{"id":1038,"date":"2017-08-19T16:01:01","date_gmt":"2017-08-19T14:01:01","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1038"},"modified":"2024-01-23T11:40:52","modified_gmt":"2024-01-23T11:40:52","slug":"tworcy-wspolczesnej-nauki-wierzyli-boga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/tworcy-wspolczesnej-nauki-wierzyli-boga\/","title":{"rendered":"Tw\u00f3rcy wsp\u00f3\u0142czesnej nauki wierzyli w Boga?"},"content":{"rendered":"<div class=\"posttitle\"><\/div>\n<div class=\"entry\">\n<div id=\"pd_rating_holder_6738342_post_1492\" class=\"pd-rating\"><\/div>\n<p><a href=\"https:\/\/znanichrzescijanie.files.wordpress.com\/2014\/04\/christian_scientists2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"1 alignleft wp-image-1506 size-medium\" src=\"https:\/\/znanichrzescijanie.files.wordpress.com\/2014\/04\/christian_scientists2.jpg?w=300&amp;h=300\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"https:\/\/znanichrzescijanie.files.wordpress.com\/2014\/04\/christian_scientists2.jpg?w=300&amp;h=300 300w, https:\/\/znanichrzescijanie.files.wordpress.com\/2014\/04\/christian_scientists2.jpg?w=600&amp;h=600 600w, https:\/\/znanichrzescijanie.files.wordpress.com\/2014\/04\/christian_scientists2.jpg?w=150&amp;h=150 150w\" alt=\"Christian_Scientists2\" width=\"300\" height=\"300\" data-attachment-id=\"1506\" data-permalink=\"https:\/\/znanichrzescijanie.wordpress.com\/2014\/04\/13\/argumenty-za-wiara40-tworcy-wspolczesnej-nauki-byli-chrzescijanami\/christian_scientists2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/znanichrzescijanie.files.wordpress.com\/2014\/04\/christian_scientists2.jpg\" data-orig-size=\"1010,1010\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"Christian_Scientists2\" data-image-description=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/znanichrzescijanie.files.wordpress.com\/2014\/04\/christian_scientists2.jpg?w=300&amp;h=300\" data-large-file=\"https:\/\/znanichrzescijanie.files.wordpress.com\/2014\/04\/christian_scientists2.jpg?w=614\" \/><\/a>Na samym pocz\u0105tku nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce wielu z\u00a0 naukowc\u00f3w przedstawionych poni\u017cej, \u017cy\u0142o w XVIII i p\u00f3\u017aniejszych wiekach, a wi\u0119c w czasach, kiedy wiara by\u0142a ju\u017c mocno atakowana i wyszydzana.<br \/>\nOpr\u00f3cz tego, kto\u015b inny m\u00f3g\u0142by mimo wszystko stwierdzi\u0107, \u017ce ludzie ci byli wierz\u0105cy poniewa\u017c nie wypada\u0142o by\u0107 ateist\u0105, jako \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cyj\u0105cych w\u00f3wczas os\u00f3b by\u0142a chrze\u015bcijanami. Zarzuci\u0107\u00a0 by mo\u017cna, \u017ce ich wiara by\u0142a tylko kwesti\u0119 wychowania i tradycji. Aby przekona\u0107 si\u0119 jednak, \u017ce jest to nieprawda wystarczy spojrze\u0107 jak wiele naukowcy ci m\u00f3wili i pisali o swojej wierze. O Newtonie \u017cartuje si\u0119, \u017ce o Bogu napisa\u0142 wi\u0119cej ni\u017c o fizyce. Podobnie sytuacja wygl\u0105da cho\u0107by w przypadku Faradaya, Maxwella czy Keplera, kt\u00f3rzy pozostawili po sobie mn\u00f3stwo tekst\u00f3w traktuj\u0105cych o chrze\u015bcija\u0144stwie. Naukowcy ci wierzyli, \u017ce wszech\u015bwiat nie jest chaotyczny, lecz uporz\u0105dkowany, gdy\u017c zosta\u0142 stworzony przez racjonaln\u0105 Istot\u0119. Ich wiara dodawa\u0142a im dodatkowej motywacji (i pewno\u015bci, \u017ce ludzki rozum jest zdolny do poznawania prawdy, gdy\u017c jest dzie\u0142em boskim, a nie bezrozumnej natury) do swoich bada\u0144, gdy\u017c przez nie lepiej poznawali stworzenie, a poprzez to samego Stw\u00f3rc\u0119.<br \/>\n<strong>1. SIR ISAAC NEWTON (1642-1727) \u2013 TW\u00d3RCA FIZYKI KLASYCZNEJ<\/strong><br \/>\n\u201cB\u00f3g uczyni\u0142 \u015bwiat i rz\u0105dzi nim w niewidzialny spos\u00f3b, a nam nakaza\u0142 kocha\u0107 i wielbi\u0107 Jego, a nie \u017cadnego innego boga;<br \/>\n(\u2026) T\u0105 sam\u0105 moc\u0105, jak\u0105 da\u0142 \u017cycie najpierw ka\u017cdemu gatunkowi zwierz\u0105t, jest On w stanie wzbudzi\u0107 zmar\u0142ego do \u017cycia i t\u0105 sam\u0105 moc\u0105 wzbudzi\u0142 do \u017cycia Jezusa Chrystusa, naszego Zbawc\u0119, kt\u00f3ry wst\u0105pi\u0142 do nieba\u201d.\u00a0 ( fragment z \u201eJezus Chrystus\u201d)<br \/>\n<strong>2. GALILEUSZ (1564-1642) \u2013 TW\u00d3RCA NOWO\u017bYTNEJ MECHANIKI I ASTROFIZYKI<\/strong><br \/>\n\u201eTylko mania wielko\u015bci mo\u017ce nasz nies\u0142ychanie s\u0142aby umys\u0142 czyni\u0107 s\u0119dzi\u0105 dzie\u0142 Bo\u017cych i wszystko we wszech\u015bwiecie, co nie s\u0142u\u017cy naszemu po\u017cytkowi, uwa\u017ca\u0107 za pr\u00f3\u017cne i zb\u0119dne\u201d.<br \/>\n\u201eKiedy zastanawiam si\u0119 nad tymi wszystkimi niezwyk\u0142ymi rzeczami, kt\u00f3re ludzie zdo\u0142ali poj\u0105\u0107 i dokona\u0107, zauwa\u017cam jeszcze dok\u0142adniej, \u017ce ludzka inteligencja jest dzie\u0142em Boga\u201d (Galileo, as cited in Caputo 2000, 85).<br \/>\n<strong>3. MIKO\u0141AJ KOPERNIK (1473-1543) \u2013 TW\u00d3RCA KOSMOLOGII HELIOCENTRYCZNEJ<\/strong><br \/>\n\u201eZnajomo\u015b\u0107 wielkich dzie\u0142 Bo\u017cych, obj\u0119cie umys\u0142em Jego majestatu i pot\u0119gi, docenienie wspania\u0142ego dzia\u0142ania Jego praw, z pewno\u015bci\u0105 wszystko to musi by\u0107 przyjemnym i akceptowalnym sposobem wielbienia Najwy\u017cszego, wobec kt\u00f3rego ignorancja nie mo\u017ce by\u0107 bardziej satysfakcjonuj\u0105ca ni\u017c wiedza\u201d. (Copernicus, as cited in Neff 1952, 191-192; and in Hubbard 1905, v).<br \/>\n\u201eZastanawiaj\u0105c si\u0119 nad prawdziwym porz\u0105dkiem wszech\u015bwiata wprowadzonym przez M\u0105dro\u015b\u0107, kt\u00f3\u017c \u2026 nie podziwia\u0142by Najwy\u017cszego Budowniczego\u2026?\u201d<br \/>\n\u201eJak mo\u017cna podziwia\u0107 cudny porz\u0105dek, jakim B\u00f3g nasz kieruje wszech\u015bwiatem, nie poczuwaj\u0105c si\u0119 do uporz\u0105dkowania \u017cycia, do zdobycia cn\u00f3t, do przyznania najpierw i we wszystkich rzeczach Stw\u00f3rcy, jako \u017ar\u00f3d\u0142a wszystkiego dobra\u201d.<br \/>\n<strong>4. JAN KEPLER (1571-1630) \u2013 OJCIEC WSP\u00d3\u0141CZESNEJ ASTRONOMII<\/strong><br \/>\n\u201eCzy niebo i gwiazdy maj\u0105 g\u0142os? Czy mog\u0105 chwali\u0107 Boga, tak jak ludzie? Tak \u2013 powiadamy \u2013 one chwal\u0105 Boga w ten spos\u00f3b, \u017ce daj\u0105 cz\u0142owiekowi natchnienie do chwalenia Boga\u201d. (J.Kepler, Life and letters, New York: Philosophical Library 1951,126)<br \/>\n<strong>5. SIR FRANCIS BACON (1561-1626) \u2013 ODKRYWCA METODY NAUKOWEJ<\/strong><br \/>\n\u201ePowierzchowne zaj\u0119cie si\u0119 filozofi\u0105 mo\u017ce prowadzi\u0107 do niewiary, lecz g\u0142\u0119bsze badanie musi prowadzi\u0107 do religii. Czyli troch\u0119 nauki odwodzi od Boga, wi\u0119cej za\u015b do Niego z powrotem sprowadza\u201d.