{"id":1012,"date":"2017-08-19T13:41:22","date_gmt":"2017-08-19T11:41:22","guid":{"rendered":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/?p=1012"},"modified":"2017-08-19T13:41:22","modified_gmt":"2017-08-19T11:41:22","slug":"fakty-dodajacych-wiarygodnosci-biblii-zydzi-powszechnosc-monoteizm-imie-boga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/fakty-dodajacych-wiarygodnosci-biblii-zydzi-powszechnosc-monoteizm-imie-boga\/","title":{"rendered":"Fakty dodaj\u0105cych wiarygodno\u015bci\u00a0Biblii.-\u017bYDZI, POWSZECHNO\u015a\u0106, MONOTEIZM, IMI\u0118 BOGA"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n
\n1. \u017bYDZI WCI\u0104\u017b ISTNIEJ\u0104.<\/strong>
\nWszystkich badaczy religii zdumiewa to, \u017ce Izrael jest jedynym narodem, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 do naszych czas\u00f3w i zachowa\u0142 nienaruszon\u0105 wiar\u0119 w Boga Abrahama, Izaaka i Jakuba. Nie przetrwali Fenicjanie, Etruskowie, Kartagi\u0144czycy, Asyryjczycy, Babilo\u0144czycy, czy Macedo\u0144czycy, kt\u00f3rzy w odr\u00f3\u017cnieniu od Hebrajczyk\u00f3w byli pot\u0119\u017cnymi narodami, o rozwini\u0119tej kulturze i cywilizacji.
\nO tym cudzie historii, kt\u00f3rego do\u015bwiadczy\u0142 lud Izraela, pisze znany teolog F. Rienecker:<\/p>\n

\u201eJest to cud, \u017ce Izrael mimo rozproszenia, trwaj\u0105cego setki lat, wci\u0105\u017c istnieje, podczas kiedy inne ludy staro\u017cytno\u015bci wygin\u0119\u0142y. Narody \u017cyj\u0105ce w czasach prorok\u00f3w m.in. Egipcjanie, Asyryjczycy, Babilo\u0144czycy, Persowie, Grecy, Rzymianie, ju\u017c nie egzystuj\u0105 jako ludy w \u00f3wczesnej formie. Tylko \u017bydzi trwaj\u0105 ca\u0142y czas jako \u015bwiadkowie prawdy zawartej w pismach\u201d.<\/p><\/blockquote>\n

Doda\u0107 do tego trzeba jeszcze, \u017ce \u017caden nar\u00f3d w historii \u015bwiata nie by\u0142 tak zaciekle prze\u015bladowany jak \u017bydzi, czego kulminacj\u0105 by\u0142o to, co si\u0119 dzia\u0142o podczas Drugiej Wojny \u015awiatowej.
\n2. PROROCTWO O POWSZECHNO\u015aCI WIARY W BOGA JAHWE NA CA\u0141YM \u015aWIECIE.<\/strong>
\nWszyscy wiedz\u0105, \u017ce jedn\u0105 z cech Pisma \u015awi\u0119tego s\u0105 licznie wyst\u0119puj\u0105ce w nim proroctwa. W przypadku wielu z nich mo\u017cna wysuwa\u0107 dwa zarzuty. Pierwszy m\u00f3wi o tym, \u017ce proroctwo zosta\u0142o spisane po wydarzeniu kt\u00f3re przewiduje. Zarzut ten przytacza si\u0119 np. w odniesieniu do Ksi\u0119gi Daniela, kt\u00f3ra to wbrew pozorom nie jest ksi\u0119g\u0105 prorock\u0105, lecz apokaliptyczn\u0105. Drugi zarzut m\u00f3wi, \u017ce np. dana osoba umy\u015blnie zachowa\u0142a si\u0119 w okre\u015blony spos\u00f3b, aby w ten spos\u00f3b proroctwo wype\u0142ni\u0107. Istnieje jednak w ST proroctwo (jedno z najwi\u0119kszych), kt\u00f3remu nie mo\u017cna w \u017caden spos\u00f3b postawi\u0107 tych zarzut\u00f3w. Wskazuje ono na to, \u017ce wiara w Boga Jahwe (wyznawana tylko przez ma\u0142\u0105 grupk\u0119 \u017byd\u00f3w) mia\u0142a rozej\u015b\u0107 si\u0119 po ca\u0142ym \u015bwiecie. Kilka cytat\u00f3w:<\/p>\n

