{"id":1272,"date":"2017-08-29T16:18:40","date_gmt":"2017-08-29T14:18:40","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1272"},"modified":"2017-08-29T16:18:40","modified_gmt":"2017-08-29T14:18:40","slug":"chcesz-zapewnic-przychylnosc-bogow-zabij-sasiada","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/chcesz-zapewnic-przychylnosc-bogow-zabij-sasiada\/","title":{"rendered":"Chcesz zapewni\u0107 sobie przychylno\u015b\u0107 bog\u00f3w? Zabij s\u0105siada!"},"content":{"rendered":"
<\/header>\n
\n

\"XIX-wieczny<\/a>Tak przynajmniej za\u0142atwiali te sprawy Celtowie, zwani te\u017c Galami lub Galatami. Mordowanie ludzi podczas obrz\u0119d\u00f3w religijnych by\u0142o chlebem powszednim dla staro\u017cytnych lud\u00f3w Europy i basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Bo jak inaczej przeb\u0142aga\u0107 bog\u00f3w, ni\u017c upuszczaj\u0105c troch\u0119 ludzkiej krwi?
\n<\/strong><\/p>\n

Juliusz Cezar pisa\u0142:<\/p>\n

Uwa\u017caj\u0105, \u017ce przychylno\u015bci bog\u00f3w inaczej pozyska\u0107 nie mo\u017cna, jak tyko przez oddanie \u017cycia ludzkiego za ludzkie \u017cycie, i tego rodzaju ofiary ustanowiono w imieniu og\u00f3\u0142u.<\/em><\/p>\n

Wiara w to, \u017ce droga do serca bog\u00f3w wiedzie przez morderstwo, by\u0142a bardzo rozpowszechniona w staro\u017cytnym \u015bwiecie. Sk\u0142adanie ludzi w ofierze praktykowali Grecy, Rzymianie, Germanie, Kartagi\u0144czycy czy Egipcjanie<\/strong>. Ba, przecie\u017c sam Jahwe za\u017c\u0105da\u0142 od Abrahama ofiary z syna! Nie inaczej rzecz si\u0119 mia\u0142a z Celtami, bo to ich obyczaje opisywa\u0142 najs\u0142ynniejszy rzymski w\u00f3dz i w\u0142adca.<\/p>\n

\"Nawet<\/a><\/p>\n

Nawet w Starym Testamencie B\u00f3g domaga si\u0119 od Abrahama ofiary z syna. Na ilustracji jedna z cz\u0119\u015bci tryptyku autorstwa Bertaram von Minden z ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Piotra w Hamburgu. Lewy dolny obrazek przedstawia Ofiar\u0119 Izaaka (\u017ar\u00f3d\u0142o: domena publiczna).<\/p>\n<\/div>\n

Ogie\u0144, krzy\u017c i stryczek\u2026 \u2013 w jaki spos\u00f3b sk\u0142adano ofiary?<\/h2>\n

W \u017ar\u00f3d\u0142ach antycznych odnajdujemy kilka wzmianek o metodach, jakich u\u017cywano do obrz\u0119dowego u\u015bmiercania ludzi. Ju\u017c sam Cezar zapisa\u0142 w swojej \u201eWojnie Galijskiej\u201d, \u017ce niekt\u00f3re plemiona buduj\u0105 w tym celu ogromne kuk\u0142y, kt\u00f3re wype\u0142niaj\u0105 \u017cywymi lud\u017ami, a nast\u0119pnie podpalaj\u0105 ku uciesze bog\u00f3w.<\/p>\n

\u015awiadectwo rzymskiego wodza znajduje potwierdzenie tak\u017ce u greckiego geografa Strabona, kt\u00f3ry tak opisuje omawiany rytua\u0142:<\/p>\n

Zbudowawszy olbrzymi\u0105 konstrukcj\u0119 ze s\u0142omy i drewna, zape\u0142niali j\u0105 byd\u0142em, dzikimi zwierz\u0119tami oraz istotami ludzkimi, sk\u0142adali nast\u0119pnie p\u0142on\u0105c\u0105 ofiar\u0119 z ca\u0142ej tej konstrukcji.<\/em><\/p>\n