<br \/>\n\u201eIstniej\u0105 dwie ksi\u0119gi, kt\u00f3re zosta\u0142y nam dane do studiowania, aby uchroni\u0107 nas przed b\u0142\u0105dzeniem; pierwsza, Pismo \u015awi\u0119te, kt\u00f3re ods\u0142ania nam wol\u0119 Boga; nast\u0119pnie ksi\u0119ga natury, kt\u00f3ra wyra\u017ca pot\u0119g\u0119 Stw\u00f3rcy\u201d. (Bacon, as cited in Morris 1982, 13-14)<br \/>\n<strong>6. KARTEZJUSZ (1596-1650) \u2013 PREKURSOR NOWO\u017bYTNEJ KULTURY UMYS\u0141OWEJ<\/strong><br \/>\n\u201eB\u00f3g uczyni\u0142 trzy cuda: creatio ex nihilo, B\u00f3g-cz\u0142owiek oraz wolna wola\u201d.<br \/>\n<strong>7. BLAISE PASCAL (1623-1662) \u2013 OJCIEC RACHUNKU\u00a0 PRAWDOPODOBIE\u0143STWA I KOMBINATORYKI<br \/>\n<\/strong><br \/>\n\u201eB\u00f3g Abrahama, B\u00f3g Izaaka, B\u00f3g Jakuba,<br \/>\na nie filozof\u00f3w i uczonych.(\u2026)<br \/>\nA to jest \u017cycie wieczne, aby poznali Ciebie, jedynego<br \/>\nBoga prawdziwego<br \/>\ni Tego, kt\u00f3rego\u015b pos\u0142a\u0142, Jezusa Chrystusa.<br \/>\nJezusa Chrystusa.<br \/>\nJezusa Chrystusa.<br \/>\nRoz\u0142\u0105czy\u0142em si\u0119 z Nim, odst\u0105pi\u0142em Go, wypar\u0142em si\u0119,<br \/>\nukrzy\u017cowa\u0142em.<br \/>\nObym nigdy nie zosta\u0142 z Nim roz\u0142\u0105czony!<br \/>\nTen tylko Go zachowa, kto idzie drog\u0105 wskazan\u0105 w Ewangelii\u201d.<br \/>\n<em>(My\u015bli, t\u0142um. T.Boy-\u017bele\u0144ski, Warszawa: Pax 1972, 283-6, 322.)<\/em><br \/>\n\u201eIstniej\u0105 trzy kategorie ludzi. Pierwsza, to ci kt\u00f3rzy posiedli Boga i Mu s\u0142u\u017c\u0105, ci ludzie s\u0105 rozumni i szcz\u0119\u015bliwi; druga kategoria to ludzie nie posiadaj\u0105cy Boga ani nie s\u0142u\u017c\u0105cy Mu i ci s\u0105 nierozumni i nieszcz\u0119\u015bliwi; trzecia kategoria to ludzie nie posiadaj\u0105cy Boga, ale Go poszukuj\u0105cy, ci s\u0105 rozumni ale jeszcze nieszcz\u0119\u015bliwi\u201d.<br \/>\n<strong>8. SIR MICHAEL FARADAY (1791-1867) \u2013 TW\u00d3RCA ELEKTROMAGNETYKI<\/strong><br \/>\n\u201eChocia\u017c my\u015bl o \u015bmierci przynosi my\u015bl o s\u0105dzie, dla chrze\u015bcijan przynosi tez my\u015bl o Nim [Jezusie Chrystusie], kt\u00f3ry zmar\u0142 (\u2026) i powsta\u0142 z martwych dla usprawiedliwienia tych, kt\u00f3rzy wierz\u0105 w Niego\u201d (Walter Jerrold, Michael Faraday, Man of Science, p. 120)<br \/>\n<strong>9. SIR JAMES CLERK MAXWELL (1831-1879) \u2013 TW\u00d3RCA TERMODYNAMIKI STATYSTYCZNEJ<\/strong><br \/>\n\u201ePomy\u015bl, co B\u00f3g ma dla tych, kt\u00f3rzy podporz\u0105dkowali si\u0119 Jego sprawiedliwo\u015bci i chc\u0105 otrzyma\u0107 Jego dar. (\u2026) Rozpocznijmy od zaprzestania zamartwiania si\u0119 o sprawy ziemskie i skoncentrujmy si\u0119 na sprawiedliwo\u015bci Bo\u017cej i Jego kr\u00f3lestwie, a w\u00f3wczas o wiele ja\u015bniej zobaczymy nasze ziemskie sprawy i b\u0119dziemy w stanie radzi\u0107 sobie z pomoc\u0105 Tego, kt\u00f3ry zwyci\u0119\u017cy\u0142 \u015bwiat\u201d. (Fragment z Listu do \u017cony (1864 r.))<br \/>\n<strong>10. LORD KELVIN (1824-1907) \u2013 TERMODYNAMIKA<\/strong><br \/>\n\u201eGdy pojmiemy bezmiar tej cz\u0119\u015bci stworzenia, o kt\u00f3rej nieco wiemy, i uznamy to za niesko\u0144czenie ma\u0142\u0105 cz\u0105stk\u0119 ca\u0142ego wszech\u015bwiata, jak\u017ce nieznacz\u0105c\u0105 istot\u0105 musi si\u0119 poczu\u0107 i jak\u017ce wdzi\u0119czny powinien by\u0107 Bogu cz\u0142owiek, o kt\u00f3rym B\u00f3g pami\u0119ta i nawiedza go, jak\u017ce wdzi\u0119czny za dary i nieustaj\u0105ca opiek\u0119 Stw\u00f3rcy wszystkich rzeczy\u201d. (Fragment z Wyk\u0142ad wst\u0119pny do kursu filozofii naturalnej(1864 r.))<br \/>\n\u201eAteistyczna idea \u015bwiata jest tak bezsensowna, \u017ce nie jestem w stanie ubra\u0107 jej w s\u0142owa\u201d. (Lord Kelvin, Vict. Inst., 124, p. 267, as cited in Bowden 1982, 218).<br \/>\n<strong>11. SIR ROBERT BOYLE (1627-1691) \u2013 OJCIEC WSP\u00d3\u0141CZESNEJ CHEMII<\/strong><br \/>\n\u201eWszystkie najlepsze nawet ludzkie ksi\u0105\u017cki w por\u00f3wnaniu z Pismem \u015bw. s\u0105 jak planety, kt\u00f3re ca\u0142y sw\u00f3j blask i \u015bwiat\u0142o od s\u0142o\u0144ca otrzymuj\u0105\u201d.<br \/>\n\u201eOgrom, pi\u0119kno, porz\u0105dek cia\u0142 niebieskich, wy\u015bmienita struktura zwierz\u0105t i ro\u015blin, a tak\u017ce inne fenomeny natury, zmuszaj\u0105 inteligentnego, pozbawionego uprzedze\u0144 obserwatora do zaakceptowania istnienia, ostatecznego, pot\u0119\u017cnego, sprawiedliwego i dobrego Autora\u201d. (Boyle, as cited in Seeger 1985, 183-184).<br \/>\n<strong>12. JOHN RAY (1627-1705) \u2013 OJCIEC WSP\u00d3\u0141CZESNEJ BIOLOGII<\/strong><br \/>\n\u201eDla cz\u0142owieka nie ma zaj\u0119cia bardziej warto\u015bciowego i przyjemnego, ni\u017c kontemplacja natury i oddawanie czci niesko\u0144czonej m\u0105dro\u015bci i dobroci Boga\u201d. (Ray, as cited in Graves 1996, 66; see also Yahya 2002)<br \/>\n\u201e\u017bycie chrze\u015bcijanina jest ci\u0105g\u0142\u0105 walk\u0105 z pot\u0119\u017cnymi i czujnymi wrogami, z kt\u00f3rymi musimy si\u0119 mierzy\u0107: z Szatanem, \u015awiatem i nasz\u0105 zepsut\u0105 natur\u0105, kt\u00f3ra ci\u0105gle nam towarzyszy\u201d. (Ray 1717, 401)<br \/>\n<strong>13. GOTTFRIED WILHELM LEIBNIZ (1646-1716) \u2013 TW\u00d3RCA RACHUNKU R\u00d3\u017bNICZKOWEGO<\/strong><br \/>\n\u201eKa\u017cda dusza jest oddzielona od \u015bwiata, niezale\u017cna od wszystkiego opr\u00f3cz Boga\u201d.<br \/>\n<strong>14. SIR JOSEPH J. THOMSON (1856-1940) \u2013 ODKRYWCA ELEKTRONU, TW\u00d3RCA FIZYKI ATOMOWEJ<\/strong><br \/>\n\u201eW oddali wznosz\u0105 si\u0119 jeszcze wy\u017csze naukowe szczyty, kt\u00f3re odkryj\u0105 przed swoimi zdobywcami jeszcze szersze perspektywy i pog\u0142\u0119bi\u0105 uczucie, \u017ce wielkie s\u0105 dzie\u0142a Pa\u0144skie\u201d. ( <em>Nature<\/em>, (tom 81, s. 257)<br \/>\n<strong>15. LOUIS PASTEUR (1822-1895), founder of Microbiology and Immunology<\/strong><br \/>\n\u201eNauka przybli\u017ca cz\u0142owieka do Boga\u201d.<br \/>\n\u201eIm bardziej badam natur\u0119, tym bardziej jestem zdumiony dzie\u0142em Stw\u00f3rcy. B\u00f3g da\u0142 niezwyk\u0142e cechy swoim najmniejszym stworzeniom\u201d ((John Hudsion Tiner, Louis Pasteur \u2013 Founder of Modern Medicine, Milford, MI: Mott Media, Inc., 1990, p.75.)