Nie b\u0119dziesz wi\u0119c odt\u0105d nazywa\u0142 si\u0119 Abram, lecz imi\u0119 twoje b\u0119dzie Abraham, bo uczyni\u0119 ciebie ojcem mn\u00f3stwa narod\u00f3w (Rdz 17:5)
\nPrzez ciebie b\u0119d\u0105 otrzymywa\u0142y b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo ludy ca\u0142ej ziemi (Rdz 12:3)
\nA potomstwo twe b\u0119dzie tak liczne jak proch ziemi, ty za\u015b rozprzestrzenisz si\u0119 na zach\u00f3d i na wsch\u00f3d, na p\u00f3\u0142noc i na po\u0142udnie; wszystkie plemiona ziemi otrzymaj\u0105 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo przez ciebie i przez twych potomk\u00f3w. (Rdz 28:14)
\nWszystkie ludy ziemi b\u0119d\u0105 sobie \u017cyczy\u0107 szcz\u0119\u015bcia [takiego, jakie jest udzia\u0142em] twego potomstwa, dlatego \u017ce us\u0142ucha\u0142e\u015b mego rozkazu (Rdz 22:18)
\nA m\u00f3wi\u0142: \u00abTo zbyt ma\u0142o, i\u017c jeste\u015b Mi S\u0142ug\u0105 dla pod\u017awigni\u0119cia pokole\u0144 Jakuba i sprowadzenia ocala\u0142ych z Izraela! Ustanowi\u0119 ci\u0119 \u015bwiat\u0142o\u015bci\u0105 dla pogan, aby moje zbawienie dotar\u0142o a\u017c do kra\u0144c\u00f3w ziemi (Iz 42:6)<\/p><\/blockquote>\n

No i teraz pytanie: jakie by\u0142o prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ta niezwyk\u0142a wiara \u017cyd\u00f3w rozejdzie si\u0119 po ca\u0142ym \u015bwiecie tak, jak to zosta\u0142o przepowiedziane na wieki przed chrze\u015bcija\u0144stwem? Tym bardziej, \u017ce w tamtych czasach istnia\u0142a ogromna ilo\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych b\u00f3stw, kt\u00f3rych liczba wyznawc\u00f3w przekracza\u0142a niewyobra\u017calnie liczb\u0119 czcicieli Jahwe. Patrz np. kult Marduka w pot\u0119\u017cnym Babilonie. Dzi\u015b nie ma ani wyznawc\u00f3w Marduka, ani Babilonu.
\n3. NIEZWYK\u0141O\u015a\u0106 MONOTEIZMU W\u015aR\u00d3D \u017bYD\u00d3W W CZASACH POWSZECHNEGO POLITEIZMU.<\/strong>
\nMa\u0142y i pogardzany nar\u00f3d izraelski w ci\u0105gu swoich dziej\u00f3w mia\u0142 zawsze \u015bwiadomo\u015b\u0107 wielkiej misji powierzonej mu przez Boga; panowa\u0142o powszechne przekonanie, \u017ce to w\u0142a\u015bnie w tym narodzie przyjdzie na \u015bwiat oczekiwany Mesjasz. Izraelici ca\u0142\u0105 swoj\u0105 nadziej\u0119 pok\u0142adali w wype\u0142nieniu si\u0119 tego proroctwa. To, co najbardziej zdumiewa historyk\u00f3w religii, to fakt, \u017ce Izrael od pocz\u0105tku swoich dziej\u00f3w wierzy\u0142 tylko w jednego Boga, chocia\u017c wszystkie staro\u017cytne religie oddawa\u0142y cze\u015b\u0107 wielu bogom. Narody, kt\u00f3re stworzy\u0142y ca\u0142\u0105 kultur\u0119 i cywilizacj\u0119 staro\u017cytn\u0105, przewy\u017csza\u0142y Hebrajczyk\u00f3w we wszystkich dziedzinach \u017cycia (m.in. w sztuce, filozofii oraz technice), tylko w dziedzinie religii lud izraelski mia\u0142 niesko\u0144czenie doskonalsze poj\u0119cie Boga<\/strong>, kt\u00f3ry jest jedynym, \u015bwi\u0119tym i sprawiedliwym Stw\u00f3rc\u0105 oraz Panem ca\u0142ej stworzonej rzeczywisto\u015bci.
