{"id":1105,"date":"2017-08-23T07:15:05","date_gmt":"2017-08-23T05:15:05","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1105"},"modified":"2017-08-23T07:15:05","modified_gmt":"2017-08-23T05:15:05","slug":"lenin-wobec-religii-poczatek-brutalnej-ateizacji-ludnosci-zwiazku-sowieckie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/lenin-wobec-religii-poczatek-brutalnej-ateizacji-ludnosci-zwiazku-sowieckie\/","title":{"rendered":"Lenin wobec religii: pocz\u0105tek brutalnej ateizacji ludno\u015bci Zwi\u0105zku Sowieckie"},"content":{"rendered":"
\nOd czas\u00f3w O\u015bwiecenia w wielu \u015brodowiskach pokutuje stereotyp religii prowadz\u0105cej do fanatyzmu i nietolerancji. Nie neguj\u0105c faktu istnienia fanatyzmu religijnego nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce XX wiek dobitnie pokaza\u0142, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em nietolerancji i fanatyzmu mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c ateizm…\n<\/div>\n
<\/div>\n
\n
\nStanowisko ideologii marksistowskiej, kt\u00f3ra by\u0142a oficjaln\u0105 ideologi\u0105 partii W\u0142odzimierza Lenina, wobec religii by\u0142o jasne i jednoznaczne \u2013 negowa\u0142a ona istnienie jakiegokolwiek boga i uznawa\u0142a wszystkie istniej\u0105ce na \u015bwiecie religie za fa\u0142szywe. Najkr\u00f3cej mo\u017cna je stre\u015bci\u0107 w s\u0142ynnym stwierdzeniu Karola Marksa, \u017ce \u201ereligia to opium dla ludu\u201d. Niemniej jednak nie musia\u0142o to automatycznie poci\u0105ga\u0107 za sob\u0105 brutalnej i bezwzgl\u0119dnej walki z religi\u0105. Zachodnioeuropejskie partie socjaldemokratyczne, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c jak partia bolszewicka opiera\u0142y si\u0119 na ideologii marksistowskiej, przez ca\u0142y wiek XX b\u0119d\u0105c w r\u00f3\u017cnych okresach u w\u0142adzy w swoich krajach nie ucieka\u0142y si\u0119 do prze\u015bladowa\u0144 wyznawc\u00f3w r\u00f3\u017cnych religii tak jak czynili to bolszewicy w Rosji. Dlatego analizuj\u0105c zjawisko rozpocz\u0119cia prze\u015bladowa\u0144 religijnych w ZSRR trzeba \u2013 poza marksizmem \u2013 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na inne czynniki kt\u00f3re do niego doprowadzi\u0142y.
\n\"Lenin<\/a><\/span>
\nLenin przemawiaj\u0105cy w marcu 1919 roku (fot. G. P. Goldstein, domena publiczna).<\/span><\/p>\n

Edukacja czy ateizacja?<\/h3>\n

W kierownictwie bolszewickim nie by\u0142o na ten temat zgody \u2013 istnia\u0142y dwa stanowiska w kwestii polityki religijnej. Pierwsze z nich, lansowane przez Anatolija \u0141unaczarskiego (1875\u20131933) zak\u0142ada\u0142o, i\u017c religia wyra\u017ca autentyczn\u0105, ale \u017ale skierowan\u0105 t\u0119sknot\u0119 za duchowo\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 w inny spos\u00f3b. \u0141unaczarski twierdzi\u0142, \u017ce powinna ni\u0105 by\u0107 \u201ewiara w ludzk\u0105 solidarno\u015b\u0107\u201d, czyli inaczej m\u00f3wi\u0105c laicki humanizm. Wed\u0142ug niego nale\u017ca\u0142o tak\u017ce propagowa\u0107 nauk\u0119 jako alternatyw\u0119 dla religii i prowadzi\u0107 edukacj\u0119 mas w kierunku \u015bwieckim i ateistycznym. Zupe\u0142nie inny pogl\u0105d mia\u0142 w tej kwestii Jemialjan Jaros\u0142awski. Wzywa\u0142 on do ostrej walki z religi\u0105, uznaj\u0105c j\u0105 za przes\u0105d wykorzystywany przez \u201eklasy panuj\u0105ce\u201d do realizacji swoich interes\u00f3w.<\/p>\n