\"Popularnym<\/a><\/p>\n

Popularnym sposobem sk\u0142adania ofiary by\u0142a budowa drewnianej kuk\u0142y, wype\u0142nionej lud\u017ami i zwierz\u0119tami. Kuk\u0142\u0119, naturalnie, palono (\u017ar\u00f3d\u0142o: domena publiczna).<\/p>\n<\/div>\n

Wed\u0142ug historyk\u00f3w oba\u00a0te przekazy (tak bardzo do siebie podobne!) musia\u0142y zosta\u0107 oparte na wsp\u00f3lnym, nieznanym dzi\u015b \u017ar\u00f3dle. Najcz\u0119\u015bciej wspomina si\u0119 tutaj zaginione dzie\u0142o Posejdoniosa z Apamei, kt\u00f3ry w I wieku p.n.e., a wi\u0119c nied\u0142ugo przed Cezarem, podr\u00f3\u017cowa\u0142 po Galii i opisywa\u0142 panuj\u0105ce tam zwyczaje.<\/p>\n

Co ciekawe, uwieczniony\u00a0przez staro\u017cytnych autor\u00f3w obyczaj wznoszenia drewnianych kukie\u0142 wype\u0142nionych \u017cyw\u0105 ofiar\u0105 znalaz\u0142 swoje odbicie tak\u017ce w kulturze masowej. W\u0142a\u015bnie drewniana konstrukcja\u00a0ofiarna sta\u0142a si\u0119 \u00a0motywem przewodnim niezwykle popularnego filmu \u201eKult\u201d z 1973 roku.<\/p>\n

\n
\n
Norman Davies pokazuje egzotyczne stolice i m\u00f3wi\u0105ce niemal wymar\u0142ymi j\u0119zykami narody. Przedstawia nam nieznan\u0105 histori\u0119 Europy, ale i opowiada o nas samych: o Galicji, Prusach, Wielkim Ksi\u0119stwie Litewskim. Czy jaki\u015b inny historyk mia\u0142by na tyle wyobra\u017ani, \u017ceby po\u0142\u0105czy\u0107 ze sob\u0105 upadek ZSRR, histori\u0119 Gda\u0144ska i pa\u0144stwo barbarzy\u0144skich Wizygot\u00f3w? Po lekturze Zaginionych Kr\u00f3lestw nikt ju\u017c nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 traktowa\u0107 uporz\u0105dkowanego \u015bwiata historii ze szkolnych podr\u0119cznik\u00f3w jak prawdy objawionej. Burgundia nie b\u0119dzie kojarzy\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z winem, a Aragonia z Aragornem z Tolkienowskiego \u2026<\/div>\n<\/div>\n

Spalenie \u017cywcem nie by\u0142o jedynym sposobem na z\u0142o\u017cenia mi\u0142ej bogom ofiary. Wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji s\u0105 tu\u00a0\u015bredniowieczne scholia (komentarze) do \u201eWojny Domowej\u201d rzymskiego poety Lukana. Znajdziemy w nich obja\u015bnienia dotycz\u0105ce szczeg\u00f3\u0142\u00f3w przeprowadzanych obrz\u0119d\u00f3w.<\/p><\/div>\n

I tak: ofiar\u0119 dla Teutatesa nale\u017ca\u0142o utopi\u0107, ludzi przeznaczonych Esusowi powiesi\u0107 lub po\u0107wiartowa\u0107, a tych, kt\u00f3rych \u015bmier\u0107 przeb\u0142aga\u0107 mia\u0142a Taranisa \u2013 spali\u0107 w drewnianych kuk\u0142ach<\/strong>.<\/p>\n

\"Celtyckie<\/a><\/p>\n

Celtyckie b\u00f3stwa by\u0142y bezwzgl\u0119dne i surowo domaga\u0142y si\u0119 ofiary. W\u015br\u00f3d nich najwa\u017cniejszy by\u0142 Dagda, b\u00f3g druid\u00f3w, rolnictwa, obfito\u015bci i p\u0142odno\u015bci (\u017ar\u00f3d\u0142o: domena publiczna).<\/p>\n<\/div>\n