\nJest to B\u00f3g, kt\u00f3ry stworzy\u0142 ca\u0142\u0105 przyrod\u0119 \u2013 a wi\u0119c przyroda nie jest Bogiem<\/strong>, lecz stworzeniem. Wszystkie natomiast staro\u017cytne religie ukazywa\u0142y ca\u0142\u0105 przyrod\u0119 jako rzeczywisto\u015b\u0107, gdzie dzia\u0142aj\u0105 magiczne moce, gdzie roi si\u0119 od wielu bog\u00f3w, kt\u00f3rymi s\u0105 r\u00f3wnie\u017c gwiazdy i ksi\u0119\u017cyc. Tymczasem dla prostego ludu izraelskiego s\u0142o\u0144ce, gwiazdy, planety i wszystko, co istnieje, jest dzie\u0142em jednego Boga.<\/p>\n

\u201e Pilnie si\u0119 wystrzegajcie \u2013 skoro\u015bcie nie widzieli \u017cadnej postaci w dniu, w kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0142 do was Pan spo\u015br\u00f3d ognia na Horebie \u2013 aby\u015bcie nie post\u0105pili niegodziwie i nie uczynili sobie rze\u017aby przedstawiaj\u0105cej podobizn\u0119 m\u0119\u017cczyzny lub kobiety, podobizn\u0119 jakiegokolwiek zwierz\u0119cia, kt\u00f3re jest na ziemi, podobizn\u0119 jakiegokolwiek ptaka,lataj\u0105cego pod niebem, podobizn\u0119 czegokolwiek, co pe\u0142za po ziemi, podobizn\u0119 ryby, kt\u00f3ra jest w wodach \u2013 pod ziemi\u0105. Gdy podniesiesz oczy ku niebu i ujrzysz s\u0142once, ksi\u0119\u017cyc i gwiazdy i wszystkie zast\u0119py nieba, aby\u015b nie pozwoli\u0142 si\u0119 zwie\u015b\u0107, nie oddawa\u0142 im pok\u0142on i nie s\u0142u\u017cy\u0142\u2026\u201d [Pwt 4:15-25]<\/blockquote>\n

\u017bydom nie wolno by\u0142o ani oddawa\u0107 czci cia\u0142om niebieskim, ani nie mogli tworzy\u0107 sobie pos\u0105\u017ck\u00f3w Boga Jahwe, ani nawet nie mogli wymawia\u0107 imienia Pana Boga swego. Wszystko to dla ludzi tamtych czas\u00f3w by\u0142o niewyobra\u017calnie uci\u0105\u017cliwe. Sami sobie stworzyli takiego \u201eniewygodnego\u201d Boga?
\n4. UZNANIE CZ\u0141OWIEKA ZA BOGA W NAJMNIEJ PRAWDOPODOBNYM MIEJSCU.<\/strong>
\nChrze\u015bcija\u0144stwo zacz\u0119\u0142o si\u0119 w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w, a gdzie jak gdzie, ale szczeg\u00f3lnie w\u0142a\u015bnie w tym narodzie nie by\u0142a mo\u017cliwa deifikacja, ub\u00f3stwienie cz\u0142owieka. Je\u017celi jednak mimo to niekt\u00f3rzy \u017bydzi uznawali Jezusa z Nazaretu za Boga (a takich \u017byd\u00f3w by\u0142o tysi\u0105ce), to mogli uczyni\u0107 to tylko na podstawie jakich\u015b nadzwyczajnych dowod\u00f3w.