\n
\nNarodziny ideologii bolszewickiej i jej rozw\u00f3j do 1917 roku\n<\/div>\n
Czytaj dalej…<\/div>\n<\/div>\n

Jak zawsze w partii bolszewickiej, ostateczn\u0105 decyzj\u0119 w kwestii polityki religijnej podj\u0105\u0142 sam Lenin. Nigdy nie by\u0142 on, w odr\u00f3\u017cnieniu od swoich rodzic\u00f3w, cz\u0142owiekiem religijnym. Jego postaw\u0119 z czas\u00f3w dzieci\u0144stwa mo\u017cna okre\u015bli\u0107 jako \u201ep\u00f3\u0142wiar\u0119\u201d. Jak wspomina\u0142: \u201eJu\u017c w pi\u0105tej klasie gimnazjum rozwi\u0105za\u0142em radykalnie wszystkie kwestie religijne: zerwa\u0142em sw\u00f3j krzy\u017cyk i wyrzuci\u0142em go do kosza na \u015bmieci\u201d. Na jego pogl\u0105dy w kwestii polityki religijnej silny wp\u0142yw mia\u0142a, najprawdopodobniej, tak\u017ce antyreligijna tradycja rewolucji francuskiej z ko\u0144ca XVIII wieku, kt\u00f3r\u0105 on i wszyscy politycy bolszewiccy byli zafascynowani i za kt\u00f3rej kontynuator\u00f3w si\u0119 uwa\u017cali. Wystarczy w tym kontek\u015bcie wspomnie\u0107, \u017ce Lew Trocki nazwa\u0142 kiedy\u015b Lenina \u201eMaksymilianem Leninem\u201d, por\u00f3wnuj\u0105c go w ten spos\u00f3b z Robespierre’em. Ostatecznie zatem Lenin zdecydowa\u0142 si\u0119 przyj\u0105\u0107 pogl\u0105dy Jaros\u0142awskiego i rozpocz\u0105\u0107 bezwzgl\u0119dn\u0105 walk\u0119 z wyznaniami religijnymi na terenie dawnego Imperium Rosyjskiego.<\/p>\n