Ten makabryczny katalog rozwijaj\u0105 tak\u017ce Diodor z Sycylii i Kasjusz Dion. Pierwszy z nich, opisuj\u0105c dokonania wojenne Gal\u00f3w wzmiankuje, \u017ce je\u0144c\u00f3w wojennych i odst\u0119pc\u00f3w od prawa przetrzymuj\u0105 oni przez pi\u0119\u0107 lat, a nast\u0119pnie wbijaj\u0105 ich na pal ku czci bog\u00f3w<\/em>.<\/p>\n

Podobnie Dion, relacjonuj\u0105c powstanie kr\u00f3lowej Budyki wspomina, i\u017c schwytane podczas insurekcji Rzymianki wbijano na pale w gaju po\u015bwi\u0119conym bogini Andate. Tacyt za\u015b, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ci\u0142 tym wydarzeniom miejsce w swoich \u201eRocznikach\u201d, podaje, \u017ce do eksterminacji je\u0144c\u00f3w u\u017cywano ognia, krzy\u017ca i stryczka<\/em>.<\/p>\n

Ofiary z przest\u0119pc\u00f3w i niepe\u0142nosprawnych<\/h2>\n

Powy\u017cszy cytat, zaczerpni\u0119ty z \u201eWojny Galijskiej\u201d Cezara, wskazuje, i\u017c w ofierze sk\u0142adano g\u0142\u00f3wnie\u00a0odst\u0119pc\u00f3w od prawa. Jednak ju\u017c w dalszej cz\u0119\u015bci tego ust\u0119pu wielki Rzymianin przyznaje, \u017ce brak takowych wcale nie sta\u0142 na przeszkodzie w z\u0142o\u017ceniu krwawego daru dla bog\u00f3w. Gdy zabrak\u0142o kryminalist\u00f3w, Galowie\u00a0zabijali kogo popad\u0142o.<\/p>\n

\"Nie<\/a><\/p>\n

Nie tylko Aztekowie sk\u0142adali krwawe ofiary z ludzi. Zwyczaj by\u0142 popularny r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d Europejczyk\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n

Diodor z Sycylii wspomina, \u017ce ofiarowywano tak\u017ce je\u0144c\u00f3w wojennych. O tym, \u017ce los pokonanych w bitwie Rzymian by\u0142 przes\u0105dzony, niech \u015bwiadczy wzmianka z dzie\u0142a Paw\u0142a Orozjusza, dotycz\u0105ca star\u0107 z Cymbrami i Teutonami (ci drudzy, zdaniem niekt\u00f3rych, mieli by\u0107 plemieniem celtyckim!). Dowiadujemy si\u0119 z niej, \u017ce po zwyci\u0119skiej bitwie wszystkich schwytanych \u017co\u0142nierzy z Miasta Romy powieszono na drzewach. Czy zostali oni po\u015bwi\u0119ceni Esusowi, czy zwyczajnie zamordowani \u2013 tego nie wiemy.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie ciekawe informacje przynosz\u0105 nam \u017ar\u00f3d\u0142a archeologiczne. Okazuje si\u0119, \u017ce bog\u00f3w pr\u00f3bowano przeb\u0142aga\u0107 tak\u017ce zabijaniem\u2026 os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych!<\/strong> W brytyjskiej jaskini w Alvestone ko\u0142o Bristolu, gdzie mia\u0142 si\u0119 znajdowa\u0107 o\u015brodek kultu druid\u00f3w, odkryto kilka ko\u015bci ludzkich, nosz\u0105cych \u015blady mutacji powsta\u0142ej na skutek choroby Pageta \u2013 schorzenia\u00a0powoduj\u0105cego krucho\u015b\u0107 i \u0142amliwo\u015b\u0107 ko\u015bci.<\/p>\n

