{"id":1017,"date":"2017-08-19T13:50:59","date_gmt":"2017-08-19T11:50:59","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1017"},"modified":"2017-08-19T13:50:59","modified_gmt":"2017-08-19T11:50:59","slug":"zmartwychwstanie-chrystusa-plagiatem-mitologii-poganskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/zmartwychwstanie-chrystusa-plagiatem-mitologii-poganskiej\/","title":{"rendered":"Czy Zmartwychwstanie Chrystusa jest tylko plagiatem mitologii poga\u0144skiej?"},"content":{"rendered":"<div class=\"posttitle\"><\/div>\n<div class=\"entry\">\n&nbsp;<br \/>\nWszystko, co dotyczy zmartwychwstania Jezusa, by\u0142o ju\u017c od samego pocz\u0105tku kwestionowane i podawane w w\u0105tpliwo\u015b\u0107. Jedni oskar\u017cali aposto\u0142\u00f3w o zwyk\u0142e oszustwo: ukradli cia\u0142o Ukrzy\u017cowanego i sfabrykowali cudown\u0105 histori\u0119 zmartwychwstania. Inni podejrzewali ich jedynie o zbytni\u0105 \u0142atwowierno\u015b\u0107: Jezus nie umar\u0142, ale by\u0142 w letargu, albo groby zosta\u0142y pomylone, halucynacje za\u015b wzi\u0119to za rzeczywisto\u015b\u0107. Jest jednak rzecz\u0105 charakterystyczn\u0105, i\u017c pusty gr\u00f3b nie odgrywa \u017cadnej roli w najstarszych \u015bwiadectwach o Zmartwychwsta\u0142ym. W Ewangelii \u015bw. Mateusza zarzut wykradzenia cia\u0142a przypisany jest kap\u0142anom i faryzeuszom (Mt 28,13), co ka\u017ce przypuszcza\u0107, \u017ce nieco p\u00f3\u017aniej w taki spos\u00f3b w\u0142adze \u017cydowskie pr\u00f3bowa\u0142y przeciwstawi\u0107 si\u0119 rosn\u0105cej popularno\u015bci chrze\u015bcija\u0144stwa. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 formu\u0142owanych a\u017c do dzisiaj teorii wyp\u0142ywa zreszt\u0105 z ma\u0142o dok\u0142adnej znajomo\u015bci \u015bwiadectw chrze\u015bcija\u0144skich i \u015brodowiska Nowego Testamentu, jak r\u00f3wnie\u017c z nieporozumie\u0144 dotycz\u0105cych religioznawstwa por\u00f3wnawczego. Ta w\u0142a\u015bnie dyscyplina dostarczy\u0142a w pocz\u0105tkach naszego stulecia najsilniejszych, jak si\u0119 zdawa\u0142o, argument\u00f3w przeciw rzeczywisto\u015bci Zmartwychwstania.<\/p>\n<blockquote><p>Wysuni\u0119to hipotez\u0119, \u017ce pierwsi chrze\u015bcijanie, \u015bwiadomie lub nie\u015bwiadomie, kszta\u0142towali histori\u0119 Jezusa wed\u0142ug legend i kult\u00f3w misteryjnych takich bog\u00f3w poga\u0144skich, jak Attis, Adonis, Ozyrys czy Dionyzos, kt\u00f3rzy corocznie schodzili do podziemnego \u015bwiata \u015bmierci, by corocznie powraca\u0107 zn\u00f3w do \u015bwiata \u017cywych (przewa\u017cnie by\u0142y to b\u00f3stwa zwi\u0105zane, przy\u00adnajmniej pierwotnie, z wegetacj\u0105, cyklicznie obumieraj\u0105c\u0105 i budz\u0105c\u0105 si\u0119 ponownie do \u017cycia).