<br \/>\n<strong>16. WERNHER VON BRAUN (1912-1977) -OJCIEC ASTRONAUTYKI<\/strong><br \/>\n\u201eDwie najsilniejsze si\u0142y kszta\u0142tuj\u0105ce dzisiaj nasz\u0105 cywilizacj\u0119 to nauka i religia. Poprzez nauk\u0119 cz\u0142owiek stara si\u0119 nauczy\u0107 wi\u0119cej o tajemnicach stworzenia. Poprzez religi\u0119 natomiast, poszukuje Stw\u00f3rc\u0119. \u017badna z tych dw\u00f3ch nie dzia\u0142a niezale\u017cnie. Jest mi ci\u0119\u017cko zrozumie\u0107 zar\u00f3wno naukowca, kt\u00f3ry przeczy\u0142by istnieniu obecno\u015bci najwy\u017cszego rozumu stoj\u0105cego za istnieniem wszech\u015bwiata, jak i teologa, kt\u00f3ry przeczy\u0142by post\u0119pom nauki. Daleko od bycia niezale\u017cnymi od siebie, nauka i religia s\u0105 siostrami. Obie szukaj\u0105 lepszego \u015bwiata. Podczas gdy nauka szuka sposobu, aby kontrolowa\u0107 si\u0142y natury istniej\u0105cej wok\u00f3\u0142 nas, religia kontroluje si\u0142y dzia\u0142aj\u0105ce w nas samych\u201d (von Braun 1963, 2)<br \/>\n<strong>17. MAX PLANCK (1858-1947) \u2013 TW\u00d3RCA MECHANIKI KWANTOWEJ<\/strong><br \/>\n\u201eZar\u00f3wno religia jak i nauka w swoich dzia\u0142aniach potrzebuj\u0105 wiary w Boga. Dla tej pierwszej B\u00f3g stoi na pocz\u0105tku, dla tej drugiej na ko\u0144cu ca\u0142ego my\u015blenia. Dla tej pierwszej B\u00f3g stanowi podstaw\u0119, dla drugiej ukoronowanie procesu rozumowania o \u015bwiecie\u201d.<br \/>\n\u201cKtokolwiek, kto by\u0142 powa\u017cnie zaanga\u017cowany w prac\u0119 naukow\u0105 jakiegokolwiek rodzaju u\u015bwiadamia sobie, i\u017c nad wej\u015bciem bram \u015bwi\u0105tyni nauki wypisane s\u0105 s\u0142owa: Musicie mie\u0107 wiar\u0119. Jest to cecha, bez kt\u00f3rej naukowiec nie mo\u017ce si\u0119 obej\u015b\u0107\u201d.<br \/>\nMax Planck \u201cWhere is Science Going?\u201d tak\u017ce w J. De Vries, \u201cEssential of Physical Science\u201d, Wm.B.Eerdmans Pub.Co., Grand Rapids, SD (1958), str. 15<br \/>\nA oto jego s\u0142owa z ksi\u0105\u017cki napisanej przez niego samego pt. Religien und Naturwissenschaft, Lipsk 1938:<br \/>\n\u201eNauki przyrodnicze i religijne nie przedstawiaj\u0105 sprzeczno\u015bci, ale w istotnych punktach s\u0105 w pe\u0142ni zgodne. Uzupe\u0142niaj\u0105 si\u0119, warunkuj\u0105c si\u0119 wzajemnie. Metody, jakie nauki przyrodnicze stosuj\u0105, s\u0105 r\u00f3\u017cne, ale sens pracy i kierunek w pe\u0142ni si\u0119 zgadzaj\u0105. Ktokolwiek studiuje \u015bwiat fizyczny, musi uzna\u0107 istnienie osobowego Boga\u201d.<br \/>\n<strong>18. WERNER HEISENBERG (1901-1976) \u2013 WSP\u00d3\u0141TW\u00d3RCA MECHANIKI KWANTOWEJ<\/strong><br \/>\n\u201eRozw\u00f3j fizyki atomowej odwi\u00f3d\u0142 j\u0105 od podstawowych przes\u0142anek materialistycznej filozofii. Do\u015bwiadczenia dowiod\u0142y, \u017ce elementarne cz\u0105stki nie s\u0105 wieczne i niezmienne. S\u0105 raczej prostymi wyrazami podstawowych konstrukcji matematycznych. Zatem dla nauki wsp\u00f3\u0142czesnej na pocz\u0105tku by\u0142 wz\u00f3r matematyczny, a nie materia. A poniewa\u017c wz\u00f3r matematyczny jest koncepcj\u0105 intelektualn\u0105, mo\u017cna by rzec: na pocz\u0105tku by\u0142a My\u015bl\u201d.<br \/>\nJak\u017ce te s\u0142owa Heisenberga przypominaj\u0105 Prolog Ewangelii \u015bw. Jana: \u201eNa pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo\u201d. Inaczej mo\u017cna powiedzie\u0107: Na pocz\u0105tku by\u0142a My\u015bl! \u201eNa pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo, a S\u0142owo by\u0142o u Boga i Bogiem by\u0142o S\u0142owo\u201d (J 1,1).<br \/>\n\u201ePierwszy \u0142yk z kielicha nauk przyrodniczych czyni ateist\u0105 \u2013 ale na dnie kielicha czeka B\u00f3g\u201d.<br \/>\n<strong>19. ERWIN SCHROEDINGER (1887-1961) \u2013 TW\u00d3RCA MECHANIKI FALOWEJ<\/strong><br \/>\n\u201eElementy konstytucyjne \u017c y c i a s\u0105 najwspanialszym arcydzie\u0142em, jakie kiedykolwiek zosta\u0142o stworzone wed\u0142ug praw kierowniczych mechaniki kwantowej Boga\u201d.<br \/>\n\u201eJestem bardzo zdumiony, \u017ce naukowy obraz realnego \u015bwiata jest a\u017c tak niepe\u0142ny. Oferuje on bardzo wiele rzeczowych informacji, uk\u0142ada ca\u0142e nasze do\u015bwiadczenie w nadzwyczajnie sp\u00f3jnym porz\u0105dku, ale zdumiewa\u0107 mo\u017ce, \u017ce milczy o wszystkim bez wyj\u0105tku, co jest rzeczywi\u015bcie bliskie naszemu sercu, co naprawd\u0119 ma dla nas znaczenie. Nie jest w stanie powiedzie\u0107 niczego o czerwonym i niebieskim, gorzkim i s\u0142odkim, fizycznym b\u00f3lu i fizycznej przyjemno\u015bci, nie wie niczego o pi\u0119knie i brzydocie, dobru i z\u0142u, o Bogu i wieczno\u015bci. Nauka czasami udaje, \u017ce odpowiada na pytania z tego zakresu, ale odpowiedzi te cz\u0119sto s\u0105 tak niem\u0105dre, \u017ce nie jeste\u015bmy sk\u0142onni traktowa\u0107 ich serio\u201d.<br \/>\n<strong>20. CHARLES TOWNES (ur.1915-) \u2013 JEDEN ZE WSP\u00d3\u0141TW\u00d3RC\u00d3W NAUK ZAJMUJ\u0104CYCH SI\u0118 LASERAMI<\/strong><br \/>\n\u201eM\u00f3g\u0142by\u015b mi zada\u0107 pytanie \u2018Poka\u017c mi, gdzie\u017c to B\u00f3g ingeruje w nasz \u015bwiat?\u2019 By\u0107 mo\u017ce moja odpowied\u017a co\u015b by ci wyja\u015bni\u0142a, ale dla mnie takie pytanie jest raczej pozbawione sensu. Je\u015bli w og\u00f3le wierzysz w Boga, to nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o jakim\u015b szczeg\u00f3lnym \u2018gdzie\u2019. On zawsze tu jest, znajduje si\u0119 przecie\u017c wsz\u0119dzie. Dla mnie B\u00f3g, cho\u0107 wszechobecny, jest osob\u0105 i stanowi pot\u0119\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142o si\u0142y. On bardzo odmieni\u0142 moje \u017cycie\u201d. (\u201eMaking waves\u201d \u2013 Townes)<br \/>\n\u201cIm wi\u0119cej wiemy o kosmosie i ewolucyjnej biologii, tym bardziej wydaj\u0105 si\u0119 one niewyt\u0142umaczalne bez jakiego\u015b aspektu [inteligentnego] projektu. A w moim przypadku jest to natchnieniem dla wiary\u201d.<br \/>\nGreg Easterbrook \u201cOf lasers and prayer\u201d w Science, Vol. 277, 15 sierpnia 1997<br \/>\n\u201eNauka chce pozna\u0107 mechanizm Wszech\u015bwiata, religia \u2013 znaczenie. Obie nie mog\u0105 by\u0107 rozdzielone\u201d.