{"id":137,"date":"2017-07-19T22:10:34","date_gmt":"2017-07-19T20:10:34","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=137"},"modified":"2017-07-19T22:10:34","modified_gmt":"2017-07-19T20:10:34","slug":"co-to-znaczy-okreslenie-na-wieksza-chwale-boza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/co-to-znaczy-okreslenie-na-wieksza-chwale-boza\/","title":{"rendered":"Co to znaczy okre\u015blenie ""Na wi\u0119ksz\u0105 chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105"."},"content":{"rendered":"

Czy zauwa\u017cy\u0142 Ojciec, \u017ce poj\u0119cie „chwa\u0142y Bo\u017cej” dzi\u015b w Ko\u015bciele praktycznie zanik\u0142o? \u015aw. Ignacy Loyola ca\u0142e swoje \u017cycie po\u015bwi\u0119ci\u0142 „na wi\u0119ksz\u0105 chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105”. Mn\u00f3stwo zwyczajnych chrze\u015bcijan na co dzie\u0144 przejmowa\u0142o si\u0119 zasad\u0105 Aposto\u0142a Paw\u0142a: „Czy jecie, czy pijecie, czy cokolwiek innego czynicie, na chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105 czy\u0144cie” (1\u00a0Kor\u00a010,31<\/a>). Dzi\u015b nawet ludzi bardzo wierz\u0105cych chwa\u0142a Bo\u017ca nie interesuje. Termin „chwa\u0142a Bo\u017ca” ju\u017c prawie si\u0119 nie pojawia w kazaniach ani w naszym my\u015bleniu religijnym (przepraszam za \u015bmia\u0142o\u015b\u0107, ale niech Ojciec sprawdzi pod tym k\u0105tem swoje w\u0142asne ksi\u0105\u017cki).<\/i>
\nDlaczego tak si\u0119 sta\u0142o? Mam na to dwie hipotezy. Albo jest to konsekwencj\u0105 tego, \u017ce nasza religijno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 chorobliwie antropocentryczna; uczynili\u015bmy siebie p\u0119pkiem \u015bwiata, g\u0142\u00f3wnym przedmiotem naszych zainteresowa\u0144, nawet religijnych – i nawet B\u00f3g interesuje nas tylko w tym aspekcie, \u017ce jest On „dla nas”. Albo te\u017c poj\u0119cia „chwa\u0142y Bo\u017cej” nie da si\u0119 pogodzi\u0107 z Bo\u017c\u0105 transcendencj\u0105 i unikamy go, a\u017ceby nie popa\u015b\u0107 w niepotrzebne antropomorfizmy: nie mo\u017ce by\u0107 przecie\u017c tak, \u017ceby B\u00f3g Prawdziwy mia\u0142 nam, ludziom, cokolwiek zawdzi\u0119cza\u0107, na przyk\u0142ad swoj\u0105 chwa\u0142\u0119. Mnie si\u0119 wydaje, \u017ce prawdziwa jest raczej ta pierwsza hipoteza.<\/i>
\nMy\u015bl\u0119, \u017ce intryguje Ojca pytanie, kim jest autor tego listu, bo list jest chyba zanadto „teologiczny” jak na zwyk\u0142ego katolika. Ot\u00f3\u017c nie jestem ksi\u0119dzem, ale studia teologiczne rzeczywi\u015bcie uko\u0144czy\u0142em. Zdecydowa\u0142em si\u0119 napisa\u0107 ten list, bo czuj\u0119, \u017ce moja wiara wiele zyska na tym, je\u015bli troch\u0119 wi\u0119cej zrozumiem, co to jest chwa\u0142a Bo\u017ca i co to znaczy \u017cy\u0107 dla chwa\u0142y Bo\u017cej.<\/i>
\nNie zawsze zauwa\u017camy, jak g\u0142\u0119boko biblijne my\u015blenie o Bogu jest zakorzenione w zwyczajnych realiach ludzkiego \u017cycia. W ka\u017cdym razie ja osobi\u015bcie do\u015b\u0107 d\u0142ugo ju\u017c zastanawia\u0142em si\u0119 nad Pa\u0144skim listem, zanim przysz\u0142a mi do g\u0142owy ta dziecinnie prosta my\u015bl: Przecie\u017c w medytacji nad chwa\u0142\u0105 Bo\u017c\u0105 mo\u017ce mi istotnie pom\u00f3c bli\u017csze przypatrzenie si\u0119, co to znaczy, \u017ce kto\u015b jest szanowany przez innych, \u017ce cieszy si\u0119 w jakim\u015b \u015brodowisku autorytetem albo \u017ce sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem s\u0142awnym.