Nowa sytuacji Cerkwi Prawos\u0142awnej<\/h3>\n

Po abdykacji cara Miko\u0142aja II (15 marca 1917 roku) utworzono w Rosji tzw. Rz\u0105d Tymczasowy. Mia\u0142 on zarz\u0105dza\u0107 krajem do momentu wybor\u00f3w do Zgromadzenia Konstytucyjnego, kt\u00f3re mia\u0142o stworzy\u0107 w pa\u0144stwie nowy porz\u0105dek ustrojowy, w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b uchwali\u0107 konstytucj\u0119. Na jego czele sta\u0142 najpierw Gieorgij Lwow (16 marca \u2013 20 lipca 1917 roku), a nast\u0119pnie Aleksandr Kiere\u0144ski (21 lipca \u2013 7 listopada 1917 roku).
\n\"Tichon\"<\/a><\/span>
\nPatriarcha moskiewski Tichon (fot. Michael Goltz, domena publiczna).<\/span>
\nRz\u0105d ten podj\u0105\u0142 dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu rozdzia\u0142 Ko\u015bcio\u0142a od pa\u0144stwa. W czerwcu 1917 roku zniesiono urz\u0105d \u201eOberprokuratora \u015awi\u0119tego Synodu\u201d, utworzony przez cara Piotra I, kt\u00f3ry to urz\u0105d by\u0142 obsadzany do tej pory przez cara i zapewnia\u0142 mu ca\u0142kowit\u0105 kontrol\u0119 nad Cerkwi\u0105. W lipcu w\u0142adze og\u0142osi\u0142y r\u00f3wno\u015b\u0107 wszystkich wyzna\u0144 wobec prawa, pozbawiaj\u0105c w ten spos\u00f3b Cerkiew Prawos\u0142awn\u0105 dotychczasowej uprzywilejowanej pozycji. Ministerstwu O\u015bwiaty podporz\u0105dkowano tak\u017ce wszystkie szko\u0142y, kt\u00f3re korzysta\u0142y z subwencji pa\u0144stwowych, nie czyni\u0105c w tej kwestii wyj\u0105tku dla szk\u00f3\u0142 cerkiewnych. Nast\u0119pnie usuni\u0119to z program\u00f3w szkolnych przymusow\u0105 nauk\u0119 prawos\u0142awnego katechizmu.
\n15 sierpnia 1917 roku rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w Moskwie pierwszy od 1666 roku powszechny Sob\u00f3r Rosyjskiej Cerkwi Prawos\u0142awnej, kt\u00f3ry mia\u0142 na celu jej dostosowanie do funkcjonowania w nowym ustroju politycznym w Rosji. Zdecydowa\u0142 on o przywr\u00f3ceniu Patriarchatu (zniesionego przez cara Piotra I w 1721 roku) jako najwy\u017cszej w\u0142adzy zwierzchniej Cerkwi. W ko\u0144cu pa\u017adziernika tego roku sob\u00f3r wybra\u0142 na Patriarch\u0119 \u201eMoskwy i Wszechrusi\u201d duchownego o imieniu Tichon. Przyj\u0105\u0142 on strategi\u0119 neutralno\u015bci politycznej, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce celem Cerkwi jest zaspokajanie duchowych potrzeb narodu, a nie zajmowanie si\u0119 tym kto sprawuje w\u0142adz\u0119 w pa\u0144stwie. By\u0142a to neutralno\u015b\u0107 tak daleko posuni\u0119ta, \u017ce w 1918 roku odm\u00f3wi\u0142 on udzielenia swojego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa armiom \u201ebia\u0142ych\u201d, walcz\u0105cym z re\u017cimem bolszewickim.<\/p>\n