<br \/>\n<strong>21. ARTHUR SCHAWLOW (1921-1999) \u2013 JEDEN ZE WSP\u00d3\u0141TW\u00d3RC\u00d3W OBOK TOWNESA (patrz wy\u017cej)<\/strong><br \/>\n\u201cWydaje mi si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105c skonfrontowani z cudami \u017cycia i wszech\u015bwiata, nale\u017cy zada\u0107 sobie pytanie dlaczego, a nie po prostu jak. Jedyne mo\u017cliwe odpowiedzi s\u0105 religijne\u2026 Znajduj\u0119 potrzeb\u0119 Boga we wszech\u015bwiecie i swoim w\u0142asnym \u017cyciu\u2026 Mamy szcz\u0119\u015bcie, \u017ce mamy Bibli\u0119 a szczeg\u00f3lnie Nowy Testament, kt\u00f3ry m\u00f3wi nam tak wiele o Bogu w szeroko dost\u0119pnych ludzkich kategoriach\u201d.<br \/>\nHenry Margenau &amp; Ray Abraham Varghese, eds., \u201cCosmos, Bios, Theos: Scientists Reflect on Science, God and the Origin of the Universe, Life and Homo Sapiens\u201d (LaSalle, IL, USA: Open Court, 1992), str. 105, 107<br \/>\n<strong>22. RICHARD SMALLEY (1943-2005) \u2013 WSP\u00d3\u0141TW\u00d3RCA NANOTECHNOLOGII<\/strong><br \/>\n\u201eOstatnio chodzi\u0142em regularnie do ko\u015bcio\u0142a z dodatkowym zadaniem, zrozumienia co jest takiego nadzwyczajnego w chrze\u015bcija\u0144stwie co daje tak\u0105 si\u0142\u0119 i witalno\u015b\u0107 miliardom ludzi wyznaj\u0105cym t\u0119 religi\u0119, pomimo tego, \u017ce up\u0142yn\u0119\u0142o ju\u017c 2000 lat od \u015bmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Chocia\u017c podejrzewam, \u017ce w pe\u0142ni nigdy tego nie zrozumiem uwa\u017cam, \u017ce odpowied\u017a jest bardzo prosta: bo to prawda (\u2026) Cel tego wszech\u015bwiata jest znany tylko Bogu, lecz jest coraz bardziej jasne dla wsp\u00f3\u0142czesnej nauki, \u017ce wszech\u015bwiat jest niewyobra\u017calnie dostrojony do tego, aby umo\u017cliwi\u0107 i podtrzyma\u0107 inteligentne \u017cycie w kosmosie\u201d (Smalley 2005)<br \/>\n<strong>23. JOHN ECCLES (1903-1997) \u2013 TW\u00d3RCA ELEKTROFIZJOLOGII<\/strong><br \/>\n\u201cUtrzymuj\u0119, i\u017c tajemnica cz\u0142owieka jest niesamowicie minimalizowana przez redukcjonizm naukowy, z jego obiecuj\u0105co brzmi\u0105cym materialistycznym twierdzeniem o mo\u017cliwo\u015bci ostatecznego wyt\u0142umaczenia ca\u0142o\u015bci \u015bwiata duchowego w kategoriach dzia\u0142alno\u015bci neuronowej. Takie przekonanie musi by\u0107 sklasyfikowane jako przes\u0105d\u2026 musimy uzna\u0107, i\u017c jeste\u015bmy duchowymi istotami z duszami istniej\u0105cymi w \u015bwiecie duchowym, jak r\u00f3wnie\u017c materialnymi istotami z cia\u0142ami i m\u00f3zgami istniej\u0105cymi w \u015bwiecie materialnym.\u201d \u201cJako \u017ce materialistyczne rozwi\u0105zania nie zdo\u0142a\u0142y wyja\u015bni\u0107 naszej do\u015bwiadczonej unikalno\u015bci, jestem zmuszony przypisa\u0107 unikalno\u015b\u0107 Ja\u017ani b\u0105d\u017a Duszy ponadnaturalnemu duchowemu stworzeniu\u201d.<br \/>\nJohn Carew Eccles, \u201cEvolution of the Brain: Creation of the Self\u201d (London: Routledge, 1989), str. 24, 237<br \/>\n\u201eMo\u017cemy patrze\u0107 na \u015bmier\u0107 cia\u0142a i m\u00f3zgu jako na rozpad naszego dualistycznego istnienia. Mamy nadziej\u0119, \u017ce uwolniona dusza znajdzie now\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 o g\u0142\u0119bszym znaczeniu i bardziej zachwycaj\u0105cych do\u015bwiadczeniach w jakiej\u015b odnowionej uciele\u015bnionej egzystencji zgodnie z tradycyjnym chrze\u015bcija\u0144skim nauczaniem\u201d (Evolution of the Brain\u2026, s. 242)<br \/>\n<strong>24. ALEXIS CARREL \u2013 (1873-1944) OJCIEC TRANSPLANTOLOGII<\/strong><br \/>\n\u201eSkoro dusza sk\u0142oni si\u0119 ku Bogu, znajdzie spok\u00f3j i zamieszka w Bogu, a B\u00f3g zamieszka w niej. (\u2026) B\u00f3g jest poza wszelkim zrozumieniem i poznaniem. Ale tam, gdzie rozum nie ma dost\u0119pu, pragnienie i mi\u0142o\u015b\u0107 s\u0105 dopuszczone\u201d.<br \/>\nW jego notatkach z tego okresu zachowa\u0142a si\u0119 nast\u0119puj\u0105ca modlitwa:<br \/>\n\u201ePanie, pokieruj moim \u017cyciem, gdy\u017c gubi\u0119 si\u0119 w ciemno\u015bciach. Uczyni\u0119 wszystko, czym wola Twoja mnie natchnie. (\u2026) Bo\u017ce, nim zamkniesz ksi\u0119g\u0119 mego \u017cycia, daj mi dost\u0105pi\u0107 tej \u0142aski, bym wyczyta\u0142 w niej to, czego jeszcze nie wiem. \u017bycie moje by\u0142o pustyni\u0105, albowiem Ci\u0119 nie zna\u0142em. Spraw, by mimo jesieni pustynia ta zakwit\u0142a. Niech ka\u017cda chwila tych dni, kt\u00f3re mi jeszcze pozosta\u0142y, Tobie zawsze b\u0119dzie ofiarowana. O nic wi\u0119cej dla siebie nie prosz\u0119 jak tylko o Tw\u0105 \u0142ask\u0119. Niech w r\u0119kach Twych stan\u0119 si\u0119 jak dym niesiony wiatrem. O\u015bwie\u0107 mnie, Panie, jak pom\u00f3c tym, kt\u00f3rych kocham. W Twoje r\u0119ce, Panie, oddaj\u0119 bez reszty ca\u0142\u0105 nico\u015b\u0107 moj\u0105\u201d.<br \/>\n<strong>25. GRZEGORZ MENDEL (1822-1884) \u2013 OJCIEC GENETYKI<\/strong><br \/>\nTymi s\u0142owami modli\u0142 si\u0119 codziennie:<br \/>\n\u201eDaj mi pozna\u0107 swoje drogi, o Panie, i oka\u017c mi \u015bcie\u017ck\u0119 swoj\u0105, prowad\u017a mnie drog\u0105 swej prawdy i ucz mnie, bo jeste\u015b Bogiem mojego ocalenia i Ciebie codziennie wypatruj\u0119\u201d.<br \/>\n<strong>26. ALESSANDRO VOLTA (1745-1827) \u2013 TW\u00d3RCA ELEKTRYCZNO\u015aCI<\/strong><br \/>\n\u201eZbada\u0142em najszczeg\u00f3\u0142owiej podstawy naszej religii, sprawdza\u0142em je czytaj\u0105c tak dzie\u0142a apologet\u00f3w, jak te\u017c i herezjarch\u00f3w i ateuszy, i wtedy ujrza\u0142em ow\u0105 prawd\u0119 niezbit\u0105, i\u017c ka\u017cdy umys\u0142, kt\u00f3rego nie zepsu\u0142y z\u0142e \u017c\u0105dze lub nami\u0119tno\u015bci, ka\u017cdy umys\u0142 jasny, szczery i prawy, musi uzna\u0107 religi\u0119 i kocha\u0107 j\u0105\u201d.<br \/>\n<strong>27. KAROL DARWIN (1808-1892) \u2013 TW\u00d3RCA TEORII EWOLUCJI<\/strong><br \/>\n\u201eStw\u00f3rca natchn\u0105\u0142 \u017cyciem kilka form lub jedn\u0105 tylko i gdy planeta nasza podlegaj\u0105c \u015bcis\u0142ym prawom ci\u0105\u017cenia dokonywa\u0142a swych obrot\u00f3w, z tak prostego pocz\u0105tku zdo\u0142a\u0142 si\u0119 rozwin\u0105\u0107 niesko\u0144czony szereg form najpi\u0119kniejszych i najbardziej godnych podziwu\u201d. (O powstaniu gatunk\u00f3w).