\u017ce, s. 98-99.
    \n    [35]<\/a> K. Gottfried, V. F. Weisskopf, Concepts of Particle Physics<\/em>, vol. I, Oxford, New York 1984, s. 6, cyt. za P. Feyerabend, Przeciw<\/em>….., dz. cyt., s. 52, 60, przypis nr 20a.
    \n    [36]<\/a> P. Feyerabend, Przeciw<\/em>…., dz. cyt., s. 52.
    \n    [37]<\/a> Tam\u017ce, s. 60 przypis nr 21.
    \n    [38]<\/a> Tam\u017ce, s. 52.
    \n    [39]<\/a> Tam\u017ce, s. 53.
    \n    [40]<\/a> Tam\u017ce, s. 61, przypis nr 23.
    \n    [41]<\/a> Tam\u017ce, s. 53. Co ciekawe, nawet jeden z „niewierz\u0105cych” wydaje si\u0119 wiedzie\u0107, \u017ce pewne dziedziny nauk \u015bcis\u0142ych s\u0105 bardziej oparte na systemie za\u0142o\u017ce\u0144, ni\u017c wiedzy sprawdzonej. W przypadku arytmetyki czy matematyki, kt\u00f3ra jest jak najbardziej podstaw\u0105 fizyki, stwierdza on: „G\u00f6del dowi\u00f3d\u0142, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 metasystemem, \u017ce w ka\u017cdym systemie aksjomatycznym wyst\u0119puj\u0105 twierdzenia, kt\u00f3re s\u0105 prawdziwe, ale kt\u00f3rych nie mo\u017cna udowodni\u0107. Do owej pory s\u0105dzono, \u017ce matematyka jest nauk\u0105 zupe\u0142n\u0105. G\u00f6del dowi\u00f3d\u0142, \u017ce nie. Udowodni\u0142, \u017ce istnieje wi\u0119cej twierdze\u0144, ni\u017c da si\u0119 wyprowadzi\u0107 z aksjomat\u00f3w – czyli \u017ce zda\u0144 prawdziwych jest wi\u0119cej ni\u017c dowodliwych. Arytmetyka nie jest systemem rozumowania podobnym lub takim samym jak logika, nie istnieje zbi\u00f3r aksjomat\u00f3w, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by stanowi\u0107 kompletn\u0105 podstaw\u0119 arytmetyki. S\u0105 w arytmetyce twierdzenia, kt\u00f3rych prawdziwo\u015bci arytmetyka nie mo\u017ce dowie\u015b\u0107. Nie ma takich logicznych procedur, kt\u00f3re s\u0105 w stanie stwierdzi\u0107 prawdziwo\u015b\u0107 lub fa\u0142szywo\u015b\u0107 wszystkich twierdze\u0144 arytmetycznych: w ko\u0144cu i tak uzyska si\u0119 sprzeczne wyniki. Po\u015brednio wynika z tego, \u017ce matematyka mo\u017ce zawiera\u0107 zdania sprzeczne – nie ma dowodu na niesprzeczno\u015b\u0107 matematyki” – M. Agnosiewicz, Wyginanie druta<\/em>, http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,2102<\/a>
    \n    [42]<\/a> Feyerabend, Przeciw<\/em>….., dz. cyt., s. 54.
    \n    [43]<\/a> Tam\u017ce, s. 255.
    \n    [44]<\/a> Fereyabend pisze o „renormalizacji”: „Procedura ta polega na wykre\u015bleniu wynik\u00f3w pewnych oblicze\u0144 i zast\u0105pieniu ich opisem tego, co jest rzeczywi\u015bcie obserwowane. Tak wi\u0119c implicite przyjmuje si\u0119, \u017ce teoria znajduje si\u0119 w tarapatach, podczas gdy formu\u0142uje si\u0119 j\u0105 w spos\u00f3b sugeruj\u0105cy, \u017ce zosta\u0142a odkryta nowa zasada” (Fereyabend, Przeciw<\/em>…., dz. cyt., s. 51. Por. tam\u017ce, s. 60, przypis nr 19, gdzie zawarto dalsze uwagi o renormalizacji w kwestii kwantowej teorii pola wspomnianej przez Ka\u0142uszy\u0144sk\u0105).
    \n    [45]<\/a> El\u017cbieta Ka\u0142uszy\u0144ska, Teorie i modele<\/em>, „Filozofia nauki”, rok II, 1994, nr 2(6), s. 36.
    \n    [46]<\/a> Gibi\u0144ski, Nikogo to nie obchodzi<\/em>, „Forum”, 3\/98, cyt. za http:\/\/forumakad.pl\/archiwum\/98\/3\/artykuly\/06-zycie_akad.htm<\/a>
    \n    [47]<\/a> Z. Ratajczak, Przekl\u0119te czy b\u0142ogos\u0142awione?<\/em>, http:\/\/forumakad.pl\/archiwum\/2000\/12\/23.html<\/a>
    \n    [48]<\/a> Cyt. za: Feyerabend, Przeciw<\/em>…., dz. cyt., s. 101, przypis nr 17.
    \n    [49]<\/a> Cytowany ju\u017c prof. A. B. St\u0119pie\u0144 zauwa\u017ca: „jedyn\u0105 teoretyczn\u0105 podstaw\u0105 stosowania indukcyjnych procedur uzasadniania twierdze\u0144 s\u0105 – na gruncie przyrodoznawstwa nieuzasadnialne bez pope\u0142nienia petitio principii<\/em>\u00a0– za\u0142o\u017cenia co do struktury badanej rzeczywisto\u015bci” (Wst\u0119p do filozofii<\/em>, dz. cyt., s. 157-158).