\nPrzypomnijmy sobie nasze lata szkolne. Sk\u0105d si\u0119 to bra\u0142o, \u017ce my, uczniowie, tak naprawd\u0119 cenili\u015bmy sobie zaledwie dw\u00f3ch, trzech nauczycieli? Pozostali nauczyciele to byli dla nas zwyczajni belfrowie, a niekt\u00f3rych – co nam si\u0119 zreszt\u0105 nie chwali – wr\u0119cz lekcewa\u017cyli\u015bmy. Tamci jednak dwaj lub trzej byli naszymi duchowymi przewodnikami: przejmowali\u015bmy ich pogl\u0105dy i fascynacje, ich wypowiedzi naznaczone by\u0142y w naszych oczach jak\u0105\u015b nieomylno\u015bci\u0105, ich rozstrzygni\u0119cia k\u0142ad\u0142y kres naszym sporom.
\nPo latach, kiedy mo\u017ce ju\u017c sami stali\u015bmy si\u0119 dla kogo\u015b autorytetami, r\u00f3\u017cnie os\u0105dzamy ten wp\u0142yw, jaki wywar\u0142y na nas nasze m\u0142odzie\u0144cze autorytety. Nieraz po dzi\u015b dzie\u0144 zachowujemy wdzi\u0119czno\u015b\u0107 dla tamtych wspania\u0142ych nauczycieli, ale nieraz czujemy do nich \u017cal, \u017ce nas zauroczyli jak\u0105\u015b fa\u0142szyw\u0105 b\u0142yskotk\u0105, \u017ce pod ich wp\u0142ywem podj\u0119li\u015bmy jakie\u015b niedobre wybory, kt\u00f3rych dzi\u015b \u017ca\u0142ujemy. Mo\u017ce poniewczasie dochodzimy do wniosku, \u017ce nie zauwa\u017cyli\u015bmy w\u015br\u00f3d naszych nauczycieli autorytetu autentycznego: mieli\u015bmy go za zwyczajnego, ma\u0142o ciekawego belfra, i dopiero dzisiaj rozumiemy, \u017ce by\u0142 to cz\u0142owiek g\u0142\u0119boko m\u0105dry, kt\u00f3ry chcia\u0142 da\u0107 uczniom jak najwi\u0119cej, ale si\u0119 im nie przypochlebia\u0142.
\nMy, doro\u015bli, r\u00f3wnie\u017c mamy swoje autorytety. Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce w naszej kulturze narodowej Adam Mickiewicz czy Cyprian Norwid znacz\u0105 niewsp\u00f3\u0142miernie wi\u0119cej ni\u017c Kornel Ujejski albo Jadwiga \u0141uszczewska (Deotyma)? Dlaczego Leszka Ko\u0142akowskiego s\u0142uchamy uwa\u017cniej ni\u017c Janusza Kuczy\u0144skiego? Dlaczego wypowiedzi kardyna\u0142a Ratzingera maj\u0105 dla nas wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 ni\u017c wypowiedzi kardyna\u0142a Pouparda?