<br \/>\n<strong>28. JOSEPH LISTER (1827-1912) \u2013 OJCIEC WSP\u00d3\u0141CZESNEJ CHIRURGI<\/strong><br \/>\n\u201ePrzez ca\u0142e swoje \u017cycie pozosta\u0142 on, \u0142agodnym, nie\u015bmia\u0142ym szczerym i stanowczym w d\u0105\u017ceniu do celu cz\u0142owiekiem, wierz\u0105cym \u017ce jest prowadzony przez Boga\u201d. (World Book Encyclopedia, 15th edition, 1985, Vol. 7, p. 395)<br \/>\n\u201eZdecydowanie wierz\u0119 w fundamentalne doktryny chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d. (H.M. Morris, <i>Men of Science, Men of God<\/i>)<br \/>\n<strong>&gt;&gt;&gt;INNI&lt;&lt;&lt;<\/strong><br \/>\n<strong>Aleksander Fleming (1881-1955), odkrywca penicyliny. Otrzyma\u0142 nagrod\u0119 Nobla za to w\u0142a\u015bnie odkrycie w r. 1945. Fleming by\u0142 cz\u0142owiekiem religijnym. Tak swego czasu m\u00f3wi\u0142:<\/strong><br \/>\n\u201eFizyka dzisiejsza stwierdza, \u017ce \u015bwiat fizyczny bierze sw\u00f3j pocz\u0105tek w akcie stw\u00f3rczym i bynajmniej nie jest czym\u015b, co si\u0119 samo stworzy\u0142o i co nie posiada pocz\u0105tku\u201d.<br \/>\n<strong>Guglielmo Marconi (1874-1937) \u2013 laureat nagrody Nobla, wynalazca radia i tw\u00f3rca telegrafu<\/strong><br \/>\n\u201eJestem dumny z bycia chrze\u015bcijaninem. Wierz\u0119 nie tylko jako chrze\u015bcijanin, ale i jako naukowiec. Nadajnik radiowy mo\u017ce dostarczy\u0107 wiadomo\u015b\u0107 przez pustkowia. W modlitwie ludzka dusza mo\u017ce przes\u0142a\u0107 niewidzialne fale do wieczno\u015bci, fale, kt\u00f3re osi\u0105gn\u0105 sw\u00f3j cel przed Bogiem\u201d.<br \/>\n<strong>C.F. Gauss (1777-1855)- wybitny matematyk z prze\u0142omu XVIII\/XIX wieku<\/strong><br \/>\n\u201eA teraz B\u00f3g z tob\u0105, m\u00f3j dobry, kochany przyjacielu. Niech ci s\u0142odkim b\u0119dzie ten sen, \u017cyciem zwany, przedsmak prawdziwego \u017cycia, oczekuj\u0105cego na nas po przekroczeniu progu \u015bmierci\u201d.<br \/>\n<strong>Karol Linneusz (1707-1778) \u2013 szwedzki przyrodnik<\/strong><br \/>\n\u201eGdy patrz\u0119 na s\u0142o\u0144ce i gwiazdy zawieszone w przestrzeni my\u015bl\u0119, \u017ce wszystkie te dzie\u0142a stworzone nosz\u0105 w sobie znami\u0119 m\u0105dro\u015bci i pot\u0119gi Boga, kt\u00f3ry nape\u0142nia je \u015bwiat\u0142em i \u017cyciem\u2026\u201d<br \/>\n<strong>Jean Baptiste Lamarck (1744-1829 \u2013 francuski przyrodnik<\/strong><br \/>\n\u201eB\u00f3g stworzy\u0142 materi\u0119 i udzieli\u0142 jej rozmaitych przymiot\u00f3w, a b\u0119dzie ona tak d\u0142ugo istnie\u0107, jak d\u0142ugo si\u0119 Bogu spodoba\u201d.<br \/>\n<strong>Robert Milikan (1868-1953) \u2013 laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki<\/strong><br \/>\n\u201eZ ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 mog\u0119 stwierdzi\u0107, \u017ce negacja wiary jest pozbawiona wszelkich podstaw naukowych. Moim zdaniem nigdy nie b\u0119dzie mo\u017cna zdoby\u0107 \u017cadnych dowod\u00f3w, kt\u00f3re by wiedz\u0119 i wiar\u0119 oddziela\u0142y od siebie. Ten, kt\u00f3ry nie potrafi tych dw\u00f3ch rzeczy pogodzi\u0107 ze sob\u0105 sam ponosi win\u0119\u201d.<br \/>\n<strong>William Phillips (Nobel za rozw\u00f3j metod pu\u0142apkowania i ch\u0142odzenia atom\u00f3w):<\/strong><br \/>\n\u201eWierz\u0119 w Boga. W\u0142a\u015bciwie, wierz\u0119 w osobowego Boga, kt\u00f3ry dzia\u0142a i oddzia\u0142uje ze stworzeniem. Wierz\u0119, \u017ce obserwacje \u0142adu w \u015bwiecie fizyki i wyj\u0105tkowo dobrane i dopasowane warunki \u015bwiata do rozwoju \u017cycia sugeruj\u0105, \u017ce jest za nie odpowiedzialny Inteligentny Stw\u00f3rca. Wierz\u0119 w Boga poprzez prywatn\u0105 wiar\u0119, wiar\u0119, kt\u00f3ra jest sp\u00f3jna z tym co wiem na temat nauki\u201d.<br \/>\n<strong>Albert Einstein \u2013 jeden z najwi\u0119kszych fizyk\u00f3w, genialny tw\u00f3rca teorii wzgl\u0119dno\u015bci<\/strong><br \/>\n\u201eWierz\u0119 w Boga i mog\u0119 z ca\u0142\u0105 sumienno\u015bci\u0105 stwierdzi\u0107, \u017ce nigdy w ci\u0105gu ca\u0142ego \u017cycia nie uznawa\u0142em filozofii ateistycznej (\u2026).<br \/>\nMoja religia jest pokornym uwielbieniem niesko\u0144czonej, duchowej istoty wy\u017cszej natury\u201d.<br \/>\n\u201eWierz\u0119, \u017ce istnieje nadrz\u0119dna si\u0142a, kt\u00f3ra \u015bwiat wprawi\u0142a w ruch i nada\u0142a materii jej prawa. T\u0119 si\u0142\u0119, nieuchwytna dla naszych bada\u0144, nazywam Bogiem\u201d.<br \/>\n<strong>Robert Griffiths (1937\u2013) \u2013<\/strong> cz\u0142onek Ameryka\u0144skiej Akademii Nauk i zdobywca (1984 r.) jednej z najbardziej po\u017c\u0105danych nagr\u00f3d Ameryka\u0144skiego Towarzystwa Fizycznego za osi\u0105gni\u0119cia w mechanice statystycznej oraz termodynamice. Na co dzie\u0144 jest profesorem fizyki w Carnegie-Mellon University. W 1987 r. w <em>Christianity Today<\/em> napisa\u0142:<br \/>\n\u201e<em>je\u015bli potrzebuj\u0119 ateisty do debaty, id\u0119 na wydzia\u0142 filozofii. Z wydzia\u0142u fizyki nie mia\u0142bym wielkiego po\u017cytku\u201d<\/em>.<br \/>\n<strong>William Henry Perkin (1838-1907)<\/strong> \u2013 by\u0142 prawdopodobnie pierwszym wielkim chemikiem syntetyczno-organicznym. Odkry\u0142 pierwszy barwnik syntetyczny, znany jako fiolet Perkina lub fioletowa anilina.\u00a0 Znajduj\u0105cy si\u0119 na \u0142o\u017cu \u015bmierci William Henry Perkin m\u00f3wi:<br \/>\n\u201eDzieci s\u0105 w szkole niedzielnej. Powiedz im, \u017ce je kocham i \u017ceby zawsze ufa\u0142y Jezusowi\u201d. Nast\u0119pnie za\u015bpiewa\u0142 pierwszy werset pie\u015bni \u201eGdy patrz\u0119 na ten niezwyk\u0142y krzy\u017c\u201d. Kiedy doszed\u0142 do ostatniej linijki m\u00f3wi\u0105cej: \u201eI wylewam pogard\u0119 na ca\u0142\u0105 sw\u0105 dum\u0119\u201d, doda\u0142: \u201eDuma? Kto mo\u017ce mie\u0107 pow\u00f3d do dumy?\u201d.<br \/>\n<strong>Allan Sandage (1926-) \u2013<\/strong> najwi\u0119kszy \u017cyj\u0105cy kosmolog, astronom z Carnegie Institution w Pasadenie w Kalifornii. New York Times nazwa\u0142 go kiedy\u015b \u201ewielkim autorytetem kosmologii\u201d. By\u0142o to tu\u017c po tym, kiedy w 1991 roku otrzyma\u0142 presti\u017cow\u0105 nagrod\u0119 Crafoord Prize nadawan\u0105 przez Szwedzk\u0105 Kr\u00f3lewsk\u0105 Akademi\u0119 Nauk. Nagroda ta wr\u0119czana jest co sze\u015b\u0107 lat kosmologom i szwedzka akademia traktuje j\u0105 jako ekwiwalent nagrody Nobla. Allan Sandage zawierzy\u0142 swoje \u017cycie Jezusowi maj\u0105c 50 lat.<br \/>\n\u201e\u015awiat we wszystkich swych cz\u0119\u015bciach sk\u0142adowych i zale\u017cno\u015bciach jest zbyt skomplikowany, aby m\u00f3g\u0142 by\u0107 rezultatem wy\u0142\u0105cznie przypadku. Jestem przekonany, \u017ce istnienie \u017cycia wraz z ca\u0142ym jego uporz\u0105dkowaniem w ka\u017cdym z gatunk\u00f3w jest na to po prostu zbyt dobrze zorganizowane\u201d.<br \/>\nSandage dokona\u0142 najbardziej miarodajnej wsp\u00f3\u0142czesnej oceny wieku wszech\u015bwiata i obliczy\u0142 go na czterna\u015bcie miliard\u00f3w lat.