<\/p><\/blockquote>\n<p>Ot\u00f3\u017c hipoteza ta ignorowa\u0142a ca\u0142kiem odmienny charakter Zmartwychwstania Jezusa, gdy\u017c <strong>jej tw\u00f3rcy i zwolennicy sprowadzili poj\u0119cie zmartwychwstania do j\u0119zyka mitu<\/strong>. S\u0105dz\u0119, \u017ce warto tu przytoczy\u0107 zdanie wybitnego historyka religii greckiej, profesora Uniwersytetu Genewskiego, Jean Rudhardta. Zas\u0142uguje on mo\u017ce tym bardziej na nasz\u0105 uwag\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie badania nad religi\u0105 greck\u0105 IV w. przed Chr. sk\u0142oni\u0142y go w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych do porzucenia zdecydowanego ateizmu na rzecz bli\u017cej jeszcze nie okre\u015blonego deizmu. Powiedzia\u0142 mi przy ostatnim naszym spotkaniu, \u017ce <em>\u201edostrzeg\u0142 za tym wszystkim jak\u0105\u015b rzeczywisto\u015b\u0107\u201d.<\/em> Chrze\u015bcijaninem jednak, przynajmniej w\u00f3wczas, jeszcze nie by\u0142. Przeszed\u0142szy natomiast na emerytur\u0119, zacz\u0105\u0142 czyta\u0107 Nowy Testament w taki sam spos\u00f3b, w jaki poprzednio czyta\u0142 poga\u0144skich autor\u00f3w greckich. I tutaj zafascynowa\u0142o go zmartwychwstanie Jezusa. Oczywi\u015bcie, religioznawca, zdawa\u0142 sobie doskonale spraw\u0119 z tego, \u017ce wiele jest b\u00f3stw zst\u0119puj\u0105cych do \u015bwiata umar\u0142ych, aby potem z niego powr\u00f3ci\u0107. <strong>Zawsze jednak, jak mi powiedzia\u0142, dzieje si\u0119 to na p\u0142aszczy\u017anie mitu, ca\u0142kowicie ahistorycznej (lub pozahistorycznej). Jezus jest natomiast konkretnym, historycznym cz\u0142owiekiem, \u017cyj\u0105cym w okre\u015blonym \u015brodowisku i czasie.<\/strong> I to w\u0142a\u015bnie \u2013 zdaniem szwajcarskiego historyka religii \u2013 jest zjawiskiem niezwyk\u0142ym i fascynuj\u0105cym.<\/p>\n<blockquote><p>Nale\u017ca\u0142oby do tego jeszcze doda\u0107, \u017ce dla chrze\u015bcijanina, zmartwychwstanie Jezusa nie jest \u2013 jak w micie \u2013 Jego powrotem do dawnego \u017cycia, lecz przej\u015bciem przez \u015bmier\u0107 w rzeczywisto\u015b\u0107 ca\u0142kiem now\u0105.<\/p><\/blockquote>\n<p>Co wi\u0119cej, to przej\u015bcie dotyczy tak\u017ce nas samych, naszego w\u0142asnego zmartwychwstania. Taka jest przynajmniej tre\u015b\u0107 wiary wierz\u0105cych, cho\u0107 wielu z nich nie zdaje sobie z tego sprawy, nie rozumiej\u0105c najcz\u0119\u015bciej do ko\u0144ca, o co naprawd\u0119 chodzi.<br \/>\nUczniowie Jezusa nie\u015bli swym wsp\u00f3\u0142rodakom i poganom niewzruszon\u0105 pewno\u015b\u0107, \u017ce spotkali si\u0119 ze swym Mistrzem, zmartwychwsta\u0142ym i \u017cywym. Temu, \u017ce tak\u0105 pewno\u015b\u0107 mieli niemal \u017caden z powa\u017cnych badaczy dzisiaj ju\u017c nie zaprzecza, i to bez wzgl\u0119du na to, jak b\u0119dzie to \u201espotkanie\u201d interpretowa\u0107, czy uzna je za zjawisko obiektywne, czy te\u017c za czysto subiektywne prze\u017cycie. Trzeba tu jednak u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce nie wszystko, co rzeczywiste, poddaje si\u0119 analizie naukowej, nie wszystko mo\u017cna stwierdzi\u0107 czy udowodni\u0107 pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 \u015bci\u015ble naukowymi metodami. Wymykaj\u0105 si\u0119 im bez reszty