\nMy\u015bl t\u0119 trafnie wyra\u017ca jeden z racjonalistycznych uczonych, Couchoud:<\/p>\n

\u201eW wielu krajach Imperium by\u0142o rzecz\u0105 mo\u017cliw\u0105 uzna\u0107 za Boga zwyczajnego cz\u0142owieka. Ale w jednym nie by\u0142o to mo\u017cliwe, a mianowicie w Palestynie. \u017bydzi bowiem adorowali Jahwe, Boga jedynego, transcendentalnego, nieznanego, kt\u00f3rego nie wolno by\u0142o odtworzy\u0107 na obrazie, kt\u00f3rego imienia nie wymieniano, oddzielonego niezg\u0142\u0119bionymi przepa\u015bciami od wszelkiego stworzenia.
\nPrzyr\u00f3wna\u0107 Jahwe do jakiegokolwiek stworzenia by\u0142oby najwi\u0119kszym \u015bwi\u0119tokradztwem. \u017bydzi czcili cesarza, ale daliby si\u0119 raczej por\u0105ba\u0107 w kawa\u0142ki, ni\u017c bodaj p\u00f3\u0142g\u0142osem wyzna\u0107, \u017ce cesarz jest Bogiem. Daliby si\u0119 te\u017c raczej por\u0105ba\u0107 w kawa\u0142ki, ni\u017c powiedzieliby to samo o Mesjaszu.
\nJak\u017ce wi\u0119c jeden z pierwszych chrze\u015bcijan, jakiego znamy, Hebrajczyk z Hebrajczyk\u00f3w (tj. \u015bw. Pawe\u0142), zdolny by\u0142by po\u0142\u0105czy\u0107 cz\u0142owieka z Jahwe w spos\u00f3b zupe\u0142nie naturalny? Oto cud, przeciwko kt\u00f3remu ja si\u0119 buntuj\u0119\u2026 By\u0142oby zaiste brakiem rozumu przeciwstawia\u0107 si\u0119 apoteozie cesarza, i to za cen\u0119 \u017cycia, by potem zast\u0105pi\u0107 j\u0105 apoteoz\u0105 jednego z poddanych. Czy\u017c o rzemie\u015blniku, kt\u00f3rym by\u0142 Jezus, Pawe\u0142 m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107: \u201eA ka\u017cdy kto wzywa Imienia Pa\u0144skiego, zbawion b\u0119dzie\u201d (Rz 10,13; por. Jl 3,5) albo \u201eAby na imi\u0119 Jezusa zgina\u0142o si\u0119 wszelkie kolano\u201d (Flp 2,10; por. Iz 45,23), skoro Pismo \u015bw. m\u00f3wi te rzeczy o Bogu?\u201d<\/p><\/blockquote>\n

Couchoud stara\u0142 si\u0119 wybrn\u0105\u0107 z tego impasu poprzez zaprzeczanie historyczno\u015bci Jezusa. Obecnie jednak nawet najbardziejateistyczni historycy<\/a> zajmuj\u0105cy si\u0119 Nowym Testamentem czy Wczesnym Chrze\u015bcija\u0144stwem stwierdzaj\u0105 jednomy\u015blnie, \u017ce Nazarejczyk istnia\u0142. Faktem jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce Pierwotny Ko\u015bci\u00f3\u0142 mia\u0142 swoj\u0105 siedzib\u0119 w Jerozolimie (i musia\u0142 sk\u0142ada\u0107 si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie z \u017byd\u00f3w), \u015bw Pawe\u0142, kt\u00f3ry ub\u00f3stwi\u0142 w swoich listach Jezusa by\u0142 wykszta\u0142conym \u017bydem, jak i to, \u017ce NT<\/a> w og\u00f3lno\u015bci m\u00f3wi o Jezusie jako Bogu.