Pierwsze uderzenia bolszewik\u00f3w<\/h3>\n

Jednak w\u0142adze bolszewickie nie my\u015bla\u0142y o \u017cadnym modus vivendi<\/em> z Cerkwi\u0105 Prawos\u0142awn\u0105. Ju\u017c od pocz\u0105tku 1918 roku dochodzi\u0142o do coraz cz\u0119stszych przypadk\u00f3w napa\u015bci \u017co\u0142nierzy i marynarzy na duchownych, do kt\u00f3rych nowe w\u0142adze same zach\u0119ca\u0142y. 2 lutego 1918 roku rz\u0105d bolszewicki wyda\u0142 \u201eDekret o wolno\u015bci sumienia oraz o Ko\u015bciele i stowarzyszeniach religijnych\u201d. Jak zawsze w przypadku bolszewickich ustaw, tytu\u0142 dekretu by\u0142 zwyk\u0142\u0105 nowomow\u0105, nie maj\u0105c\u0105 nic wsp\u00f3lnego z jego rzeczywist\u0105 tre\u015bci\u0105. Wprowadza\u0142 on bowiem nie tyle rozdzia\u0142 Ko\u015bcio\u0142a od pa\u0144stwa, ale tak\u017ce zawiera\u0142 przepisy uniemo\u017cliwiaj\u0105ce Cerkwi i innym wyznaniom religijnym normalne funkcjonowanie. Zakazywa\u0142 instytucjom ko\u015bcielnym i religijnym posiadania jakiegokolwiek maj\u0105tku, wliczaj\u0105c w to \u015bwi\u0105tynie i przedmioty u\u017cywane podczas obrz\u0119d\u00f3w religijnych, zabrania\u0142 pobierania jakichkolwiek op\u0142at od wiernych, a tak\u017ce pozbawia\u0142 ich prawa do op\u0142at pa\u0144stwowych, wyp\u0142acanych w czasach carskich. De facto<\/em> zatem pozbawia\u0142 duchowie\u0144stwo \u015brodk\u00f3w do \u017cycia.
\n\"Kustodijew<\/a>Bolszewik<\/em> (aut. Boris Kustodijew, domena publiczna).<\/span>
\nZ kolei Konstytucja Rosji Sowieckiej z 1918 roku pozbawia\u0142a duchowie\u0144stwo zar\u00f3wno biernego, jak i czynnego prawa wyborczego do wszystkich organ\u00f3w w\u0142adzy sowieckiej ( na marginesie trzeba przyzna\u0107, \u017ce wszystkie wybory w Rosji bolszewickiej i tak mia\u0142y od samego pocz\u0105tku jej istnienia fasadowy charakter). W latach 1918-1919 zamkni\u0119to wi\u0119kszo\u015b\u0107 rosyjskich klasztor\u00f3w, a ich maj\u0105tek rozgrabiono. W reakcji na te kroki patriarcha Tichon zdecydowa\u0142 si\u0119 zerwa\u0107 z zasad\u0105 apolityczno\u015bci i 26 pa\u017adziernika 1918 roku ostro pot\u0119pi\u0142 rz\u0105dy bolszewickie za rozpocz\u0119ty we wrze\u015bniu tego roku \u201eczerwony terror\u201d, kt\u00f3rego ofiar\u0105 pad\u0142o wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w od 50 do 140, a nawet 250 tysi\u0119cy ludzi. Do roku 1922 Lenin nie zdecydowa\u0142 si\u0119 jednak na generalny atak na Cerkiew, poniewa\u017c nie chcia\u0142 otwiera\u0107 \u201enowego frontu\u201d w tocz\u0105cej si\u0119 pomi\u0119dzy bolszewikami a armiami \u201ebia\u0142ych genera\u0142\u00f3w\u201d wojnie domowej w Rosji…<\/p>\n

Cyniczne wykorzystanie g\u0142odu<\/h3>\n

W latach 1921\u20131922 roku Rosj\u0119 nawiedzi\u0142a gigantyczna kl\u0119ska g\u0142odu. Oficjalne \u017ar\u00f3d\u0142a podawa\u0142y, \u017ce w marcu 1922 roku g\u0142odowa\u0142o ponad 30 milion\u00f3w ludzi. W lipcu tego samego roku grupa znanych os\u00f3b, znawc\u00f3w rolnictwa, pisarzy i lekarzy utworzy\u0142a za zgod\u0105 rz\u0105du komitet, zwany \u201ePomgo\u0142em\u201d, kt\u00f3ry mia\u0142 na celu uzyskanie od zagranicy pomocy dla g\u0142oduj\u0105cych. Patriarcha Tichon zgodzi\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas w imieniu Cerkwi ofiarowa\u0107 \u201eniepo\u015bwi\u0119cone\u201d naczynia liturgiczne (\u201epo\u015bwi\u0119cone\u201d nie wchodzi\u0142y w gr\u0119, gdy\u017c i\u017c oddanie oznacza\u0142oby \u015bwi\u0119tokradztwo).
\n\"G\u0142\u00f3d<\/a>Ofiary g\u0142odu w Buzu\u0142uku, zima 1921\/1922 (fot. Fridtjof Nansen, domena publiczna).<\/span>
\nLenin zdecydowa\u0142 si\u0119 na rozwi\u0105zanie komitetu i aresztowanie jego cz\u0142onk\u00f3w. Id\u0105c za rad\u0105 Lwa Trockiego z 30 stycznia 1922 roku zdecydowa\u0142 si\u0119 na wykorzystanie kl\u0119ski g\u0142odu do rozprawy z Cerkwi\u0105 poprzez za\u017c\u0105danie od niej przekazania tak\u017ce \u201epo\u015bwi\u0119conych\u201d naczy\u0144 liturgicznych na pomoc g\u0142oduj\u0105cych. Lenin wiedzia\u0142 doskonale, \u017ce Cerkiew odm\u00f3wi jego pro\u015bbie \u2013 chodzi\u0142o o skompromitowanie jej w oczach spo\u0142ecze\u0144stwa, jako \u201enieczu\u0142ej na cierpienia g\u0142oduj\u0105cego ludu\u201d. Ca\u0142\u0105 akcj\u0105 kierowa\u0142, z upowa\u017cnienia Lenina, Trocki.<\/p>\n