cho\u0107by uczucia ludzkie, wiele wewn\u0119trznych dozna\u0144, lecz tak\u017ce i niekt\u00f3re zewn\u0119trzne do\u015bwiadczenia. Je\u017celi na przyk\u0142ad kto\u015b znajomy opowiada nam o niezwyk\u0142ych przygodach, jakie spotka\u0142y go w podr\u00f3\u017cy po Afryce, mo\u017cemy mu tylko wierzy\u0107, albo nie wierzy\u0107. Zale\u017cy to przede wszystkim od zaufania, jakim tego cz\u0142owieka darzymy, swoich bowiem nawet najbardziej realnych do\u015bwiadcze\u0144 nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 nam udowodni\u0107. Uczniowie Jezusa r\u00f3wnie\u017c nie udowodni\u0105 nam niczego w spos\u00f3b naukowy. Pozostaje otwarte pytanie: wierzy\u0107 czy nie wierzy\u0107?<br \/>\nChrze\u015bcijanin podchodzi do tego problemu nieco inaczej. I dobrze, je\u015bli o tej inno\u015bci podej\u015bcia b\u0119dzie pami\u0119ta\u0142 r\u00f3wnie\u017c ten, kto si\u0119 za chrze\u015bcijanina nie uwa\u017ca. Je\u015bli nie mo\u017cemy nieraz dowie\u015b\u0107 drugiemu cz\u0142owiekowi prawdy tego, co sami prze\u017cyli\u015bmy, to niew\u0105tpliwie tam, gdzie mamy do czynienia z Bogiem, gdzie chodzi o Jego objawienie, to, co rzeczywiste, musi niejednokrotnie przekracza\u0107 granice tego, co mo\u017cna historycznie stwierdzi\u0107. Moje zaufanie do opowiadaj\u0105cego mi o swoich przygodach podr\u00f3\u017cnika opiera si\u0119 na tym, co o nim samym wiem z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105, co zosta\u0142o mi ju\u017c niejako \u201ehistorycznie udowodnione\u201d. Troch\u0119 podobnie (cho\u0107 tu por\u00f3wnanie naturalnie kuleje) w pe\u0142ni historyczne przes\u0142anki pomagaj\u0105 chrze\u015bcijaninowi przyj\u0105\u0107 tajemnic\u0119 Zmartwychwstania. W\u0142a\u015bnie: przyj\u0105\u0107! Bo tajemnicy si\u0119 nie dowodzi, mo\u017cna j\u0105 przyj\u0105\u0107, albo odrzuci\u0107.<br \/>\n<em>Anna \u015awiderk\u00f3wna (1925 \u2013 2008) \u2013 polska historyk literatury, filolog klasyczny, papirolog, biblistka, t\u0142umaczka, oblatka tyniecka; profesor Uniwersytetu Warszawskiego, popularyzatorka wiedzy o antyku i Biblii. Ponad 30 lat kierowa\u0142a Katedr\u0105 Papirologii (p\u00f3\u017aniejszym Zak\u0142adem Papirologii) UW.<\/em><br \/>\n\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014-<br \/>\nDo powy\u017cszych s\u0142\u00f3w prof. Anny \u015awiderk\u00f3wny mo\u017cna jeszcze doda\u0107 jedn\u0105 rzecz:<br \/>\nJezus zosta\u0142 ukrzy\u017cowany na pocz\u0105tku lat 30 n.e. Faktem historycznym jest natomiast, \u017ce wiara w to, \u017ce Chrystus zmartwychwsta\u0142 by\u0142a sercem wiary chrze\u015bcijan ju\u017c od samego pocz\u0105tku. Co prawda by\u0107 mo\u017ce nie mamy<strong><em>niepodwa\u017calnego<\/em><\/strong> dowodu na to, \u017ce w tym roku, w kt\u00f3rym Jezusa ukrzy\u017cowano chrze\u015bcijanie wierzyli, \u017ce zmartwychwsta\u0142 (to tak czysto teoretycznie). Wiemy jednak, \u017ce jeszcze zanim powsta\u0142 pierwszy tekst NT (I List do Tesaloniczan \u2013 rok 50\/51), czyli