\nJednak z drugiej strony: Dlaczego nie poznano si\u0119 pocz\u0105tkowo na m\u0105dro\u015bci samego nawet Norwida? Dlaczego niekt\u00f3rym naszym tw\u00f3rcom \u0142atwiej by\u0142o zyska\u0107 uznanie w\u015br\u00f3d obcych ni\u017c w\u015br\u00f3d swoich? Dlaczego tak \u0142atwo ulegamy autorytetom jednego sezonu, od kt\u00f3rych sami odwracamy si\u0119 ju\u017c po kilku miesi\u0105cach? Dlaczego tyle owczego p\u0119du nawet w fundamentalnych naszych opcjach duchowych i moralnych? Dlaczego odrzucamy nawet najbardziej autentyczn\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107, je\u015bli nie zyska\u0142a sobie jeszcze odpowiedniej popularno\u015bci albo je\u015bli nie podano nam jej w atrakcyjnym opakowaniu? Ju\u017c syn Syracha zauwa\u017cy\u0142 sm\u0119tnie: „Gdy biedny m\u00f3wi\u0107 b\u0119dzie m\u0105drze, nie znajdzie uznania” (Syr\u00a013,22<\/a>). „Szkoda takiego rozumu w k\u0105cie” – podsumowuje tak\u0105 sytuacj\u0119 m\u0105dre przys\u0142owie.
\nAutorytetu autentycznego potrafimy nie doceni\u0107, a nawet nie zauwa\u017cy\u0107, a zarazem ulegamy r\u00f3\u017cnym autorytetom fa\u0142szywym. „Jak \u015bnieg w lecie, tak cze\u015b\u0107 nie przystoi g\u0142upiemu” – przestrzega Ksi\u0119ga Przys\u0142\u00f3w (26,1<\/a>). Niestety, „g\u0142upstwo jest wieczne” (m\u00f3wi\u0142 Juliusz S\u0142owacki, cho\u0107 nie on jeden). Co wi\u0119cej, jak trafnie, cho\u0107 pesymistycznie zauwa\u017ca Kazimierz Brodzi\u0144ski:
\nNim ziarnko wyda m\u0105dro\u015b\u0107 prawdziwa,
\nG\u0142upstwo mie\u0107 b\u0119dzie trzykrotne \u017cniwa.<\/cite>
\nPodatni jeste\u015bmy na dezorientacj\u0119 a\u017c tak g\u0142\u0119bok\u0105, \u017ce w naszym \u017cyciu sam Pan B\u00f3g przegrywa nieraz konkurencj\u0119 z r\u00f3\u017cnymi bezbo\u017cnymi, fa\u0142szywymi autorytetami. Spr\u00f3bujmy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce te s\u0142owa: „Gdy biedny m\u00f3wi\u0107 b\u0119dzie m\u0105drze, nie znajdzie uznania” – nieraz odnosz\u0105 si\u0119 do Pana Boga. Nieraz to Pan B\u00f3g jest tym bardzo m\u0105drym biedakiem, kt\u00f3rego m\u0105dro\u015b\u0107 mamy sobie za nic, a Jego samego lekcewa\u017cymy. Warto pod tym k\u0105tem przeczyta\u0107 dwa pierwsze rozdzia\u0142y Pierwszego Listu do Koryntian. Znajduje si\u0119 tam m.in. nast\u0119puj\u0105ce zdanie: „Cz\u0142owiek zmys\u0142owy bowiem nie pojmuje tego, co jest z Bo\u017cego Ducha. G\u0142upstwem mu si\u0119 to wydaje i nie mo\u017ce tego pozna\u0107, bo tylko duchem mo\u017cna to rozs\u0105dzi\u0107” (2,14<\/a>).