<br \/>\n\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<br \/>\nNale\u017cy r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie wszyscy z powy\u017cszych wierz\u0105cych naukowc\u00f3w byli chrze\u015bcijanami (np. Darwin czy Einstein). Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 jednak by\u0142a. Opr\u00f3cz tego wielu innych wierz\u0105cych uczonych nie zosta\u0142o powy\u017cej wyszczeg\u00f3lnionych.<br \/>\nOpracowano min. na podstawie poni\u017cszych stron internetowych:<br \/>\n<a href=\"http:\/\/nobelists.net\/\" rel=\"nofollow\">http:\/\/nobelists.net\/<\/a><br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.siostrytereski.com\/index.php?p=main&amp;id=68&amp;ak=1&amp;what=36#current\" rel=\"nofollow\">http:\/\/www.siostrytereski.com\/index.php?p=main&amp;id=68&amp;ak=1&amp;what=36#current<\/a><br \/>\n<a href=\"http:\/\/godevidence.com\/2010\/08\/quotes-about-god\/\" rel=\"nofollow\">http:\/\/godevidence.com\/2010\/08\/quotes-about-god\/<\/a><br \/>\nZOBACZ TAK\u017bE\u2013&gt; <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/List_of_Christian_thinkers_in_science\" rel=\"nofollow\">http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/List_of_Christian_thinkers_in_science<\/a><\/p>\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"AgfCeVBfj2\"><p><a href=\"https:\/\/znanichrzescijanie.wordpress.com\/2014\/04\/13\/argumenty-za-wiara40-tworcy-wspolczesnej-nauki-byli-chrzescijanami\/\">ARGUMENTY ZA WIAR\u0104#40 Tw\u00f3rcy wsp\u00f3\u0142czesnej nauki byli&nbsp;chrze\u015bcijanami.<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" title=\"&#8222;ARGUMENTY ZA WIAR\u0104#40 Tw\u00f3rcy wsp\u00f3\u0142czesnej nauki byli&nbsp;chrze\u015bcijanami.&#8221; &#8212; Znani chrze\u015bcijanie\" src=\"https:\/\/znanichrzescijanie.wordpress.com\/2014\/04\/13\/argumenty-za-wiara40-tworcy-wspolczesnej-nauki-byli-chrzescijanami\/embed\/#?secret=haEzHCRyYX#?secret=AgfCeVBfj2\" data-secret=\"AgfCeVBfj2\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"posttitle\">\n<h2 class=\"pagetitle\">Wp\u0142yw wiary biblijnej na wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 nauk\u0119 [indywidualne motywacje\u00a0uczonych].<\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"entry\">\n<div id=\"pd_rating_holder_6738342_post_3143\" class=\"pd-rating\"><\/div>\n<p>W dzisiejszych czasach bardzo cz\u0119sto s\u0142yszy si\u0119 o konflikcie nauki i religii. O ile w jakim\u015b stopniu mo\u017cna to jeszcze zrozumie\u0107, gdy\u017c niekt\u00f3re interpretacje biblijne zosta\u0142y podwa\u017cone poprzez wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 nauk\u0119, to rzutowanie tego konfliktu wstecz i wmawianie, \u017ce istnia\u0142 on zawsze jest nieporozumieniem czy zwyk\u0142\u0105 nieuczciwo\u015bci\u0105, o kt\u00f3rej wie niemal ka\u017cdy historyk nauki. W kilku najbli\u017cszych artyku\u0142ach zobaczymy, \u017ce nauka i wiara chrze\u015bcija\u0144ska nie tylko w przesz\u0142o\u015bci nie by\u0142y w konflikcie, lecz \u017ce to drugie mia\u0142o wr\u0119cz kluczowy wp\u0142yw na \u2013 nie tylko pojawienie si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej\u00a0nauki \u2013\u00a0lecz jej ci\u0105g\u0142y, nieprzerwany rozw\u00f3j. Dzisiaj napiszemy o tym, jak niekt\u00f3rzy \u201eojcowie\u201d rewolucji naukowej (cho\u0107 s\u0142owo rewolucja nie do ko\u0144ca jest adekwatne) byli w du\u017cym stopniu motywowani do prowadzenia swoich bada\u0144 naukowych poprzez swoj\u0105 biblijn\u0105 wiar\u0119. Wspomnimy tak\u017ce troch\u0119 o uczonych staro\u017cytno\u015bci.<br \/>\n<strong>ROBERT BOYLE (1627-1691) \u2013 irlandzki uczony uwa\u017cany za ojca wsp\u00f3\u0142czesnej chemii; poda\u0142 nowoczesn\u0105 definicj\u0119 pierwiastka chemicznego. Rozwin\u0105\u0142 chemiczn\u0105 analiz\u0119 jako\u015bciow\u0105, zastosowa\u0142 wska\u017anik umo\u017cliwiaj\u0105cy rozr\u00f3\u017cnienie roztwor\u00f3w kwas\u00f3w oraz zasad. Niezale\u017cnie od Edme Mariotte\u2019a sformu\u0142owa\u0142 tzw. prawo Boyle\u2019a-Mariotte\u2019a.<\/strong><br \/>\nRobert Boyle w wydanym w 1688 roku dziele o tytule: Disquisition concerning the Final Causes of Natural Things stwierdza, \u017ce studiowanie natury \u2013 u tych kt\u00f3rzy tym si\u0119 zajmuj\u0105 \u2013 kszta\u0142tuje \u201eprawdziwe oddanie, jak i szczeg\u00f3lne cnoty\u201d [true Sentiments both of Devotion and of particular Vertues].<br \/>\nDla Boyla \u015bwiat by\u0142 \u201e\u015bwi\u0105tyni\u0105 Boga\u201d i przede wszystkim dlatego nale\u017ca\u0142o go bada\u0107. Zaobserwowa\u0142 on, \u017ce \u201efilozofowie niemal wszystkich religii \u015bwiata byli \u2013 poprzez kontemplacje \u015bwiata \u2013 popychani do postrzegania go jako \u015bwi\u0105tyni\u201d[1]. Dlatego to kontemplacja natury by\u0142a \u201epierwszym aktem religijnym obejmuj\u0105cym wszystkie wierzenia.\u201d Dla Boyla \u201eodkrywanie innym ludziom doskona\u0142o\u015bci Boga jak\u0105 ods\u0142ania przed nami natura, jest bardziej akceptowalnym aktem religijnym, ni\u017c p\u0142on\u0105ce ofiary na o\u0142tarzach\u201d[2].<br \/>\nWed\u0142ug Boyla badanie natury nie tylko dostarcza nam dowod\u00f3w na istnienie Boga min. poprzez ujawnianie mocy i m\u0105dro\u015bci Boga, lecz jest r\u00f3wnie\u017c w pewnym sensie czynno\u015bci\u0105 religijn\u0105, kt\u00f3ra to w dodatku przyczynia si\u0119 do kszta\u0142towania w naukowcu zar\u00f3wno oddania jak i cn\u00f3t moralnych. Taki jest wed\u0142ug tego uczonego cel filozofii naturalnej (odpowiednik naszej nauki).<br \/>\nBoyle twierdzi, \u017ce przypadku iluzjonisty czy magika, im wi\u0119ksz\u0105 wiedze mamy o sztuczce tym mniejszy podziw odczuwamy. Z Bogiem natomiast jest odwrotnie.<br \/>\nCzyny Boga to nie sztuczki kuglarza, zabawiaj\u0105ce ksi\u0105\u017c\u0119ta, kt\u00f3rych to sekrety musz\u0105 by\u0107 utrzymywane w tajemnicy, aby mo\u017cna by\u0142o si\u0119 dziwi\u0107. Znajomo\u015b\u0107 dzie\u0142 Boga wp\u0142ywa na proporcjonalno\u015b\u0107 naszego podziwu. Im wi\u0119ksza znajomo\u015b\u0107 tym wi\u0119kszy podziw. Im g\u0142\u0119biej kontemplujemy dzie\u0142a i odciski palc\u00f3w Stw\u00f3rcy odci\u015bni\u0119te na naturze, tym ja\u015bniej widzimy doskona\u0142o\u015b\u0107 Boga. Nasze najbardziej wyrafinowane\u00a0 badania naukowe daj\u0105 nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 oddawania jeszcze prawdziwszej czci Bo\u017cej Wszechwiedzy [Natural Philosophy, Essay III: Boyle, Works, vol. 2, 30].