\n
\nProfanacja grob\u00f3w, czyli bolszewik\u00f3w walka z religi\u0105\n<\/div>\n<\/div>\n

26 lutego 1922 roku w\u0142adze bolszewickie wyda\u0142y dekret, w kt\u00f3rym nakazywa\u0142y lokalnym w\u0142adzom w ca\u0142ym kraju odebranie Cerkwi wszystkich naczy\u0144 liturgicznych b\u0119d\u0105cych w jej posiadaniu \u201ew celu pomocy g\u0142oduj\u0105cym masom\u201d. Jak by\u0142o do przewidzenia, patriarcha Tichon odm\u00f3wi\u0142 podporz\u0105dkowania si\u0119 temu dekretowi, za co w maju 1922 roku zosta\u0142 umieszczony w areszcie domowym (wcze\u015bniej by\u0142 ju\u017c w nim umieszczany kilkakrotnie, na r\u00f3\u017cny czas). W\u0142adze przyst\u0105pi\u0142y zatem do przymusowego odbierania naczy\u0144, co wywo\u0142a\u0142o gwa\u0142towny op\u00f3r ludno\u015bci w wielu miejscowo\u015bciach, prowadz\u0105cy do zamieszek. Sk\u0142oni\u0142y one w\u0142adze bolszewickie \u2013 pod nieobecno\u015b\u0107 Lenina i Trockiego \u2013 do zawieszenia w dniu 19 marca konfiskat do odwo\u0142ania. W tym samym dniu Lenin, przebywaj\u0105cy na wsi z powodu choroby, przes\u0142a\u0142 Biuru Politycznemu partii bolszewickiej memoria\u0142, w kt\u00f3rym nakaza\u0142 wznowienie konfiskat. W 1990 roku \u00f3wczesne w\u0142adze ZSRR zdecydowa\u0142y si\u0119 na oficjalne opublikowanie dokumentu. Warto zacytowa\u0107 jego fragmenty:<\/p>\n

Za wszelk\u0105 cen\u0119 musimy doko\u0144czy\u0107 odbieranie cerkiewnych kosztowno\u015bci w spos\u00f3b stanowczy i szybki. Dzi\u0119ki temu zapewnimy sobie kapita\u0142 wart kilkaset milion\u00f3w rubli w z\u0142ocie (pami\u0119tajcie o nieprzebranych bogactwach niekt\u00f3rych klasztor\u00f3w). Bez tego kapita\u0142u nie b\u0119dzie mo\u017cna prowadzi\u0107 prac pa\u0144stwowych w og\u00f3le i w szczeg\u00f3lno\u015bci dokona\u0107 odbudowy gospodarczej, a zw\u0142aszcza umocni\u0107 naszej pozycji w Genui. Za wszelk\u0105 cen\u0119 musimy dosta\u0107 w swoje r\u0119ce kapita\u0142 kilkuset milion\u00f3w rubli w z\u0142ocie (a mo\u017ce nawet kilka miliard\u00f3w). Mo\u017cna tego dokona\u0107 skutecznie tylko w tym momencie. Wszystko wskazuje na to, \u017ce p\u00f3\u017aniej nam si\u0119 nie uda, bo tylko sytuacja rozpaczliwego g\u0142odu wywo\u0142a w masach ch\u0142opskich takie nastroje, kt\u00f3re zagwarantuj\u0105 nam ich sympatie albo przynajmniej neutralno\u015b\u0107, dzi\u0119ki czemu zwyci\u0119stwo w walce o odebranie kosztowno\u015bci pozostanie bezwarunkowo i ca\u0142kowicie po naszej stronie… Dlatego doszed\u0142em do jednoznacznego wniosku, \u017ce musimy teraz wyda\u0107 rozstrzygaj\u0105c\u0105 i bezlitosn\u0105 wojn\u0119 czarnosecinnemu klerowi i zd\u0142awi\u0107 jego op\u00f3r tak brutalnie, aby zapami\u0119ta\u0142 to sobie na ca\u0142e dziesi\u0119ciolecia (\u2026). Im wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 cz\u0142onk\u00f3w reakcyjnej bur\u017cuazji i reakcyjnego kleru uda nam si\u0119 rozstrzela\u0107 pod tym pretekstem, tym lepiej…<\/p><\/blockquote>\n