\nTo uznanie za Boga Cz\u0142owieka pochodz\u0105cego z Palestyny jest jeszcze niezwyk\u0142e z innego powodu. Jezusa stawia si\u0119 na r\u00f3wni z innymi za\u0142o\u017cycielami religii: Konfucjuszem, Budd\u0105, Mahometem i innymi. Wyznawcy tych ostatnich nie zrobili jednak z nich bog\u00f3w, cho\u0107 w ich przypadku by\u0142oby to du\u017co \u0142atwiejsze (i bardziej prawdopodobne) ni\u017c w przypadku Jezusa wywodz\u0105cego si\u0119 z ultra-monoteistycznej Palestyny, gdzie nie mo\u017cna by\u0142o nawet wymawia\u0107 imienia Boga. Jak to powiedzia\u0142 G.K. Chesterton w swoim wybitnym \u201eCz\u0142owieku wiekuistym\u201d:<\/p>\n

Nawet gdyby Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie zrozumia\u0142, o co Chrystusowi chodzi\u0142o, by\u0142oby przecie\u017c prawd\u0105, \u017ce \u017cadna historyczna tradycja poza Ko\u015bcio\u0142em nigdy nie pope\u0142ni\u0142a takiej pomy\u0142ki. Mahometanie nie zrozumieli Mahometa opacznie i nie przypuszczali, \u017ce jest on Allachem. \u017bydzi nie poddali b\u0142\u0119dnej interpretacji s\u0142\u00f3w Moj\u017cesza i nie uto\u017csamiali go z Jahwe. Dlaczego zatem to jedno roszczenie mia\u0142oby zosta\u0107 wyolbrzymione, skoro podobnego do niego nikt inny nigdy nie zg\u0142asza\u0142?<\/p><\/blockquote>\n

5. ZADZIWIAJ\u0104CE IMI\u0118 BOGA.<\/strong>
\n13 Moj\u017cesz za\u015b rzek\u0142 Bogu: \u00abOto p\u00f3jd\u0119 do Izraelit\u00f3w i powiem im: B\u00f3g ojc\u00f3w naszych pos\u0142a\u0142 mi\u0119 do was. Lecz gdy oni mnie zapytaj\u0105, jakie jest Jego imi\u0119, to c\u00f3\u017c im mam powiedzie\u0107?\u00bb 14 5 Odpowiedzia\u0142 B\u00f3g Moj\u017ceszowi: \u00abJESTEM, KT\u00d3RY JESTEM<\/strong> (hebr. Ehjeh aszer ehjeh, gr. ego eimi ho on, \u0142ac. ego sum qui sum)\u00bb. I doda\u0142: \u00abTak powiesz synom Izraela: JESTEM pos\u0142a\u0142 mnie do was\u00bb. 15 M\u00f3wi\u0142 dalej B\u00f3g do Moj\u017cesza: \u00abTak powiesz Izraelitom: \u201eJESTEM, B\u00f3g ojc\u00f3w waszych, B\u00f3g Abrahama, B\u00f3g Izaaka i B\u00f3g Jakuba pos\u0142a\u0142 mnie do was. To jest imi\u0119 moje na wieki i to jest moje zawo\u0142anie na najdalsze pokolenia. (WJ 3:13-15)
\nMarduk (sum. damar-dutu, t\u0142um. \u201eM\u0142ody byczek boga Utu\u201d);
\nUranos (tak\u017ce Uran, Niebo; gr. \u039f\u1f50\u03c1\u03b1\u03bd\u03cc\u03c2 Ouran\u00f3s, \u0142ac. Uranus, Caelus \u2018niebo\u2019) \u2013 w mitologii greckiej b\u00f3g i uosobienie nieba;