\"W<\/a><\/p>\n

W mie\u015bcie \u015bwi\u0119tego Albana \u2013 pierwszego brytyjskiego m\u0119czennika, niegdy\u015b zabijano niepe\u0142nosprawne kobiety w ofierze poga\u0144skim bogom. Na zdj\u0119ciu katedra w Saint Albans (autor: Hilton1949, licencja: CC BY-SA 3.0)<\/p>\n<\/div>\n

Niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 ruchow\u0105 naznaczone by\u0142y tak\u017ce trzy kobiety, kt\u00f3re zosta\u0142y rytualnie u\u015bmiercone i pochowane w przedsionku grobowca wodza celtyckiego w angielskiej miejscowo\u015bci Saint Albans.<\/p>\n

Pozostaj\u0105 u nich jeszcze \u015blady dawnego barbarzy\u0144stwa dzi\u015b zakazanego<\/em><\/h2>\n

Z dzie\u0142 autor\u00f3w staro\u017cytnych przebija pot\u0119pienie dla omawianego rytua\u0142u. Trudno si\u0119 dziwi\u0107! Je\u015bli wierzy\u0107 przytoczonym wzmiankom, to w licznych wojnach z Galami wielu Rzymian i Grek\u00f3w musia\u0142o straci\u0107 \u017cycie na o\u0142tarzach celtyckich\u00a0bog\u00f3w. Nie budzi wi\u0119c zaskoczenia fakt, i\u017c po podboju teren\u00f3w Galii i Brytanii aparat biurokratyczny stara\u0142 si\u0119 wykorzeni\u0107 te \u2013 jak podaje Swetoniusz \u2013 potworne w swym okrucie\u0144stwie obrz\u0119dy<\/em>.<\/p>\n

Pliniusz Starszy wspomina, i\u017c oficjalny zakaz\u00a0ofiarowywania ludzi istotom niebieskim na terenie Pa\u0144stwa Rzymskiego zacz\u0105\u0142 obowi\u0105zywa\u0107 w 14 roku p.n.e.<\/strong>, za konsulatu Lentulusa i Krassusa. Zaznacza jednak, \u017ce na terenie Galii praktyki te trwaj\u0105 do naszych czas\u00f3w<\/em> (czyli do po\u0142owy I wieku n.e.). Ten sam autor podaje te\u017c, \u017ce odpowiedzialny za\u00a0nie\u00a0urz\u0105d druid\u00f3w zni\u00f3s\u0142 za swego panowania cesarz Tyberiusz.<\/p>\n

\"Za<\/a><\/p>\n

Za rozpowszechnianie i przeprowadzanie makabrycznych rytua\u0142\u00f3w odpowiadali druidzi (autor: sandyraidy, licencja: CC BY-SA 2.0).<\/p>\n<\/div>\n

Co innego twierdzi\u00a0Swetoniusz. W \u201e\u017bywotach Cezar\u00f3w\u201d napisa\u0142, \u017ce\u00a0likwidacja celtyckiego stanu kap\u0142a\u0144skiego dokona\u0142a si\u0119 za panowania Klaudiusza. Regulacje prawne, zakazuj\u0105ce sk\u0142adania ofiar z ludzi, przywo\u0142uje tak\u017ce Pomponiusz Mela w spisanej w 43 lub 44 roku n.e. \u201eChronografii\u201d. \u00a0Twierdzi, \u017ce u Gal\u00f3w:<\/p>\n

pozostaj\u0105 jeszcze \u015blady dawnego barbarzy\u0144stwa dzi\u015b zakazanego i chocia\u017c powstrzymuj\u0105 si\u0119 od krwawych ofiar, mimo to przyprowadzaj\u0105 do o\u0142tarza ludzi, kt\u00f3rym zadaj\u0105 lekkie rany<\/em>.<\/p>\n

Z powy\u017cszych \u015bwiadectw wynika, \u017ce\u00a0sk\u0142adanie ofiar z ludzi zosta\u0142o zakazane na pocz\u0105tku I wieku n.e.<\/strong> Trudno jednak przyj\u0105\u0107, i\u017c jednorazowy akt prawny, wystawiony przez wrog\u0105 administracj\u0119, m\u00f3g\u0142 wykorzeni\u0107 zwyczaj istniej\u0105cy w\u015br\u00f3d Gal\u00f3w odk\u0105d tylko pojawili si\u0119 na arenie dziejowej.<\/p>\n