\"Aleksander<\/a><\/span>
\nAleksander Wwiedienski, lider \u201e\u017bywej Cerkwi\u201d (1924 r., domena publiczna).<\/span>
\n22 marca Komisja do spraw Kosztowno\u015bci pod przewodnictwem Trockiego przeg\u0142osowa\u0142a wznowienie konfiskat. Z uzyskanych z ich sprzeda\u017cy \u015brodk\u00f3w finansowych na pomoc g\u0142oduj\u0105cym przekazano niewiele (o ile w og\u00f3le). W tym samym 1922 roku w wyniku zakrojonych na szerok\u0105 skal\u0119 prze\u015bladowa\u0144 wymordowano 8 tysi\u0119cy duchownych. Wprowadzono tak\u017ce zakaz nauczania religii ma\u0142oletnich w szko\u0142ach prywatnych i publicznych, za kt\u00f3rego z\u0142amanie wprowadzono kar\u0119 do roku ci\u0119\u017ckich rob\u00f3t. Z kolei inspirowany przez \u00f3wczesn\u0105 sowieck\u0105 bezpiek\u0119 (GPU) metropolita Aleksander Wwiede\u0144ski utworzy\u0142 tzw. \u201e\u017byw\u0105 Cerkiew\u201d, kt\u00f3ra mia\u0142a na celu nadanie prawos\u0142awiu \u201ebardziej post\u0119powego charakteru\u201d. Mimo, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 duchownych pozosta\u0142a wierna Patriarsze Tichonowi, \u201e\u017bywa Cerkiew\u201d os\u0142abi\u0142a struktury Rosyjskiej Cerkwi Prawos\u0142awnej. Sam Patriarcha, kt\u00f3remu w 1923 roku w\u0142adze sowieckie wytoczy\u0142y proces pokazowy, skapitulowa\u0142 i zdecydowa\u0142 si\u0119 na wydanie wiernopodda\u0144czych deklaracji wobec w\u0142adz, za co zosta\u0142 zwolniony z wi\u0119zienia. Mimo to w\u0142adze sowieckie nie zrezygnowa\u0142y z walki z religi\u0105 z i propagowania ateizmu, czym zaj\u0105\u0142 si\u0119 utworzony w 1925 roku, ju\u017c po \u015bmierci Lenina, Zwi\u0105zek Wojuj\u0105cych Bezbo\u017cnik\u00f3w.<\/p>\n