\nSens czyjej\u015b s\u0142awy, autorytetu, okazywanego mu szacunku dawni m\u0119drcy por\u00f3wnywali do zapachu oraz do \u015bwiat\u0142a. Dzie\u0142a Norwida od pocz\u0105tku zawiera\u0142y m\u0105dro\u015b\u0107 najlepszej pr\u00f3by, ale dop\u00f3ki si\u0119 na nich nie poznano i nie zacz\u0119to z nich czerpa\u0107, by\u0142y one lamp\u0105 ukryt\u0105 pod korcem. To, \u017ce jeste\u015b cz\u0142owiekiem szlachetnym, uszlachetnia nie tylko ciebie, ale wnosi co\u015b dobrego w twoje \u015brodowisko. Jednak ludzie nieduchowi nie zauwa\u017caj\u0105 tego, co duchowe, albo zauwa\u017caj\u0105 nieprawdziwie: szlachetno\u015b\u0107 wydaje im si\u0119 naiwno\u015bci\u0105, sprawiedliwo\u015b\u0107 skrupulanctwem, a po\u015bwi\u0119cenie wysublimowanym egocentryzmem. Bo kiedy jestem zakatarzony albo kiedy obieram cebul\u0119, nie dochodzi do mnie zapach kwiat\u00f3w, nie poczuj\u0119 nawet zapachu ambry.
\nZastosujmy teraz powy\u017csze intuicje do Pa\u0144skiego pytania. Twoja szlachetno\u015b\u0107 mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do tego, \u017ce odrobineczk\u0119 wi\u0119cej dobra b\u0119dzie si\u0119 dzia\u0142o w twoim \u015brodowisku; zale\u017cy to m.in. od tego, czy inni zechc\u0105 podda\u0107 si\u0119 impulsom, kt\u00f3re na wz\u00f3r \u015bwiat\u0142a lub mi\u0142ego zapachu p\u0142yn\u0105 z ka\u017cdego autentycznego dobra. Ot\u00f3\u017c Pan B\u00f3g nie jest jednym z wielu – cho\u0107by pierwszym i najwa\u017cniejszym – sprawc\u00f3w dobra. On jest samym Dobrem i w Nim jest \u017ar\u00f3d\u0142o wszelkiego dobra, jakie czyni\u0105 stworzenia. Z Boga p\u0142ynie zar\u00f3wno prawda prawa moralnego, jak nasza zdolno\u015b\u0107 do czynienia dobra. W Nim ma swoj\u0105 przyczyn\u0119 zar\u00f3wno to, \u017ce dobro buduje, jak to, \u017ce ma ono naturaln\u0105 zdolno\u015b\u0107 rozlewania si\u0119 na innych.
\nWierz\u0105c w Boga, otwieram si\u0119 na Niego jako na Autorytet wszechogarniaj\u0105cy. Im wi\u0119cej otworz\u0119 si\u0119 na p\u0142yn\u0105c\u0105 z Niego prawd\u0119 moraln\u0105, im wi\u0119cej oddam Mu si\u0119, aby czyni\u0142 mnie narz\u0119dziem swojej mocy i mi\u0142o\u015bci, tym wi\u0119cej chwa\u0142y Bo\u017cej ujawnia si\u0119 przez moje \u017cycie. Nie \u017ceby Pan B\u00f3g co\u015b przez to zyskiwa\u0142. Na blisko\u015bci Boga, na czerpaniu z Jego bogactw mog\u0119 zyska\u0107 tylko ja oraz inne stworzenia. Im wi\u0119cej mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej rozleje si\u0119 w moim wn\u0119trzu, tym wyra\u017aniejszy staje si\u0119 we mnie obraz Bo\u017cy, kt\u00f3ry stanowi istot\u0119 mojego cz\u0142owiecze\u0144stwa, i tym wyra\u017aniej ods\u0142ania si\u0119 ta prawda, \u017ce „do Pana nale\u017cy ziemia i wszystko, co j\u0105 nape\u0142nia” (Ps\u00a024,1<\/a>).