najp\u00f3\u017aniej w latach 40 n.e. chrze\u015bcijanie g\u0142osili zmartwychwstanie Jezusa. Wiemy to natomiast dzi\u0119ki \u015bw. Paw\u0142owi, kt\u00f3ry w swoim I Li\u015bcie do Koryntian (po\u0142owa lat 50) zamie\u015bci\u0142 <a href=\"http:\/\/ps-po.pl\/najstarsze-chrzescijanskie-wyznanie-wiary\/\">wyznanie wiary<\/a>, kt\u00f3re to na 100% \u2013 jak m\u00f3wi\u0105 uczeni \u2013 nie zosta\u0142o stworzone przez niego:<br \/>\n<em><span class=\"werset\">3\u00a0<\/span>Przekaza\u0142em wam na pocz\u0105tku to, co przej\u0105\u0142em: \u017ce Chrystus umar\u0142 \u2013 zgodnie z Pismem \u2013 za nasze grzechy, 4 \u017ce zosta\u0142 pogrzebany, \u017ce zmartwychwsta\u0142 trzeciego dnia, zgodnie z Pismem: <span class=\"werset\">5\u00a0<\/span>i \u017ce ukaza\u0142 si\u0119 Kefasowi, a potem Dwunastu, 6 p\u00f3\u017aniej zjawi\u0142 si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c pi\u0119ciuset braciom r\u00f3wnocze\u015bnie; wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich \u017cyje dot\u0105d, niekt\u00f3rzy za\u015b pomarli. 7 Potem ukaza\u0142 si\u0119 Jakubowi, p\u00f3\u017aniej wszystkim aposto\u0142om. 8 W ko\u0144cu, ju\u017c po wszystkich, ukaza\u0142 si\u0119 tak\u017ce i mnie jako poronionemu p\u0142odowi [1Kor 15:3-8].<br \/>\n<\/em><br \/>\n<strong>Anna \u015awiderk\u00f3wna<\/strong>: \u201e\u015aw. Pawe\u0142 pisze do Koryntian mo\u017ce zapewne mi\u0119dzy 55 a 57 rokiem, powtarzaj\u0105c im raz jeszcze to, czego naucza\u0142 ich kilka lat wcze\u015bniej. Nauka owa nie stanowi jednak jego w\u0142asno\u015bci, on j\u0105 sam kiedy\u015b przej\u0105\u0142, a p\u00f3\u017aniej przekaza\u0142 Koryntianom. Aposto\u0142 pos\u0142uguje si\u0119 tutaj technicznymi terminami z j\u0119zyka rabin\u00f3w. U\u017cyte przez niego czasowniki to po hebrajsku odpowiednio <i>gibbel<\/i> i <i>masar<\/i>. Okre\u00ad\u015bla\u0142y one spos\u00f3b, w jaki ucze\u0144 przejmowa\u0142 tradycj\u0119 od swego mistrza, aby nast\u0119pnie przekaza\u0107 j\u0105 z kolei w\u0142asnym uczniom. To czterocz\u0119\u015bciowe zdanie z 15 rozdzia\u0142u 1 Listu do Koryntian stanowi niew\u0105tpliwie wyznanie wiary. Pawe\u0142 przekaza\u0142 je korynckim chrze\u015bcijanom, a niezmiernie interesuj\u0105c\u0105 rzecz\u0105 by\u0142oby wiedzie\u0107, kiedy on sam to wyznanie otrzyma\u0142. Wydaje si\u0119 prawdopodobne, \u017ce sta\u00ad\u0142o si\u0119 to przy jego w\u0142asnym chrzcie, a\u00a0zatem pewno ko\u0142o lat 35\u201336, ale mo\u017ce i p\u00f3\u017aniej, ju\u017c w Antiochii, przed rozpocz\u0119ciem podr\u00f3\u017cy misyjnych, gdzie\u015b w latach 45\u201349. W ka\u017cdym b\u0105d\u017a razie jeste\u015bmy tu jeszcze bardzo blisko \u015bmierci Jezusa\u201d.<br \/>\nTo co tutaj jest najistotniejsze to w\u0142a\u015bnie ten bardzo kr\u00f3tki okres jaki dzieli ukrzy\u017cowanie Jezusa a wiar\u0119 w Jego zmartwychwstanie. <strong>Je\u017celi rezurekcja by\u0142a tylko wymys\u0142em zaczerpni\u0119tym z poga\u0144skiej mitologii to wszystko to dzia\u0107 si\u0119 musia\u0142o du\u017cooo szybciej ni\u017c to zazwyczaj ma miejsce w obrastaniu danej postaci historycznej w legend\u0119.