\nGaja (gr. \u0393\u03b1\u1fd6\u03b1 Ga\u00eda, G\u1e17 \u2018Ziemia\u2019, \u0142ac. Tellus, Terra) \u2013 w mitologii greckiej Ziemia-Matka;
\nChronos (gr. \u03a7\u03c1\u03cc\u03bd\u03bf\u03c2 Chr\u00f3nos \u2013 \u201eCzas\u201d, \u0142ac. Chronus) \u2013 b\u00f3g w mitologii greckiej, uwa\u017cany za personifikacj\u0119 Czasu;
\nTemida (gr. \u0398\u03ad\u03bc\u03b9\u03c2 Th\u00e9mis, \u0142ac. Themis) \u2013 w mitologii greckiej bogini i uosobienie sprawiedliwo\u015bci, prawa i wiecznego porz\u0105dku;
\nHelios (tak\u017ce S\u0142o\u0144ce, Helius; gr. \u1f2d\u03bb\u03b9\u03bf\u03c2 H\u1e17lios \u2018S\u0142o\u0144ce\u2019, \u0142ac. Sol \u2018S\u0142o\u0144ce\u2019) \u2013 w mitologii greckiej b\u00f3g i uosobienie S\u0142o\u0144ca;
\nEos (tak\u017ce \u015awit, Jutrzenka; gr. \u1f28\u03ce\u03c2 \u0112\u1e53s \u2018jutrzenka\u2019, \u0142ac. Aurora \u2018jutrzenka\u2019, \u2018zorza\u2019) \u2013 w mitologii greckiej bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku i \u015bwitu;
\nSelene (tak\u017ce Ksi\u0119\u017cyc; gr. \u03a3\u03b5\u03bb\u03ae\u03bd\u03b7 Sel\u1e17n\u0113 \u2018Ksi\u0119\u017cyc\u2019, \u0142ac. Luna \u2018Ksi\u0119\u017cyc\u2019) \u2013 w mitologii greckiej bogini i uosobienie Ksi\u0119\u017cyca;
\nHades (tak\u017ce Pluton; gr. \u1f0d\u03b9\u03b4\u03b7\u03c2\/\u1f8d\u03b4\u03b7\u03c2 H\u00e1id\u0113s, \u1f08\u03af\u03b4\u03b7\u03c2 \u00c1id\u0113s, \u1f08\u0390\u03b4\u03b7\u03c2 A\u1e2fd\u0113s \u2018niewidzialny\u2019, \u0142ac Pluto) \u2013 w mitologii greckiej b\u00f3g podziemnego \u015bwiata zmar\u0142ych;
\nHestia (gr. \u1f19\u03c3\u03c4\u03af\u03b1 Hest\u00eda \u2018ognisko domowe\u2019, \u0142ac. Vesta);
\nMetyda (tak\u017ce Metis, Rozs\u0105dek, Roztropno\u015b\u0107; gr. \u039c\u03b7\u03c4\u03b9\u03c2 M\u0113tis, \u0142ac. Metis \u2018Roztropno\u015b\u0107\u2019, \u2018Rozwaga\u2019, \u2018Rozum\u2019, \u2018Przebieg\u0142o\u015b\u0107\u2019) \u2013 w mitologii greckiej jedna z okeanid; bogini i uosobienie roztropno\u015bci (w pozytywnym znaczeniu) i przewrotno\u015bci (w negatywnym znaczeniu);
\nApollo (gr. \u1f08\u03c0\u03cc\u03bb\u03bb\u03c9\u03bd Ap\u00f3ll\u014dn, zwany te\u017c \u03a6\u03bf\u1fd6\u03b2\u03bf\u03c2 Phoibos \u2018Ja\u015bniej\u0105cy\u2019, \u0142ac. Apollo) \u2013 w mitologii greckiej syn Zeusa i Leto.