    \n    [50]<\/a> Dok\u0142adniejsze om\u00f3wienie tego por. w: Jean Francois Lyotard, Fenomonelogia<\/em>, Warszawa 2000, s. 19.
    \n    [51]<\/a> W. Kupcow, S. Lebiediew, Filozofia a nauka<\/em>, dz. cyt., s. 92.
    \n    [52]<\/a> Tam\u017ce, s. 101.
    \n    [53]<\/a> M. Rusecki, Istota i geneza religii<\/em>, Lublin-Sandomierz 1997, s. 126.
    \n    [54]<\/a> Leon Koj, Nauka i warto\u015bci<\/em>, „Filozofia nauki”, rok II, 1994, nr 2(6), s. 20.
    \n    [55]<\/a> P. Feyerabend, Przeciw metodzie<\/em>, dz. cyt., s. 61, przypis nr 23.
    \n    [56]<\/a> W. Kupcow, S. Lebiediew, Filozofia a nauka<\/em>, dz. cyt., s. 114-115.
    \n    [57]<\/a> Tam\u017ce, s. 154.
    \n    [58]<\/a> Por. Tam\u017ce, s. 125.
    \n    [59]<\/a> Por. Tam\u017ce, s. 126.
    \n    [60]<\/a> Zapis ten podaj\u0119 za wspomnianym przed chwil\u0105 opracowaniem, st\u0105d nie wprowadzam w nim modyfikacji. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce zamiast: dla wszystkich x<\/em>, je\u015bli x<\/em> jest P<\/em>, to x<\/em> jest Q <\/em>powinno by\u0107: <\/em>dla ka\u017cdego x, je\u015bli x spe\u0142nia P, to x spe\u0142nia Q. Zapis „x jest P” jest r\u00f3wnowa\u017cny z „x = P” a wydaje si\u0119, \u017ce nie o to chodzi.
    \n    [61]<\/a> Tam\u017ce, s. 127.
    \n    [62]<\/a> Om\u00f3wienie argumentacji Kornera dokonane za pomoc\u0105 z\u0142o\u017conych operacji logicznych patrz w: tam\u017ce, s. 137-140. Nie spos\u00f3b przedstawi\u0107 tego rozumowania punkt po punkcie w niniejszym tek\u015bcie, kt\u00f3ry i tak jest ju\u017c zbyt obszerny. Czytelnik\u00f3w zainteresowanych pog\u0142\u0119bieniem tej kwestii odsy\u0142am do wspomnianej literatury specjalistycznej.
    \n    [63]<\/a> Tam\u017ce, s. 140.
    \n    [64]<\/a> M. Agnosiewicz, Wyginanie druta<\/em>, http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,2102<\/a>
    \n    [65]<\/a> Lech Keller, Odparcie fideistycznych argument\u00f3w<\/em>,\u00a0 http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,2057<\/a>
    \n    [66]<\/a> M. Agnosiewicz, Wiara, realizm i poznanie<\/em>, http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,2005<\/a>
    \n    [67]<\/a> Ten\u017ce, O naukowym ateizmie i teologii wojuj\u0105cej<\/em>, http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,2046<\/a>
    \n    [68]<\/a> A. B. St\u0119pie\u0144, Wst\u0119p do filozofii<\/em>, dz. cyt., s. 39, patrz tam\u017ce r\u00f3wnie\u017c przypis nr 12: „Toczy si\u0119 dyskusja, czy mo\u017ce istnie\u0107 pe\u0142ny \u015bwiatopogl\u0105d ca\u0142kowicie wyznaczony przez wyniki nauk szczeg\u00f3\u0142owych (…). W \u015bwietle przeprowadzonych tu ustale\u0144 taki \u015bwiatopogl\u0105d nie jest mo\u017cliwy”.
    \n    [69]<\/a> Paul K. Feyerabend, Przeciw metodzie<\/em>, Wroc\u0142aw 2001, s. 54.
    \n    [70]<\/a> Por. Nauka oszust\u00f3w, „Wprost”, nr 1044, 1 grudnia 2002,\u00a0 http:\/\/www.wprost.pl\/ar\/?O=36360<\/a>
    \n    [71]<\/a> Gibi\u0144ski, Nikogo to nie obchodzi<\/em>, „Forum”, 3\/98, http:\/\/forumakad.pl\/archiwum\/98\/3\/artykuly\/06-zycie_akad.htm<\/a>\u00a0 . Na temat oszustw w nauce por\u00f3wnaj te\u017c http:\/\/www.kbn.gov.pl\/pub\/kbn\/sn\/archiwum\/9506\/etyka.html<\/a> oraz http:\/\/www.kbn.gov.pl\/pub\/kbn\/sn\/archiwum\/9601\/zalew.html<\/a>
    \n    [72]<\/a> L. Keller, Odparcie fideistycznych argument\u00f3w<\/em>, www.racjonalista.pl\/kk.php\/s,2057<\/a>
    \nJan Lewandowski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ateizm bardzo cz\u0119sto nie jest jedynie brakiem wiary w Boga. Gdyby tak by\u0142o, nie by\u0142oby niniejszej rozprawki. A jednak rozprawka ta zosta\u0142a napisana, bowiem ateizm cho\u0107 nie zawsze, to jednak bardzo cz\u0119sto jest tak naprawd\u0119 modelem \u015bwiatopogl\u0105dowym, kt\u00f3ry wprowadza konkurencyjny… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[974],"tags":[161,829,896],"class_list":["post-1370","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ateizm","tag-ateizm","tag-swiatopoglad","tag-wiara"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1370"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1370\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}