Walka z innymi religiami<\/h3>\n

Prze\u015bladowania religijne w czasach rz\u0105d\u00f3w Lenina nie omin\u0119\u0142y tak\u017ce innych religii na terenie Rosji Sowieckiej: judaizmu i katolicyzmu. Ju\u017c w pierwszym okresie w\u0142adzy bolszewik\u00f3w, w latach 1918-1921, dochodzi\u0142o do konfiskaty synagog na cele \u015bwieckie. Jednak dopiero w 1922 roku, tak samo jak w przypadku Cerkwi, Lenin zdecydowa\u0142 si\u0119 na radykaln\u0105 rozpraw\u0119 z judaizmem. Na masow\u0105 skal\u0119 zacz\u0119to konfiskowa\u0107 synagogi i zamyka\u0107 szko\u0142y religijne, egzemplarze Tory, czyli \u015bwi\u0119tej ksi\u0119gi wyznawc\u00f3w judaizmu, wyrzucaj\u0105c na \u015bmietnik. Po XII zje\u017adzie partii bolszewickiej z kwietnia 1923 roku konfiskaty synagog, podobnie jak i Cerkwi, usta\u0142y, jednak w 1927 roku wznowiono je, w rezultacie czego do ko\u0144ca lat 30. synagogi zupe\u0142nie znikn\u0119\u0142y z przestrzeni ZSRR. Na \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy praktykowali swoj\u0105 religi\u0119 w domach, spada\u0142y surowe kary. Zakazano im tak\u017ce u\u017cywa\u0107 i naucza\u0107 j\u0119zyka hebrajskiego, poniewa\u017c by\u0142 on j\u0119zykiem obrz\u0119d\u00f3w religijnych.
\n\"Jan<\/a><\/span>
\nJan Cieplak, sufragan mohylewski, arcybiskup tytularny Ochrydy (domena publiczna).<\/span>
\nJe\u015bli chodzi o prze\u015bladowania katolicyzmu, trzeba wspomnie\u0107 w tym kontek\u015bcie o pokazowym procesie polskiego arcybiskupa Jana Cieplaka i 15 innych ksi\u0119\u017cy, w wi\u0119kszo\u015bci Polak\u00f3w. Odby\u0142 si\u0119 on 15 marca 1923 roku. Oskar\u017cono ich o \u201ekontrrewolucj\u0119\u201d, stawianie oporu podczas konfiskaty naczy\u0144 liturgicznych i prowadzenie nauki religii w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy. Arcybiskup Cieplak i ksi\u0105dz Konstanty Budkiewicz zostali w nim skazani na kar\u0119 \u015bmierci. Z powodu protestu rz\u0105du polskiego arcybiskup zosta\u0142 w ko\u0144cu zwolniony z wi\u0119zienia i wyjecha\u0142 do Polski, ksi\u0105dz Budkiewicz jednak zosta\u0142 rozstrzelany.
\nW czasach Lenina naj\u0142agodniej potraktowano wyznawc\u00f3w islamu, poniewa\u017c rz\u0105d sowiecki nie chcia\u0142 zra\u017ca\u0107 do siebie muzu\u0142man\u00f3w z Bliskiego Wschodu, rz\u0105dzonego w tym czasie przez \u201emocarstwa imperialistyczne\u201d, czyli Francj\u0119 i Wielk\u0105 Brytani\u0119. W konstytucjach, kt\u00f3re nadano w latach 20. XX wieku muzu\u0142ma\u0144skim republikom ZSRR, nie przewidziano swobody g\u0142oszenia ateizmu, a mu\u0142\u0142owie otrzymali wszystkie prawa obywatelskie, w tym prawa wyborcze. Pozwolono szko\u0142om religijnym na kszta\u0142cenie m\u0142odzie\u017cy oraz posiadanie maj\u0105tku, za\u015b s\u0105dy islamskie zachowa\u0142y prawo s\u0105dzenia w sprawach cywilnych i karnych. Ten stan rzeczy trwa\u0142 do ko\u0144ca lat 20.
\nPolityka religijna bolszewik\u00f3w od samego pocz\u0105tku nie mia\u0142a wi\u0119c nic wsp\u00f3lnego z zasad\u0105 wolno\u015bci wyznania i poszanowania praw ludzi wierz\u0105cych. By\u0142a raczej nacechowana fanatycznym, wojuj\u0105cym ateizmem, przeciwnym jakiejkolwiek religii.<\/p>\n

Bibliografia:<\/h3>\n