Bibliografia:<\/h2>\n

Artyku\u0142 powsta\u0142 w oparciu o szerok\u0105 bibliografi\u0119. Kliknij, \u017ceby j\u0105 rozwin\u0105\u0107.<\/span><\/p>\n

\n\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n
    \n
  1. Diodor Sycylijski, The Library of History<\/em>, trans. C.H. Oldfather, Harvard 1939<\/span><\/li>\n
  2. Gajusz Juliusz Cezar, Wojna Galijska<\/em>, t\u0142um. E. Konik, Wroc\u0142aw 2004<\/li>\n
  3. Kasjusz Dion, Roman History<\/em>, trans. <\/span>Ernest Cary, London 1914<\/li>\n
  4. Marek Anneusz Lukan, Wojna Domowa<\/em>, t\u0142um. M. Bo\u017cek, Krak\u00f3w 1994<\/li>\n
  5. Pawe\u0142 Orozjusz, Historia przeciw poganom<\/em>, t\u0142um. H. Pietruszczak, 2012<\/li>\n
  6. Pliniusz Starszy, Historia Naturalna<\/em>, t. IX, t\u0142um. J. \u0141ukaszewicz, Pozna\u0144 1845<\/li>\n
  7. Pomponiusz Mela, Chronografia czyli opis kr\u0119gu Ziemi<\/em>, t\u0142um. M. Golias, Piotrk\u00f3w Trybunalski 2011<\/li>\n
  8. Swetoniusz, \u017bywoty Cezar\u00f3w<\/em>, t\u0142um. J. Niemirska-Pliszczy\u0144ska, Wroc\u0142aw 2004<\/li>\n
  9. Tacyt, Annals: Books 13-16<\/em>, trans. J. Jackson, Harvard 1937<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    Opracowania:<\/p>\n

      \n
    1. Bartnik A., Zarys wierze\u0144 plemion celtyckich<\/em>, Krak\u00f3w 2013<\/li>\n
    2. Brunaux J. L., Les Religions Gaulois. Rituels Celtiques de la Gaule Independente<\/em>, Pary\u017c 1996<\/span><\/li>\n
    3. Brunaux J. L., Die keltischen Heiligtumer Nordfrankreichs<\/em> [im:] A. Haffer (ed.), Heiligtumer und Opferkulte der Kelten, Stuttgart 1995<\/span><\/li>\n
    4. Brunaux J. L., The Celtic Gauls: Gods, Rites, Sanctuaries<\/em>, Londyn 1988<\/span><\/li>\n
    5. Dowden K., European Paganism. The realities of cult from antiquity to the Middle Ages<\/em>, Londyn-Nowy York 2000<\/span><\/li>\n
    6. Green M., Dying for the Gods<\/em>, Charleston 2002<\/span><\/li>\n
    7. Green M., Exploring the World of the Druids<\/em>, Londyn 1997<\/span><\/li>\n
    8. Ipping-Petterson M., Human Sacrifice in Iron Age Northern Europe<\/em>, Leiden 2011
      \n      Mateusz Oko\u0144ski<\/strong><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/section>\n

      http:\/\/ciekawostkihistoryczne.pl\/2016\/02\/06\/chcesz-zapewnic-sobie-przychylnosc-bogow-zabij-sasiada\/2\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Tak przynajmniej za\u0142atwiali te sprawy Celtowie, zwani te\u017c Galami lub Galatami. Mordowanie ludzi podczas obrz\u0119d\u00f3w religijnych by\u0142o chlebem powszednim dla staro\u017cytnych lud\u00f3w Europy i basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Bo jak inaczej przeb\u0142aga\u0107 bog\u00f3w, ni\u017c upuszczaj\u0105c troch\u0119 ludzkiej krwi? Juliusz Cezar pisa\u0142:… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1061],"tags":[891],"class_list":["post-1272","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-varia","tag-varia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1272","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1272"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1272\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}