<br \/>\n<strong>ISAAC NEWTON (1643-1727) \u2013 angielski fizyk, matematyk, astronom, filozof, historyk, badacz Biblii i alchemik. Odkrywca zasad dynamiki; w swoim s\u0142ynnym dziele Philosophiae naturalis principia mathematica (1687 r.) przedstawi\u0142 prawo powszechnego ci\u0105\u017cenia oraz prawa ruchu, le\u017c\u0105ce u podstaw mechaniki klasycznej. Niezale\u017cnie od Gottfrieda Leibniza przyczyni\u0142 si\u0119 do rozwoju rachunku r\u00f3\u017cniczkowego i ca\u0142kowego.<\/strong><br \/>\nW XVII wieku mia\u0142y miejsce tzw. Boyle Lectures, kt\u00f3rych celem by\u0142o udowadnianie w spos\u00f3b naukowo-filozoficzny prawdziwo\u015bci chrze\u015bcija\u0144stwa. Ich tw\u00f3rc\u0105 jak sama nazwa wskazuje by\u0142 Robert Boyle, o kt\u00f3rym wspomnieli\u015bmy wcze\u015bniej. Pierwszy wyk\u0142ad mia\u0142 miejsce w 1692 roku, a jego autorem by\u0142 Richard Bentley. Przed wyk\u0142adem Bentley prowadzi\u0142 korespondencj\u0119 z Isaaciem Newtonem. W jednym z list\u00f3w Newton napisa\u0142:<br \/>\n\u201eProsz\u0119 Pana, kiedy pisa\u0142em swoj\u0105 prac\u0119 na temat naszego Uk\u0142adu S\u0142onecznego jednym z moich cel\u00f3w by\u0142o sk\u0142onienie czytelnika do rozwa\u017cenia tematu Stw\u00f3rcy; nic nie sprawi mi wi\u0119kszej przyjemno\u015bci, gdy ten cel zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty\u201d [Scholars and Antiquaries (The Cambridge History of English and American Literature in 18 Volumes (1907\u201321))].<br \/>\n<strong>FRANCIS BACON<\/strong> <strong>\u2013\u00a0(1561-1626) angielski filozof, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli filozofii epoki odrodzenia i baroku, eseista, polityk oraz prawnik. Uchodzi za jednego z tw\u00f3rc\u00f3w nowo\u017cytnej metody naukowej opartej na eksperymencie i indukcji. Jest te\u017c uwa\u017cany za jednego z tw\u00f3rc\u00f3w empiryzmu.<\/strong><br \/>\nCel filozofii naturalnej (nauki), to dla Bacona odzyskanie panowania nad natur\u0105, jakie cz\u0142owiek utraci\u0142 po upadku Adama w Raju. Na ostatnich kartkach swojego dzie\u0142a \u201eNew Oregon\u201d Francis pisze: Cz\u0142owiek w wyniku swojego upadku utraci\u0142 nie tylko swoj\u0105 pierwotn\u0105 niewinno\u015b\u0107, lecz r\u00f3wnie\u017c panowanie nad \u015bwiatem przyrody. Obie te straty mog\u0105 by\u0107 jednak cz\u0119\u015bciowo ju\u017c za tego \u017cycia na ziemi zrehabilitowane. Ta pierwsza poprzez religi\u0119, druga natomiast poprzez nauk\u0119.<br \/>\nO Francisie Baconie napiszemy du\u017co wi\u0119cej w innym wpisie.<br \/>\n<strong>JAN KEPLER (1571-1630) \u2013 niemiecki matematyk, astronom i astrolog, jedna z czo\u0142owych postaci rewolucji naukowej w XVII wieku; najbardziej znany jest z nazwanych jego nazwiskiem praw ruchu planet, by\u0142 asystentem astronoma Tychona Brahe; poza badaniami astronomicznymi prowadzi\u0142 badania w zakresie optyki i ulepszy\u0142 teleskop soczewkowy Galileusza.<\/strong><br \/>\nDla Jana Keplera \u015bwiat to \u201e\u015bwi\u0105tynia Boga\u201d, a natura to \u201eksi\u0119ga\u201d zapisana j\u0119zykiem matematycznym. Astronom to z kolei \u201ekap\u0142an Boga\u201d, a nauka to \u201e\u015bledzenie my\u015bli Boga\u201d [ang. thinking God\u2019s thoughts after Him]. Dla tego niemieckiego uczonego nauka dawa\u0142a sposobno\u015b\u0107 do czczenia i wielbienia Boga [ang. true worship to honor God, to venerate him, to wonder at him][3].<br \/>\nPrzed siedmioma miesi\u0105cami przyrzek\u0142em napisa\u0107 dzie\u0142o (\u2026) poruszaj\u0105ce sprawy najwy\u017cszej wagi (\u2026) Nie ma niczego wi\u0119kszego i obszerniejszego, ani\u017celi wszech\u015bwiat. Czy kto\u015b pragnie czego\u015b wspania\u0142ego? Nie ma niczego wspanialszego i pi\u0119kniejszego, ani\u017celi nasza najja\u015bniejsza \u015awi\u0105tynia Bo\u017ca. Pragnie kto\u015b pozna\u0107 tajemnice? Nic nie jest, ani nie by\u0142o w naturze bardziej ukryte. Jedynie w\u00f3wczas m\u00f3j temat nie zadowoli wszystkich, gdy jego u\u017cyteczno\u015b\u0107 nie jest jasna nieo\u015bwieconym. Chodzi tu o ksi\u0119g\u0119 przyrody, kt\u00f3r\u0105 Pismo \u015awi\u0119te tak mocno chwali. Pawe\u0142 prezentuje j\u0105 poganom, by mogli w niej ogl\u0105da\u0107 Boga, jak s\u0142o\u0144ce w wodzie lub lustrze. Dlaczego zatem my, chrze\u015bcijanie, mamy w mniejszym stopniu czerpa\u0107 przyjemno\u015b\u0107 z tego ogl\u0105dania, wszak\u017ce naszym zadaniem jest wielbi\u0107 Boga prawdziwie, czci\u0107 Go i podziwia\u0107? Nasz podziw jest tym g\u0142\u0119bszy, im lepiej poznajemy wielko\u015b\u0107 tego, co stworzone.<br \/>\nZaprawd\u0119, ile\u017c hymn\u00f3w \u015bpiewa\u0142 Dawid, prawdziwy s\u0142uga Bo\u017cy, Stw\u00f3rcy, prawdziwemu Bogu! Natchnienia dostarcza mu do tego pe\u0142na podziwu obserwacja niebios. \u201cNiebiosa opowiadaj\u0105 chwa\u0142\u0119 Boga\u201d, powiedzia\u0142. B\u0119d\u0119 ogl\u0105da\u0142 Twoje niebo, dzie\u0142o Twoich r\u0105k, ksi\u0119\u017cyc i gwiazdy, kt\u00f3re stworzy\u0142e\u015b. \u201cWielki jest Pan nasz i pot\u0119\u017cny w mocy; wyznacza liczb\u0119 gwiazd, wszystkim nadaje imiona.\u201d W innym miejscu [Dawid] pe\u0142en Ducha \u015awi\u0119tego i \u015bwi\u0119tej rado\u015bci wykrzykuje do wszech\u015bwiata: \u201cchwalcie Go, s\u0142o\u0144ce i ksi\u0119\u017cycu, chwalcie Go, gwiazdy \u015bwiec\u0105ce!\u201d Czy niebo i gwiazdy maj\u0105 g\u0142os? Czy mog\u0105 chwali\u0107 Boga, tak jak ludzie? Tak \u2013 powiadamy \u2013 one chwal\u0105 Boga w ten spos\u00f3b, \u017ce daj\u0105 cz\u0142owiekowi natchnienie do chwalenia Boga. Na kolejnych stronach rozwi\u0105zujemy niebiosom i przyrodzie j\u0119zyk i pozwalamy ich g\u0142osowi g\u0142o\u015bniej si\u0119 rozlega\u0107; i gdy czynimy to , niech nikt nas nie pos\u0105dza o pr\u00f3\u017cny i niepotrzebny trud [Dedykacja do Prodromus dissertationum cosmographicarum continens mysterium cosmographicum (1596)].<br \/>\n<strong>NAUKA JAKO CZYNNO\u015a\u0106 RELIGIJNA U UCZONYCH STARO\u017bYTNO\u015aCI<\/strong><br \/>\nIdea, \u017ce badanie czy kontemplacja natury wi\u0105\u017ce si\u0119 z rozwojem moralnym czy duchowym, nie pojawi\u0142a si\u0119 jednak w XVII wieku. By\u0142a ju\u017c znana w Staro\u017cytno\u015bci. Wspomnie\u0107 tutaj mo\u017cna tak wielkie nazwiska jak <strong>Ptolemeusz (90-168 N.E) czy Platon (427-347 P.N.E.)