<\/strong> Kilka, kilkana\u015bcie lat to jest nic. Tym bardziej, \u017ce pierwsi chrze\u015bcijanie byli przecie\u017c \u017cydami, a wi\u0119c ostatnimi lud\u017ami na ziemi, kt\u00f3rzy mieliby sk\u0142onno\u015bci do kopiowania poga\u0144skich wierze\u0144. To oni przecie\u017c jako jedyni w tamtych czasach uwa\u017cali, \u017ce istnieje tylko jeden B\u00f3g. <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Jesus_Christ_in_comparative_mythology\">Ich nietolerancja wobec innych b\u00f3stw by\u0142a tak du\u017ca, jak to tylko mo\u017cliwe.<\/a>Poganie wobec siebie nawzajem byli z kolei bardzo tolerancyjni.<br \/>\n<strong>&gt;&gt;&gt;<\/strong> Na sam ju\u017c koniec jeszcze trzy ma\u0142e uwagi. W czasach staro\u017cytnych istnia\u0142a ogromna ilo\u015b\u0107 najr\u00f3\u017cniejszych b\u00f3stw. Egipt, Rzym, Grecja, Sumer, Babilon, Akkad, Asyria itp. posiada\u0142y swoje mitologie z ca\u0142ym panteonem bog\u00f3w. Dodatkowo w przypadku wielu z tych b\u00f3stw istnia\u0142o wiele wariant\u00f3w mitu. <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Parallelomania\">Bior\u0105c to pod uwag\u0119 czy to tak niezwyk\u0142e, \u017ce niekt\u00f3re motywy z NT pokrywaj\u0105 si\u0119 z elementami mitologii staro\u017cytnej?<\/a> Poza tym, kto powiedzia\u0142, \u017ce tylko to, co jest ca\u0142kowicie oryginalne jest prawd\u0105, a ca\u0142a reszta nie? Przecie\u017c rzecz niepowtarzalna mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 fa\u0142szem, a co\u015b znane r\u00f3wnie\u017c sk\u0105d indziej by\u0107 natomiast prawd\u0105.<br \/>\nPo drugie zastan\u00f3wmy si\u0119: mity staro\u017cytne od samego pocz\u0105tku by\u0142y pisane j\u0119zykiem mitycznym\/ bajkowym (wystarczy rzut oka i por\u00f3wna\u0107 to do Ewangelii); tw\u00f3rcy NT takiego j\u0119zyka unikali (sam fakt wyst\u0119powania cud\u00f3w nie determinuje bajkowo\u015bci\/realno\u015bci danego opisu; wida\u0107 to najbardziej w zadziwiaj\u0105cym braku jakiegokolwiek opisu najwi\u0119kszego cudu NT \u2013 <a href=\"https:\/\/znanichrzescijanie.wordpress.com\/2014\/12\/28\/argumenty-za-wiara52-realizm-w-opisach-kluczowych-wydarzen-nt\/\">Zmartwychwstania<\/a>), im zale\u017ca\u0142o na tym, aby Jezus z Nazaretu by\u0142 postaci\u0105 w pe\u0142ni historyczn\u0105, \u017cyj\u0105c\u0105 w okre\u015blonym czasie i miejscu. W takiej sytuacji nawet je\u015bliby ewangeli\u015bci znali te wszystkie postacie (i szczeg\u00f3\u0142y z ich \u017cycia, np. zmartwychwstanie Attisa po 3 dniach) do kt\u00f3rych por\u00f3wnuje si\u0119 Jezusa, to czy kopiowali by te detale? Przecie\u017c w\u0142a\u015bnie co\u015b takiego sprawi\u0142oby, \u017ce kto\u015b m\u00f3g\u0142by podwa\u017cy\u0107 to, co zawarli w NT (a przecie\u017c im zale\u017ca\u0142o, aby wszystko wygl\u0105da\u0142o na prawd\u0119 historyczn\u0105). Du\u017co bardziej prawdopodobne jest, ze je\u017celi rzeczywi\u015bcie istnieje jaki\u015b paralelizm pomi\u0119dzy danym s\u0142owem czy czynem Jezusa, a szczeg\u00f3\u0142em z \u017cycia jakiego\u015b b\u00f3stwa, to jest on ca\u0142kowicie niezale\u017cny\/przypadkowy. Oczywi\u015bcie celowe nawi\u0105zania NT do ST do inna bajka.