\nZarazem mamy w sobie nieszcz\u0119sn\u0105 zdolno\u015b\u0107 zas\u0142aniania chwa\u0142y Bo\u017cej. Potrafimy, niestety, odwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 od Pana Boga i nie chcie\u0107 Jego mi\u0142o\u015bci. Potrafimy po swojemu, odchodz\u0105c od prawdy, odczytywa\u0107 zasady dobra i z\u0142a. \u015awiat, kt\u00f3ry w\u00f3wczas tworzymy, zaczyna fa\u0142szywie \u015bwiadczy\u0107 o tym, \u017ce Boga nie ma albo \u017ce nie jest On mi\u0142o\u015bci\u0105. W cz\u0142owieku zaciera si\u0119 w\u00f3wczas \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce zosta\u0142 stworzony na obraz Bo\u017cy, i zaczyna nawet w\u0105tpi\u0107 w sens swego \u017cycia. „Je\u015bli Ja jestem Ojcem – skar\u017cy si\u0119 B\u00f3g na to t\u0142umienie przez nas Jego chwa\u0142y – to gdzie jest cze\u015b\u0107 moja, a skoro Ja jestem Panem, gdzie\u017c szacunek do Mnie?” (Ml\u00a01,6<\/a>) „I zamienili chwa\u0142\u0119 niezniszczalnego Boga – m\u00f3wi o tym samym ludzkim zagubieniu si\u0119 Aposto\u0142 Pawe\u0142 – na podobizny i obrazy” swoich bo\u017ck\u00f3w (Rz\u00a01,23<\/a>).
\nSzkody, kt\u00f3r\u0105 ponosimy wskutek odej\u015bcia od Boga jako wszechogarniaj\u0105cego Autorytetu oraz \u0179r\u00f3d\u0142a wszelkiego sensu i mi\u0142o\u015bci, nawet por\u00f3wna\u0107 si\u0119 nie da z t\u0105 szkod\u0105, jak\u0105 ponios\u0142aby kultura polska, gdyby nikt nie pozna\u0142 si\u0119 na wielko\u015bci Norwida. Taka szkoda mo\u017ce kojarzy\u0107 si\u0119 tylko z odci\u0119ciem ro\u015bliny od jej korzeni albo z popsuciem si\u0119 w samolocie urz\u0105dze\u0144 sterowniczych.
\nJe\u015bli jednak wci\u0105\u017c na nowo przybli\u017cam si\u0119 do tego \u0179r\u00f3d\u0142a i z Niego czerpi\u0119, w\u00f3wczas dos\u0142ownie wszystko ods\u0142ania t\u0119 wspania\u0142\u0105 prawd\u0119, \u017ce \u015bwiat jest Bo\u017cy i \u017ce cz\u0142owiek jest Bo\u017cy. Dos\u0142ownie realizuje si\u0119 w\u00f3wczas przytoczona w Pa\u0144skim li\u015bcie obietnica, zawarta w s\u0142owach Aposto\u0142a Paw\u0142a: „Czy jecie, czy pijecie, czy cokolwiek innego czynicie, na chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105 czy\u0144cie”.
\nW ten spos\u00f3b uzyskujemy jak\u0105\u015b cz\u0105steczk\u0119 w dziele samego Chrystusa. Bo nikt bardziej ni\u017c On nie by\u0142 zjednoczony z Przedwiecznym Ojcem, nikt wi\u0119cej od Niego nie ods\u0142oni\u0142 obecno\u015bci Boga, Jego pot\u0119\u017cnej i niezmiennej, cho\u0107 pokornej mi\u0142o\u015bci. On sam, w swojej modlitwie do Ojca, tak o tym m\u00f3wi\u0142: „Ja Ciebie otoczy\u0142em chwa\u0142\u0105 na ziemi przez to, \u017ce wype\u0142ni\u0142em dzie\u0142o, kt\u00f3re Mi da\u0142e\u015b do wykonania” (J\u00a017,4<\/a>).
\nO. Jacek Salij OP,\u00a0Nadzieja poddawana pr\u00f3bom,
\nW drodze \u2013\u00a0Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikan\u00f3w
\n