<\/strong><br \/>\n\u201eJe\u015bli chodzi o moralno\u015b\u0107 objawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno w czynach jak i charakterze, to ta nauka [astronomia matematyczna] jak nic innego, mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce cz\u0142owiek zaczyna wszystko ja\u015bniej widzie\u0107; sta\u0142o\u015b\u0107, porz\u0105dek, symetria i spok\u00f3j [natury], kt\u00f3re to s\u0105 powi\u0105zane z bosko\u015bci\u0105, sprawia, \u017ce ci kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 t\u0105 nauk\u0105, staj\u0105 si\u0119 kochankami tego boskiego pi\u0119kna, a ich natury dostrajaj\u0105 si\u0119 do tego boskiego stanu [Ptolemy\u2019s Almagest, tr. G. J. Toomer (Princeton: Princeton University Press, 1998), 37].<br \/>\nPowy\u017cszy cytat to s\u0142owa <strong>Ptolemeusza<\/strong>. Moralna astronomia tego uczonego wsp\u00f3\u0142gra z tradycj\u0105 <strong>Platona<\/strong>, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy znale\u017a\u0107 w jego dzie\u0142ach. Badanie i odkrywanie porz\u0105dku, kt\u00f3ry mo\u017cemy znale\u017a\u0107 w kosmosie, sprawia, \u017ce cz\u0142owiek sam staje si\u0119 jak kosmos. To przybli\u017cenie do kosmosu przynosi jedno\u015b\u0107 z bosko\u015bci\u0105: \u201eTak wi\u0119c kochanek m\u0105dro\u015bci poprzez zwi\u0105zek z boskim porz\u0105dkiem, sam staje si\u0119 uporz\u0105dkowany i boski\u201d [Platon Republika VI 500 b-c].<br \/>\nNa koniec jeszcze <strong>Simpliciusz Sycylijski<\/strong> (490-560 N.E.), kt\u00f3ry pisa\u0142 o tym, \u017ce filozofia naturalna (nauka), to: oddzia\u0142y posi\u0142kowe dla cn\u00f3t moralnych, drabina prowadz\u0105ca do poznania Boga, a tak\u017ce czynnik aktywuj\u0105cy ch\u0119\u0107 dzi\u0119kczynienia skierowan\u0105 ku Bogu [4]\nBadanie czy kontemplacja natury jako akt filozoficzno-moralno-religijny to r\u00f3wnie\u017c idea bardzo bliska Ojcom Ko\u015bcio\u0142a \u017cyj\u0105cym w pierwszych wiekach po Chrystusie. M\u00f3wili oni cz\u0119sto o tzw. dw\u00f3ch ksi\u0119gach: Ksi\u0119ga Biblii i ksi\u0119ga natury, kt\u00f3re to obie maj\u0105 nas poucza\u0107 o Bogu. Wi\u0119cej o tym napiszemy jednak w\u00a0innym wpisie.<br \/>\n[1] Peter Harrison, The Territories of Science and Religion s.111 \u2013 Chicago University Press.<br \/>\n[2] Boyle, Usefulness of Natural Philosophy, in Works vol. 2, pp. 62f. Cf. Henry Power, Experimental Philosophy in Three Books (London, 1664), pp. 192f.<br \/>\n[3] Johannes Kepler, Mysterium Cosmographicum, tr. A. M. Duncan (Norwalk, CT., 1999), p. 53.<br \/>\n[4] Simplicius, In Physica, H. Diels (ed.), Commentaria in Aristotelem Graeca (Berlin: Reimer, 1882), vol. 9, 4.17-5.21, qu. in Remi Brague, Wisdom of the world (Chicago: University of Chicago Press, 2004), 116. Cf. Remi Brague, The Legend of the Middle\u00a0 Ages: Philosophical Explorations of Medieval Christianity, Judaism, and Islam (Chicago: University of Chicago Press, 2009), 77-80.<br \/>\nCytaty po angielsku1: For the works of God are not like the tricks of jugglers, or the pageants, that entertain princes, where concealment is requisite to wonder; but the knowledge of the works of God proportions our admiration of them, they participating and disclosing so much of the inexhausted perfections of their author, that the further we contemplate them, the more foot-steps and impressions we discover of the perfections of their Creator; and our utmost science can but give us a juster veneration of his omniscience [Boyle].<br \/>\nCytatu po angielsku2: With regard to virtuous conduct in practical actions and character, this science, above all things, could make men see clearly; from the constance, order, symmetry, and calm which are associated with the divine, it makes its followers lovers of this divine beauty, accustoming them and reforming their natures, as it were, to a similar spiritual state [Ptolemeusz].<\/p>\n<\/div>\n<div data-pm-slice=\"1 1 []\" data-en-clipboard=\"true\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/div>\n<div data-pm-slice=\"1 1 []\" data-en-clipboard=\"true\">Redakcja: <b>Kamil Beniuk <\/b><\/div>\n<div>M\u0105\u017c Kasi i tata Oli i Piotra, mgr teologii UKSW, katecheta.<\/div>\n<div>Pasjonat apologetyki (<a href=\"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\" rev=\"en_rl_none\">http:\/\/www.apologetyka.org<\/a>). Fanboy duchowo\u015bci \u015bw. Weroniki Giulliani (<a href=\"http:\/\/www.weronika.net\/\" rev=\"en_rl_none\"><u>http:\/\/www.weronika.net)<\/u><\/a>.<\/div>\n<div>Tak\u017ce Gamer (RPG, FTP, RTS), Cybersecurity (WordPress, Android, Windows),<\/div>\n<div>tekst, muzyka i produkcja pie\u015bni religijnej, Rysunek (o\u0142\u00f3wek, akwarela), Ikonografia.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Materia\u0142y teologiczne:<\/div>\n<div><b>YouTube &#8222;Ja tylko pytam&#8221;:<\/b> <a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/@jatylkopytam\" rev=\"en_rl_none\">http:\/\/www.youtube.com\/@jatylkopytam<\/a><\/div>\n<div><b>Grupa FB<\/b>: <a href=\"http:\/\/www.facebook.com\/groups\/jatylkopytam\/\" rev=\"en_rl_none\">http:\/\/www.facebook.com\/groups\/jatylkopytam\/<\/a><\/div>\n<div><b>Duchowo\u015b\u0107<\/b>: <a href=\"http:\/\/www.weronika.net\" rev=\"en_rl_none\">http:\/\/www.weronika.net<\/a><\/div>\n<div>Je\u015bli ci si\u0119 podoba, to postaw mi kaw\u0119: <a href=\"https:\/\/buycoffee.to\/beniuk\" rev=\"en_rl_none\">https:\/\/buycoffee.to\/beniuk<\/a><\/div>\n<div>Dzi\u0119ki.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8222;Ja tylko pytam&#8221; jest grup\u0105 po\u015bwi\u0119conym wzmacnianiu i usystematyzowaniu my\u015bli katolickiej,<\/div>\n<div>promowaniu i obronie katolickiej Ewangelii, doktryny i teologii.<\/div>\n<div>Analiza ateizmu, charyzmatyzmu, tradycjonalizmu i dobroludzizmu.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na samym pocz\u0105tku nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce wielu z\u00a0 naukowc\u00f3w przedstawionych poni\u017cej, \u017cy\u0142o w XVIII i p\u00f3\u017aniejszych wiekach, a wi\u0119c w czasach, kiedy wiara by\u0142a ju\u017c mocno atakowana i wyszydzana. Opr\u00f3cz tego, kto\u015b inny m\u00f3g\u0142by mimo wszystko stwierdzi\u0107, \u017ce ludzie ci&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[974],"tags":[],"class_list":["post-1038","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ateizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1038","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1038"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1038\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4212,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1038\/revisions\/4212"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}