\nBogowie w mitologii staro\u017cytnej stanowili personifikacj\u0119 czy uosobienia czasu, sprawiedliwo\u015bci, ksi\u0119\u017cyca itp. Byli nierozerwalnie zwi\u0105zani z tym \u015bwiatem. St\u0105d takie mo\u017cna by powiedzie\u0107 imiona na \u201ejedno kopyto\u201d. Brak \u015bwiata oznacza brak bog\u00f3w, czyli inaczej jak to by\u0142o w monoteizmie \u017byd\u00f3w, gdzie B\u00f3g jest \u201e\u015awi\u0119ty\u201d, co oznacza\u0142o oddzielny od \u015bwiata, transcendentny.
\n6. PATRZ\u0104C TYLKO I WY\u0141\u0104CZNIE Z PUNKTU WIDZENIA HISTORII LITERATURY BIBLIA JEST NIEZWYK\u0141A.<\/strong>
\nPar\u0119 s\u0142\u00f3w o czym\u015b, o czym najcz\u0119\u015bciej zapominamy wszyscy, i to zar\u00f3wno wierz\u0105cy, jak i niewierz\u0105cy, chrze\u015bcijanie i atei\u015bci. Biblia, nawet rozwa\u017cana jedynie z punktu widzenia historyka kultury czy literatury, stanowi zjawisko jedyne w naszych dziejach. W ci\u0105gu dwudziestu wiek\u00f3w naszej ery nie by\u0142o innego dzie\u0142a, czy zespo\u0142u dzie\u0142 literackich, kt\u00f3ry by mia\u0142 tak licznych czytelnik\u00f3w, \u017cadnego nie\u00a0 przepisywano, a p\u00f3\u017aniej nie wydawano drukiem tak wiele razy, \u017cadnego nie t\u0142umaczono na tyle j\u0119zyk\u00f3w. Wp\u0142ywy i najr\u00f3\u017cniejsze echa biblijne odnajdujemy na ka\u017cdym kroku w naszej sztuce, literaturze, sposobie my\u015blenia, a nawet w nawykach j\u0119zykowych. M\u00f3wimy na przyk\u0142ad nieraz o \u201efaryzejskiej ob\u0142udzie\u201d lub o \u201eludziach dobrej woli\u201d nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 wcale nad pochodzeniem tych wyra\u017ce\u0144. A W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka \u201eWies\u0142aw\u201d powiedzia\u0142 w kt\u00f3rym\u015b ze swoich przem\u00f3wie\u0144: \u201eJak m\u00f3wi przys\u0142owie, nie samym chlebem cz\u0142owiek \u017cyje\u201d. I na pewno zdziwi\u0142by si\u0119 bardzo, gdyby mu kto\u015b wytkn\u0105\u0142, \u017ce cytuje tu wcale nie polskie przys\u0142owie, ale Pismo \u015awi\u0119te, i to a\u017c trzy jego ksi\u0119gi naraz (Mt 4,4; \u0141k 4,4; Pwt 8,3 ). Fragment ksi\u0105\u017cki \u201eJak zrozumie\u0107 Pismo \u015awi\u0119te\u201d \u2013 A. \u015awiderk\u00f3wna<\/p>\n

\n
\n
\n

ARGUMENTY ZA WIAR\u0104#51 6 fakt\u00f3w dodaj\u0105cych wiarygodno\u015bci Biblii.<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1. \u017bYDZI WCI\u0104\u017b ISTNIEJ\u0104. Wszystkich badaczy religii zdumiewa to, \u017ce Izrael jest jedynym narodem, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 do naszych czas\u00f3w i zachowa\u0142 nienaruszon\u0105 wiar\u0119 w Boga Abrahama, Izaaka i Jakuba. Nie przetrwali Fenicjanie, Etruskowie, Kartagi\u0144czycy, Asyryjczycy, Babilo\u0144czycy, czy Macedo\u0144czycy, kt\u00f3rzy w… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[184,338,413,529,537,672,816,923,945],"class_list":["post-1012","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-biblia","tag-g-k-chesterton","tag-jezus-historyczny","tag-mitologia","tag-monoteizm","tag-proroctwa","tag-sw-pawel","tag-yhwh","tag-zydzi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1012","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1012"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1012\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beniuk.gr5.pl\/apologetyka2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}