<br \/>\nPoza tym, je\u015bli B\u00f3g istnieje, to \u015bwiat stworzony przez Niego nie by\u0142by \u015bwiatem powsta\u0142ym na chybi\u0142 trafi\u0142. Kto wie, by\u0107 mo\u017ce cykliczno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 widzimy w naturze \u2013 a kt\u00f3rej obserwacja przyczyni\u0142a si\u0119 do powstawania w czasach staro\u017cytnych mit\u00f3w o umieraj\u0105cym i powstaj\u0105cym bogu \u2013 zosta\u0142a stworzona po to, aby rozbudza\u0107 pragnienie nie\u015bmiertelno\u015bci obecne ju\u017c w cz\u0142owieku i w ten spos\u00f3b \u2013 \u017ce tak powiem \u2013 formowa\u0107 \u015bwiat poga\u0144ski, aby przygotowa\u0107 go na przyj\u0119cie chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3re wtedy by\u0142oby spe\u0142nieniem w\u0142a\u015bciwych oczekiwa\u0144\/pragnie\u0144 pogan, skierowanych wcze\u015bniej po prostu w z\u0142ym kierunku. Benedykt XVI pisa\u0142 w swoim \u201eJezusie z Nazaretu\u201d: <em><strong>Mity czeka\u0142y na tego, w kt\u00f3rym przedmiot pragnie\u0144 sta\u0142 si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/strong><\/em><br \/>\n&nbsp;<br \/>\n<a href=\"http:\/\/ps-po.pl\/zagadka-pustego-grobu\/\" rel=\"nofollow\">http:\/\/ps-po.pl\/zagadka-pustego-grobu\/<\/a> <a href=\"http:\/\/www.firstthings.com\/article\/1996\/04\/002-are-the-gospels-mythical\" rel=\"nofollow\">http:\/\/www.firstthings.com\/article\/1996\/04\/002-are-the-gospels-mythical<\/a><br \/>\n<a href=\"https:\/\/znanichrzescijanie.wordpress.com\/2015\/01\/02\/argumenty-za-wiara52a-zmartwychwstanie-chrystusa-a-adonis-ozyrys-i-reszta-towarzystwa\/\">ARGUMENTY ZA WIAR\u0104#52A Zmartwychwstanie Chrystusa, a Adonis, Ozyrys i reszta&nbsp;towarzystwa.<\/a>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Wszystko, co dotyczy zmartwychwstania Jezusa, by\u0142o ju\u017c od samego pocz\u0105tku kwestionowane i podawane w w\u0105tpliwo\u015b\u0107. Jedni oskar\u017cali aposto\u0142\u00f3w o zwyk\u0142e oszustwo: ukradli cia\u0142o Ukrzy\u017cowanego i sfabrykowali cudown\u0105 histori\u0119 zmartwychwstania. Inni podejrzewali ich jedynie o zbytni\u0105 \u0142atwowierno\u015b\u0107: Jezus nie umar\u0142,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1064],"tags":[],"class_list":["post-1017","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zmartwychwstanie-jezusa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1017","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1017"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1017\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1017"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1017"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}